es Camell bij Escorca: de stenen kameel van Mallorca

Midden in het ruige kalksteenlandschap van Lluc duikt een dier op dat je hier niet zou verwachten: es Camell. De natuurlijke rotsformatie bij Escorca doet met zijn gebogen rug en opvallende kop denken aan een rustende kameel. Geen enkele beeldhouwer heeft eraan gewerkt. Regenwater en erosie hebben het silhouet uit de omringende kalksteen gevormd.

De rots alleen al zou een mooie bestemming zijn. Maar minstens net zo indrukwekkend is de route ernaartoe, die door een kleinschalig karstlandschap met groeven, spleten en op eigenzinnige wijze verweerde rotsblokken loopt. Zo kan een korte zoektocht naar de stenen kameel uitgroeien tot een kleine ontdekkingstocht.

Het startpunt is meestal het Santuari de Lluc. De directe, gemarkeerde route is ook geschikt voor gezinnen die gewend zijn aan wandelen, maar op steile stukken en trappen moet je wel even opletten. Als je de langere rondwandeling door het rotslabyrint kiest, moet je zeker van je voeten zijn en er rekening mee houden dat je op korte stukjes je handen nodig hebt om je vast te houden.

Geschiedenis en betekenis

Lang voordat mensen de rots zijn huidige naam gaven, werkte het water al aan zijn vorm. In de omgeving van Lluc bestaat de bodem en ondergrond uit kalksteen. Regenwater drong door in kleine oneffenheden en spleten, loste het gesteente geleidelijk op en verdiepte bestaande scheuren. Zo ontstonden er in de loop van heel lange tijd de bijzondere vormen, rotsruggen en ruige oppervlakken die de weg naar es Camell bepalen.

Het ontstaan in het karstgebied

Es Camell is dus geen losstaand, toevallig daar neergelegd blok, maar maakt deel uit van een uitgestrekt karstlandschap. Op kale rotsoppervlakken zie je parallel lopende groeven die door het wegstromende water in de kalksteen zijn uitgeslepen. Zulke karren, die in de regio ook wel ‘Schratten’ worden genoemd, maken het geologische proces direct zichtbaar: de rots ziet er massief uit, maar vertoont overal sporen van langzame afbraak.

Wind en water hebben ook grotere rotsmassa’s tot figuren gevormd, waarin je oog vertrouwde contouren zoekt. Vlakbij heeft zelfs een rotspunt een beeldende naam: op de Puig de ses Monges doen door de elementen uitgesleten rotsblokken denken aan figuren in monnikspijen. Es Camell is het bekendste en duidelijkst herkenbare motief in deze stenen wereld van vormen.

De naam is Camell

De Mallorcaanse naam betekent simpelweg ‘de kameel’. Afhankelijk van waar je staat, zie je de vorm steeds duidelijker; vanuit een goed standpunt lijkt het op een eenbultige kameel of dromedaris. Juist deze verbazingwekkende gelijkenis heeft de rots tot een natuurlijk herkenningspunt van de wandelpaden bij Lluc gemaakt.

Het belang ervan ligt niet in een historische gebeurtenis en ook niet in menselijke bouwkunst. Es Camell laat juist op kleine schaal zien hoe water de kalksteen van de Serra de Tramuntana vormt. Wie bij de rots komt, staat niet alleen voor een merkwaardig silhouet, maar midden in het geologische proces dat de hele omgeving heeft gevormd.

Wat er te zien is

Pas als je wat afstand neemt, komt het beeld tot zijn recht. De uitsteeksels worden een kop en een nek, de gewelfde steenmassa de rug van een rustend dier. Als je er vlak voor staat, zie je daarentegen vooral het ruwe oppervlak: uitgesleten kuiltjes, scherpe randen en donkere spleten in de lichte kalksteen. Het loont daarom de moeite om van plek te wisselen en het beeld vanuit verschillende richtingen te bekijken.

Es Camell

Het kenmerkende silhouet is het hoogtepunt van het uitstapje. Het komt vooral goed tot zijn recht als je de hele rots tegen de achtergrond van het omringende berglandschap ziet. Van dichtbij valt het vermeende dier weer uiteen in losse stukken steen. Juist die afwisseling tussen een herkenbare figuur en een abstracte rotsmassa maakt het zo aantrekkelijk.

De rots is geen vormgegeven monument met een vaste voorkant. Hoe je hem ziet, hangt af van je perspectief en afstand. In plaats van meteen door te lopen, is het de moeite waard om rustig langs de contouren te kijken. Vaak wordt de gelijkenis met een kameel pas helemaal duidelijk als het hoofd, de rug en het lichaam op één lijn liggen.

De Karrenfelder

Onderweg kom je kale kalksteenvlakten tegen waar het water fijne en diepe geulen heeft uitgesleten. Deze karren geven het terrein zijn eigenaardige, doorgegroefde oppervlak. Tussen de stenen groeit hier en daar het harde dissgras, een typische plant uit de bergen van Mallorca, uit kleine karstgaten.

De structuren zijn niet alleen maar de achtergrond voor het fotomotief. Ze laten zien hoe Camell zo is ontstaan. Elk kanaaltje en elke uitgesleten rand is een kleinere versie van hetzelfde proces dat uiteindelijk de grote dierlijke vorm heeft gevormd. Tegelijkertijd maken de groeven duidelijk waarom de ondergrond je aandacht vraagt: wat er van veraf uitziet als een vlakke rotsplaat, kan van dichtbij vol spleten en treden zitten.

De Puig de ses Monges

Al vlak bij Lluc valt de Puig de ses Monges op. Hij dankt zijn naam, de ‘berg van de monniken’, aan kalksteenblokken waarvan de vormen doen denken aan monnikspijen. De rotspunt zet je alvast in de stemming voor het landschap rond es Camell: overal ontstaan uit verweerde stenen figuren die je op de een of andere manier bekend voorkomen.

De oude kolenmijl

Een cirkelvormige stenen fundering langs het pad wordt beschreven als een overblijfsel van een oude houtskoolmijl. Het is tegelijkertijd een belangrijk herkenningspunt, want hier splitst de weg naar es Camell zich af. Deze onopvallende cirkel vertelt over een ander gebruik van het berglandschap: naast de natuurlijke vormen vind je hier sporen van de mensen die in de bossen van de Tramuntana houtskool maakten.

Het bezoek

Vanaf de parkeerplaats van het Santuari de Lluc loopt de gebruikelijke route eerst langs het voetbalveld. Daarna steekt het pad de Torrent de Lluc over via een steiger of een brug en klimt het over rotsachtige grond omhoog het karstlandschap in. Alleen al dit stuk is een belevenis, want het omheinde kloostercomplex blijft achter je en je blik richt zich steeds meer op kale rotsvlakken en verweerde rotsblokken.

Route 4 naar de Cometa dels Morts

Het pad dat bekendstaat als Route 4 of Cometa dels Morts loopt rechtstreeks richting es Camell. De paden in de omgeving zijn gemarkeerd. Toch verdient de afslag bij de ronde fundering van de voormalige kolenmijl speciale aandacht: daar ga je rechtsaf naar de rotsformatie. Als je alleen het duidelijkste pad volgt, kun je deze afslag wel eens voorbijlopen.

Voor de directe heen- en terugweg hoef je geen lange bergtocht te maken. Er is echter alleen een bevestigde tijdsindicatie voor een uitgebreidere rondwandeling door het rotslabyrint: daar moet je ruim twee uur voor inplannen. Deze variant vereist een vaste voet en bevat korte stukjes waar je je handen kunt gebruiken om het terrein te overwinnen.

Uitstapje naar de Cova de la Cometa dels Morts

De wandeling hoeft niet bij es Camell te eindigen. Je kunt de route doortrekken richting Cova de la Cometa dels Morts. Zo wordt van een bezoek aan die ene rots een langere verkenningstocht door het karstlandschap. Voordat je deze verlenging neemt, moet je even kijken of je genoeg tijd, water en een vaste tred hebt voor het extra stuk.

Drukte en dagplanning

Bij het Santuari de Lluc kan het behoorlijk druk zijn, terwijl de rotsachtige paden achter het klooster een stuk rustiger kunnen zijn. Een gedocumenteerd winterbezoek beschrijft zelfs bij mooi weer maar weinig ontmoetingen in het rotslabyrint. Daaruit kun je geen vaste garantie voor rustige paden afleiden, maar buiten de drukbezochte tijden bij het klooster is de kans op een rustige wandeling wel groter.

Voor Es Camell zijn er geen betrouwbare openingstijden of informatie over de toegangsprijs bekend. Aangezien de toegang, parkeerregels en routebeschrijvingen kunnen veranderen, is het aan te raden om dit voor je vertrek even te checken. Ter plaatse moet je ook genoeg tijd overhouden om de route bij daglicht terug te lopen, in plaats van de rotsen alleen als een vluchtig uitstapje in te plannen.

Routebeschrijving en parkeren

De rit vanuit het midden van het eiland eindigt niet direct bij de rots. Es Camell ligt in het karstlandschap bij Lluc en is te voet te bereiken; het Santuari de Lluc is een handig startpunt. De aangegeven afstanden en reistijden hebben uitdrukkelijk betrekking op Escorca, niet op het laatste stukje te voet naar de rotsformatie.

Vanaf de luchthaven van Palma

Vanaf de luchthaven van Palma loopt de route via de Ma-30, de Ma-13 en vervolgens de Ma-2130 naar Escorca. De route is 52 kilometer lang en de rit duurt ongeveer 64 minuten. Daarna volg je de lokale toegangsweg richting Lluc; de Ma-10 verbindt dit deel van de Serra de Tramuntana. Vanwege de bochtige bergweg moet je de laatste etappe niet zien als een snelle rit door de stad.

Vanuit het centrum van Palma

Vanuit het centrum van Palma rijd je eerst via de Ma-13 en daarna via de Ma-2130. Tot aan Escorca is het 49 kilometer over de weg, wat ongeveer 68 minuten reistijd kost. Daarbij komen nog de verdere rit naar Lluc, het zoeken naar een parkeerplek en de wandeling die daarna volgt.

Parkeren bij het Santuari de Lluc

De parkeerplaats bij het klooster is het gebruikelijke startpunt. Vanaf daar begint de route bij het voetbalveld, loopt langs de Torrent de Lluc en gaat verder over de gemarkeerde paden. Langs de nabijgelegen weg worden ook parkeermogelijkheden vermeld. Omdat het in Lluc zelf erg druk kan zijn, is het verstandig om van tevoren de actuele parkeerregels te checken en er niet vanuit te gaan dat je direct bij het begin van het wandelpad een vrije plek vindt.

Met de bus komen

Als je met het openbaar vervoer komt, is de halte Lluc het handigst, want het wandelpad begint bij het heiligdom. Er zijn nog meer haltes in de gemeente Escorca, maar die betekenen niet automatisch dat je niet meer een stukje moet lopen naar het juiste startpunt. Controleer voor je vertrek de dienstregeling, de terugreis en de beschikbare aansluitingen, vooral als je de wandeling doortrekt tot aan de Cova de la Cometa dels Morts.

In de omgeving

De route naar es Camell begint op een plek waar natuur en cultuurlandschap direct in elkaar overvloeien. Lluc hoort bij de uitgestrekte gemeente Escorca in het noordwesten van Mallorca. In plaats van een compact dorpscentrum worden de omgeving gekenmerkt door bergen, ravijnen, afgelegen nederzettingen en het belangrijke heiligdom.

Santuari de Lluc

Het Santuari de Lluc is de voor de hand liggende culturele tegenhanger van de karstwandeling. De gebouwen en pleinen van het bedevaartsoord liggen direct bij het gebruikelijke startpunt. Het is dus heel logisch om beide bestemmingen te combineren, zonder dat je een extra rit hoeft te plannen: eerst of daarna het heiligdom, en tussendoor de overstap naar het rustige, rotsachtige landschap achter het voetbalveld.

Er moet wel genoeg tijd overblijven voor beide delen. Wie Camell alleen even tussen twee programmaonderdelen door wil doen, onderschat de hobbelige klim en de charme van de omgeving. De rots komt het best tot zijn recht als bestemming van een eigen kleine wandeling, niet als uitkijkpunt dat direct vanaf de parkeerplaats zichtbaar is.

Cova de la Cometa dels Morts

De Cova de la Cometa dels Morts is het logische vervolg op route 4. Het ligt op dezelfde doorlopende wandelroute en geeft je de kans om het karstlandschap nog wat langer te verkennen. Deze combinatie is vooral interessant voor wandelaars die goed ter been zijn en niet meteen na de fotostop bij es Camell weer terug willen.

Het berglandschap van Escorcas

Escorca ligt in de Serra de Tramuntana en is bereikbaar via de MA-10, die door het gebergte loopt. De rit ernaartoe is daardoor al een belevenis op zich, maar vraagt wel wat concentratie op de bochtige wegen. Voor dezelfde dag zijn bestemmingen in de omgeving van Lluc een betere keuze dan een druk programma met plekken die ver uit elkaar liggen in de gemeente.