Can Gelat

Can Gelat ligt een paar stappen van de Plaça Major van Santanyí, in een smalle straat in het oude dorpscentrum. Van buiten is het een onopvallend stadshuis van goudkleurige Marès-zandsteen, het materiaal waarmee hier vrijwel alles is gebouwd. Binnen vind je een toonbank met de tapas van de dag in de vitrine en een binnenplaats waar op mooie dagen alle tafels bezet zijn. Je bestelt niet van een kaart, maar aan de toonbank. Je kijkt wat er staat, wijst aan wat je wilt en kiest vervolgens tussen een kleine of grote portie. Beide zijn royaal. Het lijkt een detail, maar het verandert de hele ervaring: je eet wat je aanspreekt, niet wat je denkt te herkennen op een menukaart. De insteek van het huis is eenvoudig en duidelijk: traditionele, huisgemaakte keuken met een Mallorcaanse en Spaanse basis, zonder concept, schuim of toeristische vertaling. Vraag je in Santanyí waar dorpsbewoners tussen de middag eten, dan is de kans groot dat je hierheen wordt gestuurd. Wat er bij Can Gelat op de toonbank staat De vitrine wisselt, maar een aantal gerechten keert terug. Lengua estofada, gestoofde rundertong met kappertjes, is het gerecht waar ervaren gasten als eerste naar wijzen. Daarnaast liggen Piquillo-paprika's gevuld met Bacalao, een dikke tortilla, pittig gekruide Calamares, Albóndigas, Arroz negro en Patatas bravas. Daarnaast is er een mediterrane lijn die je niet direct aan een tapasbar verwacht: Caponata, huisgemaakte guacamole en Lasaña, die opvallend vaak door gasten wordt genoemd, zowel met spinazie als met gehakt. Ook gestoofde varkenswangetjes liggen regelmatig in de vitrine. Het bord met daggerechten Naast de tapas heeft het huis een bord met daggerechten die gedurende de week wisselen. Daarop staat het soort eten dat op Mallorca thuis wordt gekookt als er tijd voor is: Bacalao met witte bonen, Sepia gestoofd in eigen vocht, Paella marinera, gegrilde groenten met Romesco, varkenshaas met aardappelkoek, gevulde kip met vijgen en geitenkaas en Frito de marisco. Omdat het bord wisselt en populaire gerechten vroeg op zijn, kun je beter niet als laatste komen. Op marktdagen geldt dat dubbel. Santanyí eromheen Santanyí behoort tot de plaatsen in het zuidoosten die hun karakter hebben behouden, ook al kent inmiddels iedereen ze. De warme Marès-zandsteen waaruit het dorp is gebouwd, zie je ook terug in de Llotja in Palma. Op woensdag en zaterdag vult de markt de Plaça Major; dan zijn de straatjes druk en de terrassen bezet. Op de rustige dagen ertussen merk je pas hoe klein het dorp eigenlijk is. Can Gelat profiteert van beide kanten. Op marktdagen is het een logische stop na het winkelen, op rustige dagen een dorpsbar voor een Cortado en een gesprek. Aan de toon in de zaak merk je snel dat hier niet alleen bezoekers van buitenaf zitten. Zoet, koffie en een drankje na Bij de desserts springt vooral de Tarta de mango eruit, die in gastreacties opvallend vaak wordt geprezen, naast een Crema catalana. Het huis maakt ook ijs dat gasten langs Italiaanse maatstaven leggen, wat voor een dorpsbar niet vanzelfsprekend is. De koffie is goed en achter de bar worden ook cocktails gemixt. Veel gerechten zijn bovendien af te halen, wat op marktdagen de makkelijkere oplossing kan zijn.