mallorca-service

Slangen op Mallorca: soorten herkennen en rustig reageren

De slangen van Mallorca zijn fascinerende, meestal schuwe reptielen – al stelt één geïntroduceerde soort de natuur op het eiland voor uitdagingen.

Slangen op Mallorca zijn dieren die je meestal slechts kort langs de weg, op een warme droogstenen muur of tijdens een wandeling ziet. Een ontmoeting is geen reden tot ongerustheid: de soorten die op het eiland voorkomen, mijden mensen en er zijn geen gifslangen waarvan het gif voor mensen medisch gevaarlijk is.

Oorspronkelijk waren slangen niet inheems op Mallorca; door menselijk handelen kwamen ze in de loop der tijd op het eiland terecht. Tegenwoordig maken ze deel uit van veel landschappen, al wordt vooral één recente nieuwkomer nauwlettend gevolgd.

Welke slangensoorten komen voor op Mallorca

Tot de bekende soorten behoort de trapadder, een forse slang met doorgaans een bruin patroon, die leeft in droge cultuurlandschappen en struikgebieden. Ook de adderringslang komt voor, vooral op plekken met zoet water. Haar naam en tekening kunnen misleiden: het is geen adder en ze is niet gevaarlijk voor mensen.

Daarnaast leven op Mallorca de kleine, verborgen levende Moorse gladde slang en de hoefijzerslang. Die laatste is te herkennen aan haar wisselende vlekkenpatroon en de vaak hoefijzervormige donkere vlek in de nek, maar bekijk haar – net als elke wilde slang – altijd van een afstand.

Slangen op Mallorca observeren: seizoen en leefgebieden

De grootste kans om slangen te zien heb je van het voorjaar tot in de herfst, wanneer de dieren hun lichaamstemperatuur regelen met zon en schaduw. Op warme dagen zijn de koele ochtenduren en de late middag goede momenten om ze te observeren; tijdens de middagwarmte trekken ze zich vaak terug in schuilplaatsen. In de winter zijn ze aanzienlijk minder actief.

Typische vindplaatsen zijn droogstenen muren, stenen randen, open dennenbossen, garrigue, velden en weinig bereden wegen. De dieren gebruiken spleten, dicht struikgewas en oude muren als schuilplaatsen. Juist daarom is het verstandig om tijdens het wandelen niet ondoordacht in onoverzichtelijke rotsspleten of onder losliggende stenen te grijpen.

Insidertips van locals

  • Respecteer stapelmuurtjes

    Oude stenen muren zijn waardevolle schuilplaatsen voor reptielen. Til geen stenen op en verplaats ze niet – ook niet als je een slang wilt zien.

  • Blijf op het pad

    In dicht struikgewas en langs door de zon opgewarmde steenranden beschermen stevige schoenen je tegen kleine verwondingen. Bovendien verstoor je minder dieren als je de gemarkeerde paden volgt.

  • Houd afstand met je camera

    Een foto met zoom is de mooiste herinnering. Als de slang zich plat maakt, sist of snel wegvlucht, heeft ze vooral rust nodig.

De hoefijzerslang en haar verspreiding op het eiland

De hoefijzerslang is betrekkelijk laat geïntroduceerd, waarschijnlijk samen met grote olijfbomen die vanaf het Spaanse vasteland werden ingevoerd. De soort heeft zich in delen van Mallorca gevestigd en kan zich goed aanpassen aan verschillende leefgebieden.

Dit is relevant voor natuurbescherming, omdat de soort een doeltreffend roofdier is en kwetsbare populaties van kleine reptielen onder druk kan zetten. Daartoe behoren de endemische Balearen-hagedissen die voorkomen op de voor de kust gelegen eilandjes. Monitoring en beschermingsmaatregelen zijn er daarom op gericht de verdere verspreiding zo veel mogelijk te beperken.

Wat te doen als je een slang tegenkomt

Blijf staan, houd enkele meters afstand en geef het dier de tijd om zelf in het struikgewas of tussen de stenen te verdwijnen. Raak een slang niet aan, til haar niet op en probeer haar nooit te verplaatsen: de meeste beten ontstaan wanneer dieren in het nauw worden gedreven of aangeraakt.

Word je toch gebeten, reinig de plek dan met water en zeep en laat deze medisch beoordelen, vooral bij hevige pijn, zwelling of een individuele allergische reactie. Voor honden geldt hetzelfde principe: houd ze kort aangelijnd en laat ze niet aan een slang snuffelen of ernaar graven.

Veelgestelde vragen

Zijn slangen op Mallorca giftig?
Op Mallorca komen geen slangen voor met gif dat voor mensen medisch gevaarlijk is. Toch kun je elke slang het beste met rust laten, want een verdedigingsbeet kan pijnlijk zijn en ontsteken.
Waar is de kans het grootst om een slang te zien?
In warme, natuurlijke gebieden met stenen, lage muurtjes en dichte begroeiing heb je de meeste kans. De adderringslang vind je eerder in de buurt van beken, vijvers of andere zoetwaterplekken.
Wat doe ik als een slang mijn pad kruist?
Wacht rustig af en laat het dier vrij vluchten. Meestal verdwijnt het na enkele ogenblikken vanzelf in de begroeiing of in een spleet in een muur.

Meer ontdekken