Mallorca.com
bezienswaardigheden

Het Oostenrijkse kruis bij Betlem: wandelbestemming in het noordoosten van Mallorca

Het Oostenrijkse kruis

Het Oostenrijkse kruis bij Betlem is een van die plekken op Mallorca die je niet zomaar langs de weg tegenkomt. Het ligt in het berglandschap van het noordoostelijke deel van het eiland en is alleen te voet bereikbaar. De tocht zelf is een belangrijk onderdeel van de ervaring: een uitgestippelde route begint bij de Ermita de Betlem en voert met zo’n 220 hoogtemeters omhoog naar de top. Deze bestemming is vooral geschikt voor reizigers die liever naar een historisch oriëntatiepunt wandelen dan er alleen even een foto van te maken. Aan het einde van de bergtocht staat het kruis als duidelijk eindpunt. Juist deze eenvoud onderscheidt deze plek van de bekendere culturele monumenten op het eiland.

Zorg dat je genoeg tijd en aandacht overhoudt voor de terugweg. Een wandelgroep deed er ongeveer anderhalf uur over om van de Ermita de Betlem naar de top te lopen. Als je ook Betlem, de kluis of een ander deel van de Serra de Llevant wilt verkennen, kun je daarom beter een aparte halve dagtocht plannen in plaats van een kort tussenstopje.

Wat er te zien is

Het Oostenrijkse kruis

Het doel is niet een uitgestrekt gebouwencomplex, maar één specifiek punt in het berglandschap. Het Österreicher Kreuz dient als doel en oriëntatiepunt voor wandelaars: je nadert het stap voor stap via het terrein boven Betlem. De indruk die het maakt, komt dan ook niet zozeer door een overvloed aan architectonische details, maar door de afgelegen ligging. Juist bij aankomst wordt duidelijk waarom het kruis niet los te zien is van de route ernaartoe. Na de klim markeert het de bereikte top en geeft het de tocht een onmiskenbaar eindpunt. De plek ontpopt zich als wandelbestemming.

De top

Een gedocumenteerde wandeling naar het Österreicher Kreuz vermeldt zo’n 220 hoogtemeters tussen het startpunt en de bestemming. Dat klinkt in eerste instantie goed te doen, maar op een bergpad vraagt het toch om uithoudingsvermogen en een goed doordacht tijdschema. De top is het natuurlijke hoogtepunt van het bezoek: hier eindigt de klim, de groep verzamelt zich bij het kruis, en pas daarna begint de terugweg of een eerder geplande voortzetting van de tocht.

De plek ligt in het bergachtige achterland van Betlem. In deze omgeving heb je steeds weer uitzicht op de baai van Alcúdia; ook de wandelpaden rond de Ermita de Betlem worden juist vanwege dit uitzicht op de kust, de zee en het Massís d’Artà bewandeld. Bij het Oostenrijkse kruis staat daarom niet alleen het object zelf centraal. Net zo belangrijk is de overgang van de kustnederzetting naar het rustigere berglandschap van de Serres de Llevant.

De toegang vanaf de Ermita de Betlem

De Ermita de Betlem staat bekend als een beproefd startpunt. Van daaruit bereikte een groep wandelaars het Oostenrijkse kruis na ongeveer anderhalf uur. De kluis ligt boven de kust in het Massís d’Artà en is via een bochtige weg vanuit Artà te bereiken. Alleen al het startpunt zorgt ervoor dat de sfeer duidelijk verschuift van de dorpen aan zee naar een kale, mediterrane bergwereld.

De Ermita is meer dan alleen een handige parkeerplaats aan het begin van de tocht. Deze kluis, gesticht in 1805, heeft een lange cipressenlaan en een neoklassieke kapel. Als je het in je uitstapje meeneemt, moet je het toch als een aparte bezienswaardigheid zien: het Oostenrijkse kruis ligt niet op het kloosterterrein, maar je moet er vanaf daar naartoe wandelen.

Een alternatieve route begint beneden in Betlem. Vanuit het kustdorpje loopt een oude pelgrimsroute naar de Ermita; voor deze heen- en terugweg wordt ongeveer zes kilometer, zo’n drie uur en zo’n 310 hoogtemeters aangegeven. Deze route is niet hetzelfde als de aansluitende klim naar het Österreicher Kreuz. Wie beide routes wil combineren, moet zich dus voorbereiden op een aanzienlijk langere tocht en de route van tevoren goed uitstippelen.

Het bezoek

Van het startpunt naar het kruis

Een typisch bezoek begint niet bij het kruis zelf, maar met het kiezen van een geschikt startpunt. Voor de tocht die we hier beschrijven, rijd je eerst naar de Ermita de Betlem en begin je daar te voet. Daarna volgt de klim naar de top. Een wandelgroep legde dit stuk in ongeveer anderhalf uur af en overwon zo’n 220 hoogtemeters.

Deze tijd geldt alleen voor de klim. Pauzes bij het kruis, de afdaling en eventuele omwegen komen daar nog bij, dus een planning die alleen rekening houdt met anderhalf uur is te krap. Het is verstandig om ruim de tijd te nemen, zodat je ook rustig kunt lopen, even kunt pauzeren om je te oriënteren en bij daglicht terug kunt lopen.

Als je vanuit Betlem eerst via de oude pelgrimsroute naar de Ermita omhoog loopt, kies je voor een andere en aanzienlijk langere route. Alleen al de heen- en terugweg tussen Betlem en de kluis wordt beschreven als een wandeling van ongeveer drie uur met een gemiddelde moeilijkheidsgraad. Het extra stuk naar het Österreicher Kreuz moet je alleen doen als je fit genoeg bent, genoeg tijd hebt en een betrouwbare routeplanning hebt.

Tijdstip van de dag en bezoekersaantallen

Voor het Österreicher Kreuz zijn er geen betrouwbare drukke tijden bekend. Toch is het handig om vroeg te vertrekken als je de Ermita de Betlem als startpunt kiest: direct bij de kluis zijn maar weinig parkeerplaatsen. Bovendien houd je bij een vroege start meer tijd over voor de klim, de pauze op de top en de hele terugweg.

Op warme dagen is het vanwege de aard van de tocht ook beter om vroeg te vertrekken. De tocht bestaat vooral uit wandelen in de natuur. Het weer, de zon en de tijd die je nog hebt tot het donker wordt, zijn daarom belangrijker dan een vast tijdschema voor bezienswaardigheden.

Check even de huidige toegangsvoorwaarden voordat je op pad gaat. Er zijn geen vaste openingstijden of toegangsprijzen bekend. Omdat de beschreven route te voet is en startpunten of paden kunnen veranderen, is een actuele wandelkaart handiger dan zomaar op goed geluk op zoek gaan naar het begin van de wandeling.

Routebeschrijving en parkeren

Van Palma naar Betlem

Vanuit het centrum van Palma rijd je via de Ma-15, daarna via de Ma-3322 en de Ma-3331. Het is 75 kilometer rijden naar Betlem; de rit duurt ongeveer 71 minuten. Deze gegevens gelden uitdrukkelijk tot aan de kustplaats Betlem, niet direct tot aan het Oostenrijkse kruis. Er is een gedocumenteerde wandelroute van de Ermita de Betlem naar het kruis.

Als je Betlem als startpunt kiest, kun je de oude pelgrimsroute richting Ermita de Betlem volgen. De beschreven rondwandeling tussen het dorp en de kluis is zo’n zes kilometer lang en heeft een hoogteverschil van ongeveer 310 meter. Als je vanaf daar ook nog het Österreicher Kreuz wilt bereiken, wordt de tocht een stuk langer. Deze combinatie vraagt om een andere voorbereiding dan wanneer je direct bij de Ermita begint.

Van de luchthaven van Palma naar Betlem

Vanaf de luchthaven van Palma loopt de route ook via de Ma-15, Ma-3322 en Ma-3331. Tot aan Betlem is het 73 kilometer over de weg; reken op zo’n 65 minuten voor de rit. Ook hier hebben de afstand en de reistijd uitsluitend betrekking op Betlem. Voor het laatste stukje naar het daadwerkelijke startpunt van de wandeling moet je extra tijd inplannen.

Als je direct bij de Ermita de Betlem wilt beginnen, moet je na de rit naar het noordoosten de oprit naar de kluis volgen. Je bereikt deze vanuit Artà via een geasfalteerde, bochtige bergweg. Vanwege de bochten en mogelijk tegenliggers moet je goed opletten; met een kleine auto rijd je daar prettiger dan met een brede auto.

Parkeren bij de startpunten

Vlak voor de Ermita de Betlem zijn er maar een paar parkeerplaatsen beschikbaar. Als je vroeg vertrekt, is de kans groter dat je daar een plekje vindt. De weg loopt dood bij de kluis, dus als alles vol is, zijn er maar weinig alternatieven. Houd er voor je vertrek ook rekening mee dat je na de wandeling weer via dezelfde bergweg terug moet rijden.

In Betlem staat een parkeerplaats aangegeven bij het beginpunt van de Klosterweg. Die is geschikt voor wandelingen naar de Ermita en voor tochten langs de kust. Vanaf hier begint de langere variant te voet. Auto’s moeten uitsluitend op de daarvoor bestemde plekken worden geparkeerd, zonder opritten, paden of toegangen tot privéterreinen te blokkeren.

Er is geen bushalte in de directe omgeving van het Österreicher Kreuz geregistreerd. Voor een tocht die je helemaal met het openbaar vervoer wilt doen, ontbreekt dus een betrouwbaar gedocumenteerde verbinding naar het startpunt van de wandeling. Praktischer is om met je eigen auto te gaan of een zorgvuldig geplande combinatie van vervoer en een langere wandeling te maken.

In de omgeving

Betlem

Betlem ligt tussen de zee en de hoogten van het Massís d’Artà. Dit kleine kustplaatsje is het voor de hand liggende herkenningspunt voor het Oostenrijkse kruis, hoewel de bestemming zelf hogerop in het heuvelgebied ligt. Wie de tocht hier begint of eindigt, ervaart het duidelijke contrast tussen de open kust en het bergachtige landschap in het achterland.

Vanuit Betlem begint ook de oude pelgrimsroute naar de Ermita de Betlem. Die loopt door rotsachtig terrein met pijnbomen, olijfbomen en de dwergpalm die op Mallorca inheems is. Het pad is gemarkeerd met rode stippen en kleine steenmannetjes en wordt beschreven als gemiddeld moeilijk. Voor het Oostenrijkse kruis dient hij echter alleen als mogelijke verlenging; de direct gedocumenteerde kruiswandeling begint verder boven bij de kluis.

Ermita de Betlem

De kluis is de meest logische culturele aanvulling op de wandeling. Hij werd in 1805 gesticht; de laatste monniken die er woonden, verlieten het klooster in 2010 vanwege hun hoge leeftijd. Een lange cipressenlaan leidt naar de ingang. De kapel heeft een kruisvormige plattegrond, een met fresco’s versierde koepel en religieuze beeldhouwwerken.

Vlakbij liggen de Font de s’Ermita, die vroeger voor irrigatie werd gebruikt, en een Lourdes-grot. Deze plekken moet je niet zomaar als tussenstops zien. Als je na de afdaling nog tijd over hebt, kun je rustig de omgeving van de Ermita bekijken voordat de bochtige terugweg begint.

Artà en de Serra de Llevant

Artà is de toegangspoort tot de bergweg die omhoog naar de Ermita leidt. Het dorp is daarom perfect als afsluiting van een wandeldag, vooral als je na de tocht even wilt binnenspringen voor een hapje en een drankje. Een wandelgroep combineerde hun tocht naar het Österreicher Kreuz daarna met een bezoek aan Sant Salvador in Artà – een mooi voorbeeld van hoe je die afgelegen bergtocht kunt combineren met een bezoek aan Artà.

Ook langere wandelingen in de Serra de Llevant beginnen rond Betlem en de Ermita. Kustpaden, rotsachtige baaien en hoger gelegen uitkijkpunten maken de omgeving aantrekkelijk, maar vragen wel om een duidelijke indeling van de routes. Het Österreicher Kreuz moet je niet zomaar aan een andere tocht toevoegen zonder de wandeltijden, hoogteverschillen en de terugweg opnieuw te berekenen.

De plek daarvoor

Betlem in het plaatsprofiel

Handige tips voor je bezoek

Uitrusting en oriëntatie

Stevige schoenen horen bij de basisuitrusting. Zelfs de pelgrimsroute tussen Betlem en de Ermita wordt al omschreven als een middelzware bergwandeling; ook de toegang tot het Oostenrijkse kruis is een klim en geen geplaveide wandeling. Een actuele kaart of een van tevoren opgeslagen route is handig, want de bestemming is niet overal even goed bereikbaar, zoals bij een bezienswaardigheid in de stad.

Neem water en proviand mee. Op de wandelroute van Betlem naar de Ermita kun je nergens iets eten of drinken. Als je direct bij de kluis begint, is de tocht weliswaar korter, maar je bent dan nog steeds in het berggebied voor de klim, de pauze en de terugweg.

Zon, weer en wat tijd over

Zonnebescherming is belangrijker dan een tot op de minuut nauwkeurige routeplanning. De tocht voert door een open mediterraan landschap. Kijk voor je vertrekt even naar de temperatuur, de wind en mogelijke weersveranderingen. Bij onzekere omstandigheden is een kortere bestemming de verstandigere keuze.

Die anderhalf uur die er staat, geldt alleen voor de klim van de Ermita naar de top. De terugweg moet er volledig bij worden opgeteld. Als je in Betlem begint, heb je alleen al voor de tocht naar de Ermita zo’n drie uur nodig, nog afgezien van een eventuele verlenging naar het kruis. Laat aankomen bij het startpunt past daarom niet zo goed bij deze tocht.

Met kinderen

Voor kinderen is het Oostenrijkse Kruis geen korte bezienswaardigheid. Belangrijk zijn wandelervaring, conditie en het vermogen om langere tijd oplettend door bergachtig terrein te lopen. Voor de pelgrimsroute tussen Betlem en de Ermita wordt aangegeven dat deze geschikt is voor oudere kinderen; voor de extra klim naar het kruis moet het gezin de vereisten apart beoordelen.

Ouders moeten vooral rekening houden met de reserves voor de terugweg, want ook daarvoor moet er genoeg energie overblijven. De Ermita de Betlem is daarom voor gezinnen misschien wel de betere hoofdbestemming, terwijl je het kruis alleen kunt meenemen als je genoeg ervaring hebt en je die dag in goede vorm bent.

Aard van het doel

Er is een uitgestippelde wandelroute van de Ermita de Betlem naar het Österreicher Kreuz. Als je hierheen komt, moet je de waarde zoeken in de tocht zelf, in de afgelegen ligging en in het bereiken van de top. De gemeten reistijden gelden alleen tot Betlem; daarna volg je de route naar het startpunt van de wandeling of ga je meteen te voet verder. Juist omdat het hier om een wandelbestemming gaat, moet je je beter voorbereiden dan bij veel andere bezienswaardigheden op Mallorca.

Insider-tips van de lokale bevolking

  • Bij de Ermita beginnen

    De route die we hier beschrijven begint bij de Ermita de Betlem. Van daaruit bereikte een groep wandelaars het Oostenrijkse kruis in ongeveer anderhalf uur en overwon zo’n 220 hoogtemeters.

  • Vroeg naar de Ermita gaan

    Vlak voor de Ermita de Betlem zijn er maar een paar parkeerplekken. Als je vroeg vertrekt, vind je makkelijker een plekje en houd je tegelijkertijd meer tijd over voor de klim, een pauze op de top en de terugweg.

  • Verwar deze twee manieren niet met elkaar

    De pelgrimsroute van Betlem naar de Ermita is op zich al een wandeling van zo’n zes kilometer, die ongeveer drie uur duurt en zo’n 310 hoogtemeters omvat. De klim naar het kruis komt daar pas daarna bij.

  • Ermita in alle rust bekijken

    Na de wandeling is het de moeite waard om even stil te staan bij de geschiedenis van het startpunt: de cipressenlaan, de kapel, de bron en de Lourdes-grot maken van de Ermita de Betlem meer dan zomaar een parkeerplaats.

  • Eindexamen in Artà

    Een groep wandelaars die zich had aangemeld, sloot de dag af bij Sant Salvador in Artà. Dit historische plaatsje ligt handig op de terugweg van de Ermita en is perfect voor een pauze na afloop.

28°C Betlem
Wat is het Oostenrijkse kruis bij Betlem?
Het Oostenrijkse kruis is een top die je te voet kunt bereiken in het berglandschap boven Betlem, in het noordoosten van Mallorca. Een gedocumenteerde wandeling begon bij de Ermita de Betlem en voerde via een hoogteverschil van zo’n 220 meter naar het kruis. Het bezoek hangt daarbij nauw samen met de klim en het bereiken van dit opvallende doelpunt. Een wandelgroep deed er ongeveer anderhalf uur over van de kluis naar de top; daar kwamen nog pauzes en de terugweg bij.
Waarom is de wandeling naar het Österreicher Kreuz de moeite waard?
De charme zit ’m in de combinatie van een afgelegen plek, een bergwandeling en een duidelijk doel. Je bereikt het kruis via een gedocumenteerde route door vanaf de Ermita de Betlem omhoog te klimmen. Daardoor maakt de tocht zelf een belangrijk deel uit van de belevenis. De omgeving van het Massís d’Artà en de Serra de Llevant wordt gekenmerkt door een mediterraan berglandschap; tijdens wandelingen in dit gebied openen zich uitzichten richting de baai van Alcúdia. Deze bestemming is vooral een aanrader voor bezoekers die een wandeling willen combineren met een historisch oriëntatiepunt.
Wat zijn de openingstijden en toegangsprijzen bij het Österreicher Kreuz?
Er zijn geen vaste openingstijden of toegangsprijzen bekend voor het Österreicher Kreuz. Check daarom voor je op pad gaat even de actuele toegangsvoorwaarden en de toestand van de wandelroute die je hebt uitgekozen. Bij het plannen zijn het weer, het daglicht en de tijd die je hebt voor de volledige terugweg extra belangrijk. De beschreven tocht begint bij de Ermita de Betlem en duurt tot aan de top ongeveer anderhalf uur. Informatie over de Ermita de Betlem kun je niet zomaar overnemen voor het kruis.
Hoe kom je van Palma naar het Österreicher Kreuz?
Vanuit het centrum van Palma rijd je eerst via de Ma-15, daarna via de Ma-3322 en de Ma-3331 naar Betlem. De afstand tot Betlem is 75 kilometer over de weg, en de rit duurt ongeveer 71 minuten. Deze afstanden eindigen uitdrukkelijk bij de kustnederzetting en niet bij het Österreicher Kreuz. Voor de beschreven wandelroute moet je daarna het startpunt bij de Ermita de Betlem bereiken. Je kunt ook al in Betlem te voet beginnen, maar de pelgrimsroute naar de kluis maakt de tocht een stuk langer.
Hoe lang duurt de rit vanaf de luchthaven van Palma?
Vanaf de luchthaven van Palma loopt de route via de Ma-15, Ma-3322 en Ma-3331. Tot aan Betlem is het 73 kilometer over de weg; de rit duurt ongeveer 65 minuten. Dat is alleen het stuk dat je met de auto aflegt tot aan het dorp. Als je bij de Ermita de Betlem wilt beginnen, moet je ook de toegangsweg naar de kluis meerekenen. Daarna volgt de eigenlijke klim te voet, waarvoor een wandelgroep ongeveer anderhalf uur nodig had om de top te bereiken. Pauzes, de terugweg en eventuele omwegen zijn niet meegerekend in deze wandeltijd.
Waar begint de wandeling naar het Österreicher Kreuz?
De Ermita de Betlem is het direct aangetoonde startpunt. Een wandelgroep reed met de auto naar de kluis en bereikte van daaruit na ongeveer anderhalf uur het Oostenrijkse kruis. Daarbij moest je zo’n 220 hoogtemeters overbruggen. Dit is iets anders dan de oude pelgrimsroute, die al beneden in Betlem begint en eerst naar de Ermita leidt. Deze heen- en terugweg wordt beschreven als ongeveer zes kilometer, zo’n drie uur en zo’n 310 hoogtemeters; de weg naar het kruis zou dan een extra etappe zijn.
Hoeveel tijd moet je voor het bezoek inplannen?
Voor de klim van de Ermita de Betlem naar de top staat ongeveer anderhalf uur genoteerd. Deze tijd is exclusief de pauze bij het Oostenrijkse kruis en de afdaling. Bezoekers moeten daarom ruimschoots meer tijd inplannen en rekening houden met wat extra tijd voor oriëntatie, een rustiger tempo en weersveranderingen. Als de tocht al in Betlem begint, duurt hij aanzienlijk langer: alleen al de heen- en terugweg tussen Betlem en de Ermita duurt ongeveer drie uur. Deze twee stukken mogen bij het plannen van de tijd niet door elkaar worden gehaald.
Kun je bij het Österreicher Kreuz parkeren of er met de bus naartoe gaan?
Voor de beschreven wandelroute is de Ermita de Betlem het startpunt. Vlak voor de kluis zijn er maar weinig parkeerplaatsen, dus is het slim om vroeg te vertrekken. In Betlem staat ook een parkeerplaats aangegeven aan het begin van de Klosterweg; vanaf daar wordt de tocht echter een stuk langer, omdat je eerst het pelgrimspad naar de Ermita moet afleggen. Er is geen bushalte in de directe omgeving van het Oostenrijkse kruis geregistreerd. Als je alleen met het openbaar vervoer wilt reizen, is er dus geen betrouwbare, gedocumenteerde verbinding naar het beginpunt van de wandeling.
Wat is het beste moment van de dag om te gaan wandelen?
Er zijn geen betrouwbare piekuren bekend voor het Österreicher Kreuz. Toch is vroeg vertrekken de slimste keuze, vooral als je de Ermita de Betlem als startpunt neemt. Daar zijn maar weinig parkeerplaatsen beschikbaar. Bovendien zorgt een vroeg vertrek voor voldoende tijd voor de klim van ongeveer anderhalf uur, een pauze op de top en de volledige terugweg bij daglicht. Op warme dagen kun je zo het grootste deel van de inspanning achter de rug hebben voordat de hitte op zijn hoogtepunt is, zonder dat je een bepaald tijdstip als garantie voor weinig bezoekers hoeft te zien.
Is het Oostenrijkse Kruis geschikt voor een uitstapje met kinderen?
Deze tocht moet je zien als een bergwandeling en niet als een kort wandelingetje. Voor de klim vanaf de Ermita wordt ongeveer anderhalf uur en zo’n 220 hoogtemeters genoemd; daarna moet je ook nog tijd inplannen voor de terugweg. De pelgrimsroute van Betlem naar de Ermita wordt beschouwd als gemiddeld zwaar en wordt aanbevolen voor oudere kinderen met wandelervaring, maar het extra stuk naar het kruis moet apart worden beoordeeld. Bepalend zijn je conditie, je zekerheid onderweg, het weer en voldoende krachtreserves voor de terugweg. Voor onervaren gezinnen kan de Ermita op zich al een geschikter doel zijn.
Welke uitrusting is handig voor de tocht?
Stevige schoenen, genoeg water, zonnebrandcrème en een actuele wandelroute horen bij een goede voorbereiding. De toegang is een klim door bergachtig terrein. Als je beneden in Betlem begint, moet je er ook rekening mee houden dat er op de beschreven pelgrimsroute naar de Ermita geen plek is om iets te eten of te drinken. Een offline opgeslagen kaart is handig, net als wat extra tijd, waarbij je niet alleen rekening houdt met de heenweg, maar ook met pauzes en de volledige terugweg. Controleer voor je vertrekt ook de temperatuur, de wind en mogelijke weersveranderingen.
Wat kun je nog meer doen in de buurt?
De meest voor de hand liggende aanvulling is de Ermita de Betlem, omdat die ook als startpunt van de beschreven wandeling dient. De in 1805 gestichte kluis heeft een cipressenlaan en een neoklassieke kapel; in de buurt vind je een bron en een Lourdes-grot. Beneden aan de kust is Betlem een prima start- of eindpunt. Op de terugweg is Artà een goede plek voor een pauze en een bezoekje aan het dorp. Een gedocumenteerde wandelgroep combineerde hun tocht naar het Oostenrijkse kruis daarna met een bezoek aan Sant Salvador in Artà.