Creu d'en Borralló bij Bunyola
De creu d'en Borralló is een van die kleine historische plekjes op Mallorca die makkelijk in de schaduw blijven van bekende landgoederen, tuinen en bergdorpjes. Het ligt bij Bunyola, in het noordwesten van het eiland. Alleen al de Catalaanse naam – „creu“ betekent kruis – verwijst naar een lokaal monument en vestigt de aandacht op de wat onopvallendere kant van het Mallorcaanse culturele erfgoed. Wie specifiek op zoek is naar kleine historische getuigenissen, vindt hier een reden om Bunyola eens wat beter te bekijken.
Bunyola ligt aan de voet van de Serra d’Alfàbia, aan de zuidkant van het Tramuntana-gebergte, en vormt de overgang tussen de vlakte rond Palma en de beboste hellingen in het noordwesten. De creu d'en Borralló is daarom een leuke culturele tussenstop tijdens een verblijf in het dorp of een uitstapje naar het omliggende berglandschap.
Er zijn geen betrouwbare openingstijden of informatie over de toegangsprijs voor deze bezienswaardigheid bekend. Voordat je er speciaal voorheen gaat, is het daarom slim om even te checken of het op dit moment open is en de locatie op de kaart goed te vergelijken. Zo weet je precies wat je hier kunt verwachten: een lokale historische bezienswaardigheid bij Bunyola.
Routebeschrijving en parkeren
Als je vanuit de agglomeratie Palma rijdt, kondigt Bunyola zich niet aan met een spectaculaire bergpas. De route loopt eerst over de Ma-20 en daarna over de Ma-11, die Palma met het Tramuntana-gebied verbindt. Belangrijk om te weten: de aangegeven afstanden en reistijden gelden tot aan Bunyola, niet tot vlak bij de creu d'en Borralló. Het laatste stuk moet je plannen aan de hand van de locatie op de kaart en de lokale wegwijzering.
Vanuit het centrum van Palma
Vanaf het centrum van Palma is het over de weg 21 kilometer naar Bunyola. De rit duurt ongeveer 32 minuten en loopt via de Ma-20 en de Ma-11. De Ma-20 dient daarbij als verbinding vanuit de stad, waarna de Ma-11 naar het noorden richting Bunyola loopt. Als je in Bunyola bent aangekomen, moet je niet alleen de plaatsnaam als navigatiedoel gebruiken: voor de creu d'en Borralló is daarna het gedetailleerde kaartbeeld bepalend. Omdat de tijdsindicatie stopt bij aankomst in Bunyola, moet je wat extra tijd incalculeren voor de oriëntatie en de route naar de bezienswaardigheid.
Vanaf de luchthaven van Palma
Vanaf de luchthaven van Palma is het over de weg 23 kilometer naar Bunyola. De rit duurt ongeveer 28 minuten en loopt ook via de Ma-20 en de Ma-11. Nadat je het luchthaventerrein hebt verlaten, neemt de Ma-20 het grootste deel van de route rond Palma voor zijn rekening; daarna volg je de Ma-11 richting Bunyola.
Ook deze reistijd geldt alleen tot aan het dorp. Als je direct na de landing aankomt, moet je de creu d'en Borralló dus niet als een krappe tussenstop beschouwen, want je bagage en het vinden van de weg op het laatste stuk kunnen meer tijd kosten dan de navigatie naar Bunyola op zich doet vermoeden.
Met de bus
Als bushaltes in de buurt staan Sa Plaça, Es Garrigó, Costa de s’Estació en Can Penasso 2 vermeld. Welke daarvan het handigst is om er daadwerkelijk te komen, hangt af van de exacte locatie op de kaart en de route die je loopt. Omdat er geen betrouwbare loopafstanden tussen de verschillende haltes en de creu d'en Borralló bekend zijn, is het verstandig om de route voor vertrek te vergelijken met een actuele dienstregeling en de kaart. De haltes in de omgeving dienen als uitgangspunten voor verdere oriëntatie in Bunyola.
Buslijnen naar creu d'en Borralló in één oogopslag
| Lijn | Route | Aantal ritten per dag | Eerste rit | Laatste rit |
|---|---|---|---|---|
| 205 | Bunyola - Palma | 99 | 06:25 | 22:24 |
| 204 | Port de Sóller - Palma | 76 | 00:20 | 23:45 |
| 303 | Bunyola - H. Joan March - Palma | 58 | 07:05 | 21:50 |
Op basis van de officiële GTFS-dienstregelinggegevens (TIB/SFM), zonder realtime-informatie. De cijfers geven een overzicht van alle haltes in de plaats; de dienstregeling in het weekend en op feestdagen kan afwijken — check dit even bij de vervoerder voordat je vertrekt.
Met de bus komen
Sa Plaça (10025) · 0,3 km In vogelvlucht
- 205Bunyola - Palma · Dagelijks
Es Garrigó (10045) · 0,4 km In vogelvlucht
- 205Bunyola - Palma · Dagelijks
Costa de s'Estació (10030) · 0,6 km In vogelvlucht
- 205Bunyola - Palma · Dagelijks
- 303Bunyola - H. Joan March - Palma · Dagelijks
Can Penasso 2 (10015) · 1,2 km In vogelvlucht
- 204Port de Sóller - Palma · Dagelijks
Can Penasso 1 (10029) · 1,3 km In vogelvlucht
- 204Port de Sóller - Palma · Dagelijks
- 303Bunyola - H. Joan March - Palma · Dagelijks
Hospital Joan March (10012) · 2,0 km In vogelvlucht
- 205Bunyola - Palma · Dagelijks
- 303Bunyola - H. Joan March - Palma · Dagelijks
Dienstregeling: officiële GTFS-gegevens (TIB/EMT), geen realtime-informatie — Check de tijden even bij de vervoerder voordat je vertrekt.
In de omgeving
De creu d'en Borralló is vooral een leuke bestemming dankzij Bunyola en de ligging aan de voet van de bergen. In plaats van alleen voor één plek op de kaart te komen, is het de moeite waard om wat tijd in te plannen voor het dorpje of de bosrijke omgeving. Zo wordt dat historische detail een toegangspoort tot een gebied waar het cultuurlandschap, het dorpsleven en de zuidelijke uitlopers van de Tramuntana direct samenkomen.
Bunyola
Bunyola is een traditioneel bergdorpje in het noordwesten van Mallorca en ligt aan de zuidkant van de Serra de Tramuntana. Het dorpje is een rustig startpunt om de creu d'en Borralló in zijn lokale context te bekijken. Als je door Bunyola loopt, voel je meer het ritme van een bewoond Mallorcaans dorpje dan dat van een afgesloten toeristisch gebied.
Voor de bezoeker betekent dit dat je je niet alleen op het monument zelf moet concentreren, maar ook de paden en straten eromheen in je op moet nemen. Juist kleine historische details zeggen vaak meer over hun locatie dan over een uitgebreide inrichting. Een pauze in het dorp kun je bovendien prima combineren met je heen- of terugreis, zonder dat je een extra bergroute hoeft in te plannen.
Sa Comuna
Boven en bij Bunyola strekt Sa Comuna zich uit, een van de kenmerkende bosgebieden van de gemeente. In de officiële beschrijving van Bunyola wordt het gebied genoemd als plek om te wandelen, klimmen en mountainbiken. Tegelijkertijd zijn er in het bos nog sporen te zien van vroegere activiteiten, zoals silo’s en kalkovens. Zo loopt het historische thema van de creu d’en Borralló door in het landschap: hier vertellen losse overblijfselen over werk, paden en het dagelijks leven.
Een combinatie met Sa Comuna is ideaal voor bezoekers die hun culturele uitstapje willen aanvullen met wat beweging in de natuur, waarbij het bos het grootste deel van de uitstap kan uitmaken. De precieze route moet je echter wel apart uitstippelen; vanuit Bunyola is er niet automatisch een directe of bewegwijzerde weg van de bezienswaardigheid naar het bosgebied.
Andere doelen van de gemeente
Bij de gemeente Bunyola hoort ook het bergdorpje Orient, dat een heel ander, landelijk deel van het gemeentelijk grondgebied laat zien. Ook de bestemmingen Raixa en Jardines de Alfabia worden vaak in verband gebracht met Bunyola; deze zijn prima als aparte uitstapjes na een bezoek aan het kleine monument.
Deze plekken moet je niet zien als onderdeel van de creu d'en Borralló, maar als op zichzelf staande bestemmingen. Maar samen laten ze wel zien hoe divers de bestemmingen rond Bunyola zijn: van een lokaal kruis via beboste historische landschappen tot aan Raixa, de Jardines de Alfabia en een afgelegen bergdorpje.
Insider-tips van de lokale bevolking
Controleer het kaartpunt van tevoren
De routegegevens gaan maar tot aan Bunyola. Sla daarom voor je vertrekt het exacte punt op de kaart van de creu d'en Borralló op; de plaatsnaam alleen is voor het laatste stukje niet voldoende als nauwkeurig navigatiedoel.
Verbinding maken met Sa Comuna
Voor een wat langere tocht kun je deze historische stop combineren met Sa Comuna. In het bosgebied bij Bunyola vind je naast wandelpaden ook sporen van traditioneel gebruik, zoals silo’s en kalkovens.
Kies bewust een halte
Sa Plaça en Costa de s’Estació staan in de omgeving vermeld als bushaltes. Check voor je vertrekt even welke halte het beste bij de door jou gekozen toegang past.