Puig de na Bauçana – Uitzicht over het westen van Mallorca

De echte charme zit ’m in de klim: een bospad loopt boven Puigpunyent en Galilea door het zuidwestelijke deel van de Serra de Tramuntana, waarna het laatste stuk wat ruiger wordt en je boven een panoramisch uitzicht krijgt over de bergen van het westen van Mallorca. De top is dus vooral een bestemming voor wandelaars. De traditionele route is kort genoeg voor een ochtendje en loopt eerst over een goed pad door dennen- en steeneikenbossen. Pas bij de top vraagt het beschadigde, oudere pad wat meer aandacht. Juist deze afwisseling maakt de tocht interessant: een relatief rustige klim door het bos wordt gevolgd door een veel bergachtiger slotstuk.

Boven neemt het landschap de hoofdrol over. Na Bauçana fungeert als een natuurlijk uitkijkpunt over de omgeving van Puigpunyent en Galilea; je hebt er een 360°-panorama op de westelijke bergen van de Serra de Tramuntana. Als je op zoek bent naar een rustige bergwandeling met een duidelijk doel en je hebt stevige schoenen en een vaste tred voor het laatste stuk, dan vind je hier een geweldig alternatief voor de bekendere toppen in de regio.

De Puig de na Bauçana ligt echter op het terrein van de Possessió Son Cortei, een traditioneel Mallorcaans landgoed. De bekende route begint daarom niet direct in het dorp en moet goed worden voorbereid. Let voor je vertrekt goed op de bewegwijzering, de grenzen van het terrein en eventuele actuele toegangsregels.

Geschiedenis en betekenis

Van Albussa naar Bauçana

De naam bewaart een stukje van het islamitische verleden van Mallorca. Het huidige landgoed Son Cortei stond in de islamitische tijd bekend als Alqueria Albussa. Uit deze oudere plaatsnaam zou zich in de loop der eeuwen de vorm Bauçana hebben ontwikkeld. De naam van de berg is dus niet alleen een geografische aanduiding, maar ook een taalkundig spoor uit die tijd waarin landgoederen en voor landbouw gebruikte valleien het gebied rond Puigpunyent kenmerkten.

Deze afkomst past goed bij het berglandschap: Na Bauçana ligt niet geïsoleerd naast een stedelijk centrum, maar maakt deel uit van een landelijk gebied dat al heel lang in gebruik is. De top ligt binnen de Possessió Son Cortei. Op Mallorca betekent ‘possessió’ een groter landgoed.

Son Cortei en de weg naar de top

Je ziet nog een ander stukje geschiedenis in de toren zelf. In de tweede helft van de 20e eeuw was Son Cortei eigendom van Gabriel Alzamora, een Mallorcaanse ondernemer en politicus die ook voorzitter was van de Foment del Turisme de Mallorca. De speciaal aangelegde route vanaf de Pla de Son Cortei naar de top wordt in verband gebracht met deze vroege toeristenorganisatie.

In de 20e eeuw is het pad uitgebreid voor het recreatieve verkeer. In het bovenste deel zijn nog sporen van de oude aanleg te zien, maar juist dit stuk heeft het zwaar te verduren gehad. Het historische pad is daar niet meer te verwarren met een goed onderhouden wandelroute: de slechte staat ervan verklaart waarom een in het begin makkelijke boswandeling vlak voor de finish wat zwaarder wordt.

Een natuurlijke plek in de Tramuntana

Tegenwoordig ligt het belang van de Puig de na Bauçana vooral in zijn ligging. Hij vormt een natuurlijk uitkijkpunt boven het westelijke berggebied van Mallorca en biedt een uitzicht dat niet beperkt blijft tot één enkele vallei of één enkele bergtop. Het biedt een panorama van 360 graden over de bergen in het westen van het eiland.

Wat er te zien is

De klim door het bos

De eerste indruk krijg je niet op de top, maar tussen de bomen. Vanaf het gebied rond de Coll des Molí de Vent loopt de bekende route eerst over een bewegwijzerd pad richting Calvià. Na een metalen hek met een klimladder gaat de route verder over een bosweg die langzaam aan hoogte wint. Dennenbomen domineren dit stuk; ook steeneiken maken deel uit van het bos op de berg.

Het dichte groen neemt de klim in eerste instantie veel van zijn hoogalpiene karakter weg. In plaats van over kale hellingen loopt het pad door een mediterraan bergbos, waar het uitzicht hier en daar tussen de bomen door te zien is. Vooral Galilea is al onderweg te zien. Het kleine dorpje ligt hoog in het berglandschap en vormt een goed oriëntatiepunt voor de verdere klim.

Het oude pad naar de top

Op de Pla de Son Cortei begint het deel dat historisch gezien verbonden is met de Foment del Turisme. Het pad dat speciaal naar de top leidt, was vroeger beter aangelegd, maar is tegenwoordig in het bovenste deel beschadigd. Daardoor verandert het terrein van karakter: het comfortabele wandelen over de bosweg maakt plaats voor een langzamere tocht, waarbij je meer aandacht moet besteden aan de ondergrond en de juiste route.

Juist hier moet je niet alleen naar boven kijken. Resten van de route herinneren je eraan dat deze uitkijkpiek al decennia geleden bewust toegankelijk is gemaakt. Wat de eerste meters lijkt op een gewoon bospad, heeft dus een cultuurhistorisch detail dat makkelijk over het hoofd wordt gezien: het pad maakt deel uit van de vroege toeristische ontsluiting van het Mallorcaanse berglandschap.

Het uitzicht vanaf de top

Boven wordt duidelijk waarom dit pad is aangelegd. De Puig de na Bauçana geldt als een uitstekend uitkijkpunt over de westelijke bergen van Mallorca. Het uitzicht strekt zich rondom uit over de trapsgewijze hoogten van de Serra de Tramuntana; in plaats van één iconisch fotomotief biedt de top een overzicht van het reliëf van de hele omgeving.

Tot de kenmerkende bergen rondom de vallei van Puigpunyent behoren Na Fàtima, Els Puntals, Es Piconar en de Puig de Galatzó. Vanaf Na Bauçana kun je dit berglandschap als één samenhangend geheel overzien. Galilea en de beboste hellingen onder de top brengen wat kleinschaligheid in het panorama en laten zien hoe dichtbij elkaar nederzettingen, landgoederen en bosgebieden hier liggen. Als je boven aankomt, is het daarom slim om wat tijd in te plannen om je te oriënteren: je krijgt het panorama beter in je op als je langzaam van kijkrichting verandert, in plaats van met één snelle fotostop.

Het bezoek

Van de Coll des Molí de Vent het bos in

Als klassiek startpunt wordt de Coll des Molí de Vent aan de Ma-1032 genoemd. Daar begint een openbaar, bewegwijzerd pad dat in principe verder richting Calvià loopt. Voor de Puig de na Bauçana gebruik je deze route alleen tot aan de latere afslag. Een metalen hek met een klimgedeelte hoort bij de beschreven route; daarna loopt een bosweg in zuidelijke tot zuidwestelijke richting omhoog door het bos.

De eerste stukken van de route zijn relatief eenvoudig. Toch is het aan te raden om de route van tevoren op een actuele wandelkaart te bekijken, want de top is niet het eindpunt van de doorlopende route naar Calvià. Het cruciale punt is de afslag richting Na Bauçana. Als je alleen maar de richting op de horizon volgt, loop je gewoon door zonder naar de top te gaan.

De finale op de berg

Het laatste stuk vraagt meer tijd dan het brede bospad. Het in de 20e eeuw aangelegde pad naar de top is op sommige plekken vervallen en moeilijker begaanbaar. Daardoor kan je tempo flink omlaag gaan. Stevige schoenen, een vaste tred en de bereidheid om bij ongeschikte omstandigheden terug te keren, zijn hier belangrijker dan sportieve snelheid.

Op de top zelf draait alles om het panoramische uitzicht. Er moet genoeg tijd overblijven voor een fijne pauze, want het panorama strekt zich uit in verschillende richtingen en is niet te beperken tot één enkel uitkijkpunt. Bij slecht zicht verliest de wandeling een groot deel van zijn charme; bij helder weer wordt juist het uitzicht over de westelijke Tramuntana het hoogtepunt.

Tijdschema en bezoekvoorwaarden

De tocht wordt beschreven als een uitstapje dat je in een ochtend kunt doen. Dat is een betere indicatie dan een strak geplande tijd om de top te bereiken: de klim, voorzichtig lopen op het beschadigde bovenste stuk, een pauze om van het uitzicht te genieten en de terugweg nemen allemaal hun eigen tijd in beslag. Je kunt hieruit geen vaste duur afleiden, want je conditie, de toestand van het pad en de pauzes hebben een grote invloed.

Er zijn geen concrete openingstijden of toegangsprijzen bekend. Aangezien de berg in Son Cortei ligt en alleen het eerste deel van de beschreven route expliciet als openbaar pad wordt aangeduid, is het belangrijk om voor je bezoek de actuele toegangsregels te checken en de aanwijzingen ter plaatse te respecteren. Dit geldt vooral als hekken, afsluitingen of nieuwe bewegwijzering afwijken van oudere routebeschrijvingen.

Routebeschrijving en parkeren

Van Palma naar Puigpunyent

Vanuit het centrum van Palma rijd je via de Ma-1041 naar Puigpunyent. De afstand over de weg is 21 kilometer, de rit duurt ongeveer 57 minuten. Deze gegevens gelden uitdrukkelijk alleen tot Puigpunyent, niet tot het begin van de bergweg. De bochtige ligging aan de rand van de Serra de Tramuntana verklaart waarom je voor dit relatief korte traject voldoende tijd moet inplannen.

Puigpunyent is een prima eerste oriëntatiepunt en een fijne plek voor een pauze voor of na de wandeling. Het traditionele startpunt bij de Coll des Molí de Vent ligt buiten het dorpscentrum, aan de Ma-1032 tussen Puigpunyent en Galilea. Het laatste stuk gaat dus via een bergweg verder naar het startpunt van de wandeling.

Van de luchthaven van Palma naar Puigpunyent

Vanaf de luchthaven van Palma is het 30 kilometer over de weg naar Puigpunyent. Via de Ma-20 en daarna de Ma-1041 duurt het ongeveer 55 minuten. Ook hier eindigt de gemeten route in het dorp. Voor de verdere rit naar de Coll des Molí de Vent en om je te oriënteren bij het startpunt moet je wat extra tijd incalculeren.

Als je direct na de landing wilt vertrekken, moet je de wandeling niet te krap plannen ten opzichte van het resterende daglicht. De route staat weliswaar bekend als een ochtendtocht, maar het beschadigde pad naar de top vraagt om wat extra energie. Daarnaast moet je, voordat je verder rijdt, even checken of de huidige route en de toegang via Son Cortei begaanbaar zijn.

Vertrekpunt en bus

Het beschreven startpunt ligt bij de Coll des Molí de Vent aan de Ma-1032. Als haltes in de wijde omgeving worden Conques 1, Conques 2 en Galilea vermeld. Deze zijn echter geen vervanging voor een gedetailleerde planning van de wandelroute naar de Coll des Molí de Vent. Controleer voor je vertrek welke lijn er op de gewenste dag rijdt, in welke richting de betreffende halte wordt bediend en hoe je vanaf daar veilig bij het startpunt van de wandeling kunt komen.

In de omgeving

Puigpunyent

Puigpunyent ligt in een groene vallei, omringd door verschillende bergen van de westelijke Serra de Tramuntana. Het dorpje is een fijne, rustige tegenhanger van de wandeling: na het bos en het weidse uitzicht vanaf de top voert een rondwandeling je door straatjes waarvan de geschiedenis nauw verbonden is met de oude landgoederen in de omgeving.

Een van de opvallende bezienswaardigheden is de parochiekerk l’Assumpció de Nostra Senyora. Het huidige neoklassieke gebouw is opgetrokken bovenop een oudere gotische kerk. In de buurt staan een paar van de oudste huizen van het dorp. Ook de Pou Nou, de ‘Nieuwe Bron’, en het historische schoolgebouw maken deel uit van een route door het dorp, waarvoor je volgens de gemeente ongeveer een halve dag moet uittrekken. Als je dit combineert met Na Bauçana, is het daarom aan te raden om een selectie te maken in plaats van de volledige rondwandeling te doen.

Galilea

Galilea is al visueel een deel van de wandeling. Tijdens de klim krijg je uitzicht op het hoger gelegen dorp; tegelijkertijd loopt de Ma-1032 vanaf het startpunt verder in die richting. Daardoor is Galilea een mooie landschappelijke voortzetting van de tocht, zonder dat je daarvoor een tweede groot bezienswaardighedenprogramma nodig hebt.

Het mooie van deze combinatie is vooral de verandering van perspectief. Vanaf de berg zie je Galilea als onderdeel van het uitgestrekte Tramuntana-landschap, en daarna kun je de hellingen vanaf het dorp bekijken. Als je met de bus wilt gaan, vind je Galilea ook tussen de haltes in de wijde omgeving, maar controleer wel even de actuele verbindingen en de loopafstand naar het startpunt van de wandeling.

De bergen rondom de vallei

Na Bauçana is maar één van de vele bergen die de vallei van Puigpunyent omringen. Na Fàtima, Els Puntals, Es Piconar en vooral de Puig de Galatzó bepalen het reliëf van de omgeving. Verwar ze niet met het doel van deze wandeling: de puig de na Bauçana heeft zijn eigen toegang en zijn eigen uitzicht.

Juist daarom is het de moeite waard om je bezoek niet te vol te proppen met al te veel andere bergtochten. Een korte wandeling door Puigpunyent of een uitstapje naar Galilea past beter bij de beklimming die als ochtendwandeling wordt beschreven. Zo houd je genoeg tijd over voor de top en voor een voorzichtige terugtocht over het beschadigde bovenste pad.