Far d'Alcanada – de vuurtoren bij Port d'Alcúdia

Voor de kiezelstrand van Alcanada staat een van die bouwwerken die al van veraf een heel stuk landschap vormgeven: de Far d'Alcanada. De vuurtoren staat op een klein, onbewoond eilandje aan de noordkant van de baai van Alcúdia. Vanaf de kust lijken de toren, het eiland en de zee één geheel – duidelijk afgetekend en toch bij elk weer weer anders.

De charme zit hem niet zozeer in een klassieke rondleiding, maar meer in de ligging. Je beleeft de vuurtoren vanaf het strand, vanaf het kustpad en vanaf het water. Op de voorgrond zie je kiezelstenen, rotsen en hier en daar aangespoelde posidonia; daarachter volgen het ondiepe kustwater, het beboste eiland en de Far d’Alcanada. Grote schepen op weg naar de haven van Alcúdia herinneren je eraan dat dit geen decoratief fantasiebeeld is, maar een scheepvaartroute die tot op de dag van vandaag nog steeds in gebruik is.

Dit uitstapje is vooral de moeite waard voor bezoekers die een rustige wandeling langs de kust, een picknick onder de pijnbomen of een duik in zee willen combineren met een opvallend uitzicht. Ook fotografen vinden hier een mooi motief dat je zonder lange wandeling kunt bereiken. Centraal staat het geheel van het actieve navigatiemerk, het eiland en de baai.

Alcanada vormt daarbij een duidelijk contrast met het levendige centrum van Port d'Alcúdia. Op slechts een paar kilometer van de haven wordt de kust rotsachtiger, groener en rustiger. Juist deze snelle verandering maakt Far d'Alcanada tot een prima bestemming voor zowel een kort uitstapje als een langer verblijf aan zee.

Geschiedenis en betekenis

De bouw en de functie van de vuurtoren

De Far d'Alcanada is in 1861 gebouwd. Zijn ligging aan de noordkant van de baai is nauw verbonden met de scheepvaart naar Alcúdia. De haven heeft zowel een handelsgedeelte als een haven voor kleinere boten, met een visserskade en een jachthaven. Daarnaast wordt hij gebruikt voor goederenvervoer en verbindingen met andere havens. Tegen deze achtergrond moet je de vuurtoren zien als een functioneel bouwwerk: hij markeert het eiland en helpt bij de oriëntatie in een kustgebied waar plezierboten, vissers en grotere schepen varen.

De toren is nog steeds in gebruik. Dat onderscheidt hem van historische navigatiemerktekens, die alleen nog als monument worden behouden. Zijn veel gefotografeerde uiterlijk mag je daarom niet doen vergeten dat de Far d’Alcanada tot op de dag van vandaag een nautische functie vervult. Als je aan de oever zit en een schip door de baai ziet varen, ervaar je precies dat verband waarvoor de vuurtoren is gebouwd.

Van gebruiksvoorwerp tot herkenningspunt

Toen Port d'Alcúdia en Alcanada zich tot vakantieoord ontwikkelden, veranderde de manier waarop mensen naar het bouwwerk keken. Het eilandje werd het onmiskenbare tegenstuk van het strand en de vuurtoren een veelgefotografeerd motief in de baai. Het eiland is onbewoond, de vuurtoren is een actief navigatiemerk.

Juist daarin ligt zijn huidige betekenis. De Far d’Alcanada verbindt de moderne scheepvaart met het landschap van de baai. De kust, het eiland en de haven maken zijn functie meteen duidelijk.

Wat er te zien is

De Far d'Alcanada komt niet het meest indrukwekkend over als je er vlakbij staat, maar juist in combinatie met de omgeving. Vanaf het vasteland kijk je over het vlakke water naar het kleine eilandje. De lichte vuurtoren steekt boven de bomen uit, terwijl het meestal scherpe silhouet van de toren een vast punt vormt in de brede baai. Afhankelijk van waar je staat, zie je op de achtergrond de open zee of voorbijvarende schepen.

De vuurtoren

De toren, die in 1861 is gebouwd en nog steeds in gebruik is, is het meest opvallende bouwwerk van het eiland. Je kunt de vorm ervan vooral goed zien vanaf de Platja d'Alcanada en vanaf het kustgebied ten oosten van het havenstadje. In tegenstelling tot een vuurtoren die direct aan een weg staat, is er hier altijd een strook zee tussen jou en het bouwwerk. Die afstand hoort bij de beleving: het maakt de Far d'Alcanada tot een echt navigatiemerk en niet zomaar een uitkijktoren op het land.

Het visuele accent ligt op de uiterlijke vorm en de ligging van de toren. Van veraf kun je goed zien hoe hij boven de begroeiing uitsteekt en het lage eiland verticaal doorsnijdt.

Illa d'Alcanada

Het eiland is onbewoond en ligt vlak voor de kust. Dankzij de pijnbomen en de rotsachtige ondergrond ziet het er veel natuurlijker uit dan veel bebouwde kustgedeelten van de baai. De vuurtoren steekt boven de bomen uit en is daardoor vanaf het vasteland goed te zien. Vanaf sommige plekken aan de oever lijkt het eiland bijna binnen handbereik; pas het water op de voorgrond maakt duidelijk dat het een apart eiland is.

Als de zee rustig is, ga je zwemmend of met de kajak naar het eiland. In andere beschrijvingen wordt ook gesproken over een oversteek door het ondiepe water. Dat moet je echter niet zien als een gewoon voetpad: het gaat om een doorgang door de zee, niet om een brug of een aangelegde toegang. De waterdiepte, de bodem en de golfslag bepalen of het überhaupt zin heeft om erheen te gaan. Voor het karakteristieke uitzicht op de Far d'Alcanada is een oversteek sowieso niet nodig.

Het uitzicht vanaf de Platja d'Alcanada

Vanaf de Platja d'Alcanada heb je een klassiek uitzicht. Het strand bestaat niet uit één aaneengesloten vlakte van fijn zand, maar uit kiezelstenen, wat zand en posidonia. Pijnbomen reiken tot vlak bij de oever en omlijsten het uitzicht op het eiland. Tussen de stammen ontstaan steeds weer nieuwe uitzichten: de ene keer staat de toren vrij boven het water, de andere keer verschijnen takken, het strand en het eiland trapsgewijs achter elkaar.

Deze voorgrond maakt deze plek fotografisch gezien interessanter dan een helemaal open boulevard. Als je een paar stappen langs de kust loopt, verandert de positie van de toren ten opzichte van de bomen en de kust. Een dikker zitkussen is dan handiger dan een dun strandlaken, want de grond is op veel plekken nog steeds steenachtig.

Het uitzicht vanaf het water

Vanaf zee verandert het uitzicht compleet. Het eiland komt sterker naar voren als een eigen entiteit, en de vuurtoren is niet langer alleen het doel van je blik vanaf het strand, maar een oriëntatiepunt in de baai dat van veraf zichtbaar is. Kajaks en uitstapjesschepen varen langs dit stuk kust; sommige boottochten vanuit Alcúdia varen langs het eilandje of maken een zwempauze in de buurt.

Zelfs zonder boot kun je de maritieme activiteit goed zien. Vanaf de oever zie je grotere schepen die de haven van Alcúdia binnenvaren of verlaten. Samen met de kleinere plezierboten geven ze een goed beeld van hoe veelzijdig de baai wordt gebruikt. De Far d'Alcanada blijft in dit levendige tafereel het vaste referentiepunt.

Licht, kust en begroeiing

Het uiterlijk verandert vooral door het licht en het weer. Bij helder daglicht steken de toren en het eiland scherp af tegen het water en de lucht. Onder de pijnbomen op het vasteland ontstaat daarentegen een donker kader, waardoor de lichte vuurtoren nog beter uitkomt.

De natuurlijke kust is daarbij geen onbelangrijke achtergrond. Kiezels, rotsen, posidonia en pijnbomen zorgen ervoor dat Alcanada zich duidelijk onderscheidt van de lange zandstranden verder naar het westen in de baai. De Far d’Alcanada past qua uitstraling precies bij deze ruigere, minder bebouwde kuststrook.

Het bezoek

Een bezoek begint meestal niet bij de toren, maar aan de overkant van de oever. Na het laatste stukje door Alcanada krijg je tussen de pijnbomen en de kust voor het eerst een vrij uitzicht op het eiland. Van daaruit kun je je verblijf helemaal naar eigen wens invullen: als korte fotostop, als wandeling over het kiezelstrand of als langere pauze met zwemmen en picknicken.

De korte stop om van het uitzicht te genieten

Als je alleen de vuurtoren wilt zien, heb je geen uitgebreid programma nodig. Vanaf de kust en vanaf de Platja d'Alcanada is de Far d'Alcanada goed te zien. Een paar stappen langs de oever zijn genoeg om verschillende perspectieven te vinden met bomen, rotsen of open water op de voorgrond. Vooral als je weinig tijd hebt, kun je dit uitstapje daarom goed combineren met Port d'Alcúdia of de oude binnenstad van Alcúdia.

Voor dit korte bezoek blijf je op het vasteland. Dat is niet alleen makkelijk, maar geeft je ook het meest vertrouwde totaalbeeld van het eiland. Van dichtbij zou de samenhang tussen het water, de begroeiing en de toren deels verloren gaan.

Strandpauze en picknick

Veel bezoekers blijven wat langer hangen, omdat de pijnbomen aan de oever voor natuurlijke schaduw zorgen. Deze plek is meer geschikt voor een simpele pauze in de natuur dan voor een dagje met volledige strandservice. Op de Platja d'Alcanada ontbreken de typische voorzieningen van een groot vakantiestrand, zoals rijen ligstoelen, douches en een strandbar. Neem daarom alvast proviand, water en een geschikte ondergrond mee in je bagage.

De oever bestaat vooral uit kiezelstenen en posidonia. Als je wilt zwemmen, is het handig om zwemschoenen mee te nemen; als je gewoon wilt zitten en naar de vuurtoren kijken, is een stevige mat handig. Gezinnen gebruiken dit stukje graag voor picknicks, juist omdat de pijnbomen voor schaduw zorgen. Toch is het natuurlijke karakter geen vervanging voor een bewaakt of goed uitgerust strand.

Wanneer het wat rustiger is

In de zomer zijn de parkeerplaatsen en het strand vooral in het weekend al vroeg vol. Het is aan te raden om voor 10 uur aan te komen, vooral in juli en augustus.

Doordeweeks en buiten het hoogseizoen is de parkeerplaats meestal ook minder druk. Voor fotografen is het de moeite waard om niet alleen rekening te houden met de stand van de zon, maar ook met hoe druk het op het strand is: als er minder mensen aan de kust zijn, kun je de pijnbomen en het eiland makkelijker als één geheel vastleggen.

Op weg naar het eiland

Als de zee rustig is, kun je de Illa d'Alcanada bereiken door te zwemmen of met de kajak. Dat is echter een aparte waterervaring en geen vast onderdeel van het bezoek aan de vuurtoren. Er is geen aangelegde voetverbinding. De ondergrond is rotsachtig en de omstandigheden op het water kunnen afwijken van de rustige indruk die je op het strand krijgt.

Als je het eiland alleen als bezienswaardigheid wilt bekijken, kun je beter aan de kust blijven of het vanaf een boot bekijken. Vooral als je met kinderen bent, moet je het uitzicht vanaf het vasteland niet verwarren met een makkelijke overtocht. De vuurtoren is al vanaf de kust het duidelijke hoogtepunt van het uitstapje.

Om het uitzicht vanaf de kust te kunnen zien, hoef je niet dichter bij het bouwwerk te komen.

Routebeschrijving en parkeren

Vanuit Palma ga je eerst naar Port d'Alcúdia. Vanaf de luchthaven van Palma is het 60 kilometer over de weg naar de havenplaats; de rit duurt ongeveer 47 minuten en loopt via de Ma-30, Ma-13 en Ma-3460. Vanuit het centrum van Palma is het via de Ma-13 en Ma-3460 in totaal 57 kilometer over de weg, waarvoor je ongeveer 51 minuten moet rekenen.

Deze waarden gelden uitdrukkelijk tot aan Port d'Alcúdia, niet tot vlak bij de Far d'Alcanada. Vanaf de haven loopt de Ma-3460 richting de handelshaven en verder naar het oosten langs de kust. Het laatste stuk loopt door het gebied Alcanada tot aan het strand tegenover het vuurtoreneiland. De toren zelf staat op de Illa d'Alcanada en is daarom niet direct met de auto bereikbaar.

Route via Port d'Alcúdia

In het havengebied kruisen toeristisch verkeer, toegangswegen naar de jachthaven en paden naar de handelshaven elkaar. Om naar Alcanada te gaan, volg je de kustlijn naar het oosten. Naarmate je verder van het centrum komt, wordt de bebouwing minder dicht; uiteindelijk eindigt de rit bij een natuurlijk stuk strand met uitzicht op het eiland.

Als je uit Palma komt, moet je de aangegeven reistijd niet zien als de totale tijd van deur tot deur. Je moet ook rekening houden met het verkeer in de havenstad, het zoeken naar een parkeerplaats en het stukje lopen langs het strand. In het hoogseizoen en tijdens zomerweekenden is het verstandig om daar wat extra tijd voor in te calculeren.

Parkeren bij de Platja d'Alcanada

Vlak bij de Platja d'Alcanada ligt een openbare parkeerplaats. Die is opgedeeld in verschillende zones, maar er zijn maar weinig parkeerplaatsen die in de schaduw van bomen liggen. Daarnaast kun je ook langs de toegangsweg parkeren. Als de plekken dicht bij het strand bezet zijn, moet je wat verder lopen.

Op werkdagen en buiten het hoogseizoen is de parkeersituatie meestal wat rustiger. In de zomer raken de parkeerplaatsen vooral in het weekend snel vol; als je voor 10 uur aankomt, heb je meer kans. Laat waardevolle spullen, net als op alle vrij toegankelijke parkeerplaatsen, niet zichtbaar in de auto liggen.

Met de bus komen

Er zijn bushaltes in de buurt van Platja d'Alcanada, Cala en Poncet en Ses Pedreres. Vanaf de haltes moet je het laatste stukje te voet afleggen langs de kust. Het is aan te raden om voor vertrek even te checken of de bus rijdt. Ook als je met de bus komt, blijft het eiland zelf gescheiden van het vasteland; de gebruikelijke bestemming is het strand met uitzicht op de vuurtoren.

In de omgeving

Port d'Alcúdia ligt dichtbij genoeg om de Far d'Alcanada zonder grote omweg in een vakantiedag te passen, maar het is er wel een stuk levendiger. In de haven liggen de visserskade, de jachthaven en het handelsgebied naast elkaar. Plezierboten, veerboten en vrachtvervoer laten verschillende kanten zien van een havenstadje waarvan de geschiedenis teruggaat tot het gebruik van de baai door het Romeinse Pollentia.

Port d'Alcúdia

Na de rust van Alcanada is de havenpromenade een fijne plek voor een wandeling of om even iets te eten of te drinken. Vanaf hier vertrekken ook boottochten die je het kustgebied rond Alcanada vanuit een ander perspectief laten zien. Tijdens de tocht over het water snap je meteen waarom de vuurtoren hier staat: vanuit de open baai is hij een herkenningspunt voor de noordkust.

Ten westen van de haven begint het lange, zandstrand van Alcúdia. Het contrast met Platja d'Alcanada is duidelijk. Daar zie je vooral fijn zand, toeristische voorzieningen en een breed aanbod aan recreatiemogelijkheden; bij Alcanada bepalen kiezelstenen, pijnbomen en het eilandje met de vuurtoren het beeld. Beide stukken kust kun je daarom prima op één dag met elkaar vergelijken.

De oude binnenstad van Alcúdia

De ommuurde oude binnenstad van Alcúdia geeft je uitstapje een historisch tintje. Het ligt wat meer landinwaarts en verschilt qua sfeer en architectuur totaal van de moderne haven. De geschiedenis van het Romeinse Pollentia herinnert je aan het langdurige belang van de regio. Een uitgebreid bezoek aan de oude binnenstad moet je echter als apart programmaonderdeel inplannen; de Far d'Alcanada blijft een landschaps- en kustbestemming.

Cala en Poncet en de kust bij Alcanada

Tussen Port d'Alcúdia en de Platja d'Alcanada liggen woonwijken en kleinere kuststukken zoals Cala en Poncet. Als je hier een wandeling maakt, zie je hoe de haven langzaam overgaat in een rustiger landschap met villa’s en kust. Verder naar het oosten worden de omgeving gekenmerkt door de golfbaan van Alcanada, pijnbomen en de zee.

Als je kunst wilt combineren met een uitstapje naar de kust, vind je in de omgeving van Alcanada het museum Sa Bassa Blanca. Zulke bestemmingen vragen echter om een eigen planning en moeten niet worden gezien als een terloops uitstapje na een kort bezoek aan de vuurtoren.