Mancor de la Vall – Het dorpsleven aan de voet van de Tramuntana

Mancor de la Vall is zo’n plekje op Mallorca waarvan de waarde niet te meten is aan de hand van een lange lijst met spectaculaire bezienswaardigheden. Het kleine dorpje ligt aan de oostelijke voet van de Serra de Tramuntana, precies daar waar bergen, bossen en olijfgaarden overgaan in het midden van het eiland. Smalle steegjes, traditionele stenen huizen en de kapel Santa Llúcia, die boven de vallei uittorent, bepalen het beeld veel meer dan hotels, souvenirwinkels of grote stromen bezoekers.

Mancor is vooral de moeite waard voor een dagje uit, als rustig tegenwicht voor de bekende kustplaatsjes. Een rondje door het dorp is niet al te groot, maar je kunt het prima combineren met een wandeling of een ritje door de naburige dorpjes Biniamar, Selva en Caimari. Als je wilt ervaren hoe een klein Mallorcaans bergdorpje tussen de Tramuntana en het midden van het eiland aanvoelt, ben je hier aan het juiste adres.

Ook als woonplaats heeft Mancor de la Vall een duidelijk eigen karakter. De gemeente is zelfstandig en via wegen verbonden met Inca. Binnen het dorp worden de dagelijkse bezigheden gekenmerkt door korte afstanden en een dorpsachtige schaal. Een auto maakt het leven een stuk makkelijker, ook al is er een busverbinding.

In de herfst staat een lokale traditie in de schijnwerpers: het paddenstoelenseizoen, terwijl er in Mancor de feesten rond Sant Joan plaatsvinden. Het dorpje is daarom niet alleen een doorgangsplaats, maar ook een prima uitvalsbasis om de natuur, de dorpscultuur en het minder toeristische deel van Mallorca te ontdekken.

De geschiedenis van Mancor de la Vall

De ligging aan de rand van de Tramuntana verklaart een groot deel van de geschiedenis van de plaats. Tot de huidige gemeente behoren, naast het hoofddorp, historische gebieden en boerderijen zoals Biniarroi, Massanella en Biniatzent. Hun geschiedenis gaat terug tot de tijd van de christelijke verovering van Mallorca onder koning Jaume I.

De plaatsnaam Mancor

Er worden twee oorsprongen voor de naam genoemd, die allebei teruggaan naar het islamitische tijdperk van Mallorca. Eén interpretatie leidt de naam terug naar „benacor”, wat zoiets betekent als een hooggelegen gebouw op een heuvel, en brengt deze benaming in verband met de ligging van Santa Llúcia. Een andere verklaring ziet een verband met de Berberse clan van de Manquir. Aangezien beide afleidingen zijn overgeleverd, kun je de naam eerder zien als een verwijzing naar de veelzijdige islamitische wortels van het Mallorcaanse landschap dan als een eenduidig opgelost taalraadsel.

Van verspreide boerderijen naar een dorp

Uit de historische nederzettingen in de gemeente blijkt dat het leven zich lange tijd niet alleen rond het huidige dorpscentrum afspeelde. Boerderijen en kleine nederzettingen maakten gebruik van de overgangszone tussen beboste berghellingen en landbouwgrond. De olijventeelt, hout en ambachtelijke verwerking bepaalden de lokale economie. Zelfs in recentere tijden werd Mancor nog geassocieerd met de handel in en de bewerking van olijfhout.

Santa Llúcia en de religieuze autonomie

Een belangrijk bewijs van de vroege ontwikkeling van het dorp is het Oratori de Santa Llúcia. De kapel is in de middeleeuwen gebouwd, zodat de kleine lokale gemeenschap de kerkdiensten kon bijwonen zonder daarvoor helemaal naar Selva te hoeven lopen. Haar functie laat goed zien hoe nauw Mancor destijds nog verbonden was met het grotere naburige dorp en hoe belangrijk een eigen gebedsplaats was voor de geleidelijke vorming van een dorpscentrum.

De huidige gemeente

Mancor de la Vall is tegenwoordig een zelfstandige gemeente, maar heeft zijn kleinschalige bebouwingsstructuur behouden. De historische kern wordt gekenmerkt door smalle straatjes en traditionele huizen. In tegenstelling tot veel kustplaatsjes is Mancor niet ingrijpend veranderd door grootschalige toeristische ontwikkeling. Je ziet de geschiedenis dan ook vooral terug in de kronkelende steegjes, de landelijke boerderijen en de band tussen het dorp en het berglandschap.

Bezienswaardigheden in Mancor de la Vall

Mancor de la Vall is geen klassieke bezienswaardigheid met een museumkaart en een druk programma vol monumenten. De belangrijkste bezienswaardigheden liggen dicht bij elkaar, maar komen pas echt tot hun recht door hun landschappelijke en historische samenhang. Centraal staan de kapel van Santa Llúcia, de parochiekerk van Sant Joan Baptista en de organisch gegroeide dorpskern. Daarnaast zijn er de historische nederzettingen op het grondgebied van de gemeente, die de landelijke oorsprong van Mancor zichtbaar maken.

Oratorium van Santa Llúcia

De middeleeuwse kapel van Santa Llúcia is het meest opvallende gebouw van de gemeente. Ze werd in de 14e eeuw gebouwd als gebedshuis voor de lokale bevolking, die daarvoor naar Selva moest gaan voor religieuze vieringen. Het gebouw is daarom interessant vanwege zijn betekenis voor de vroege dorpsgemeenschap.

De hoge ligging draagt in belangrijke mate bij aan de beleving. Vanuit de omgeving van de kapel heb je een prachtig uitzicht over Mancor en de vallei aan de rand van de Tramuntana. Daardoor krijg je ook een goed beeld van de ligging van het dorp: achter het dorp stijgen beboste berghellingen op, terwijl er richting het midden van het eiland een meer open landschap volgt. Santa Llúcia is dus tegelijkertijd een historische plek, een uitkijkpunt en een oriëntatiepunt in het landschap.

Kerk van Sint-Jan de Doper

De parochiekerk van Sant Joan Baptista vormt het religieuze middelpunt van het huidige dorp. In tegenstelling tot de kapel van Santa Llúcia, die buiten of boven de dichtbebouwde dorpskern ligt, maakt de parochiekerk direct deel uit van het dagelijkse leven in Mancor.

Voor bezoekers is ze vooral belangrijk als herkenningspunt tijdens een rondwandeling. Vanaf hier heb je een goed overzicht over de aangrenzende straten en pleinen van het centrum, waar het dorpsleven zich afspeelt. De kerk moet je niet zien als een op zichzelf staand monument, maar als onderdeel van een organisch gegroeide reeks van woonhuizen, steegjes en openbare ruimtes.

De historische dorpskern

De smalle en soms kronkelige straatjes zijn op zich al een van de belangrijkste bezienswaardigheden. Traditionele Mallorcaanse huizen en gevels van natuursteen zorgen voor een dorpsbeeld dat niet afhankelijk is van toeristische opsmuk. Juist daarom is het de moeite waard om de hoofdweg te verlaten en de rustigere zijstraatjes te voet te verkennen.

Het hart van het dorp strekt zich uit over glooiend terrein. Zelfs kleine hoogteverschillen veranderen het uitzicht op de daken, het dal en de bergen. De kracht van Mancor zit ’m in de overgangen tussen het bebouwde dorp, de tuinen en het landschap.

Biniarroi

Biniarroi is een van de historische nederzettingen van de gemeente. De naam verwijst naar de oudere, verspreid liggende bewoning van het gebied, waar kleine nederzettingen en boerderijen lange tijd net zo belangrijk waren als het huidige hoofddorp. Als je Biniarroi bezoekt, is het niet zozeer een bestemming met een vast bezoekprogramma, maar meer een herkenningspunt in het landschap.

Als je deze gebieden bezoekt, moet je het karakter ervan als woon- en landbouwgebied respecteren. Privéwegen, percelen en huizen zijn geen vrij toegankelijke bezienswaardigheden. De charme zit hem in het begrijpen van het cultuurlandschap, niet in het betreden van individuele eigendommen.

Massanella en Biniatzent

Ook Massanella en Biniatzent worden genoemd als historische delen van de gemeente. Ze laten goed zien hoe ver de term Mancor de la Vall reikt, ver buiten het compacte dorpscentrum. Het gemeentelijk grondgebied omvat een landschap in de buurt van de bergen, waarvan de identiteit is ontstaan uit verspreid liggende boerderijen, bos en olijfgaarden.

Je moet ze niet verwarren met aangelegde toeristische attracties. Als je ze in je tocht opneemt, ontdek je het platteland van Mancor, maar je moet wel een goede route uitstippelen en rekening houden met perceelgrenzen.

De weekmarkt

De weekmarkt van Mancor de la Vall is een dorpsmarkt en geen grootschalige uitstapmarkt zoals in sommige bekendere plaatsen op het eiland. De waarde ervan ligt vooral in de lokale bevoorradingsfunctie en als ontmoetingsplek. Vooral in het binnenland van het eiland zijn zulke markten niet alleen plekken om boodschappen te doen, maar ook terugkerende sociale afspraken waar boodschappen doen en een praatje maken hand in hand gaan.

Levensmiddelen en dagelijkse benodigdheden

Bij Mancor worden verse groenten, vlees, vis en vleeswaren genoemd als typische onderdelen van het aanbod. Het aanbod en de samenstelling kunnen bij een kleine markt natuurlijk variëren. Bezoekers kunnen een overzichtelijke markt verwachten, die vooral is afgestemd op de behoeften van de plaats.

Als je regionale producten wilt leren kennen, moet je vooral letten op seizoensproducten. De markt ligt in een omgeving waar de olijventeelt en landelijke voedseltradities deel uitmaken van de lokale cultuur. Niet elk product hoeft direct uit Mancor te komen, maar als je hier boodschappen doet, krijg je een beter beeld van het dagelijks leven dan bij een aanbod dat alleen op vakantiegangers is afgestemd.

De sfeer van de marktdag

Op marktdag is het in het centrum drukker dan op gewone ochtenden. In een klein dorpje valt extra leverings- en bezoekersverkeer meer op dan in een stad. De smalle straatjes in het centrum zijn daarom niet de beste plek om lang naar een parkeerplek te zoeken of onnodig te keren. Het is verstandig om al vroeg te kijken naar toegestane parkeerplekken aan de rand van het centrum en de rest van de weg te voet af te leggen.

Je kunt de markt prima combineren met een wandeling door het dorp. Voor een dagtripje op zich is hij wat aan de kleine kant, maar samen met Santa Llúcia, de parochiekerk en een ritje naar Selva, Caimari of Inca heb je zo een afwisselende ochtend. Als je alleen voor een bepaald product komt, moet je er rekening mee houden dat het aanbod niet elke week hetzelfde hoeft te zijn.

Activiteiten en uitstapjes

Het mooiste van Mancor begint daar waar de laatste huizen overgaan in bos, olijfgaarden en berghellingen. Het dorp ligt aan de oostelijke rand van de Serra de Tramuntana, waarvan het cultuurlandschap sinds 2011 op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. Het is daarom een supergoed startpunt voor wandelingen en rustige ontdekkingstochten langs de overgang tussen de bergen en het midden van het eiland.

Wandelen bij Mancor de la Vall

Rondom Mancor lopen paden door een landschap van bergen, bossen en olijfboomgaarden. Je hebt in principe de keuze uit korte wandelingen aan de rand van het dorp tot wat zwaardere tochten richting de Tramuntana. Maar omdat er bebouwing in de buurt is, mag je er niet zomaar vanuit gaan dat elk zichtbaar pad openbaar is of overal begaanbaar is. In het berglandschap van Mallorca lopen routes vaak langs privéterreinen en hekken.

Voor langere tochten is het daarom aan te raden om je route van tevoren goed uit te stippelen. Niet alleen de afstand en het hoogteprofiel zijn belangrijk, maar ook de toegangsrechten, het weer en het beschikbare tijdstip van de dag. Na regen kunnen rotsachtige stukken glad zijn; bij hitte is er op open stukken geen schaduw. Water en stevige schoenen horen erbij, zelfs als het startpunt midden in het dorp ligt.

Wandeling naar Santa Llúcia

Voor bezoekers die geen grote wandelplannen hebben, is het pad naar de kapel van Santa Llúcia de meest voor de hand liggende korte tocht. Het combineert geschiedenis, landschap en uitzicht, zonder dat je daarvoor een volledige bergtocht hoeft te maken. Omdat de kapel op een heuvel ligt, moet je wel rekening houden met een stijging. Het pad is beter geschikt voor stevige schoenen dan voor een puur stedelijke wandeling en kan direct worden gecombineerd met een rondje door het dorpscentrum.

Selva, Biniamar en Caimari

De naburige dorpen Selva, Biniamar en Caimari liggen aan dezelfde kant van de Tramuntana en laten verschillende variaties van het landschap aan de voet van de bergen zien. Mancor is via de weg direct verbonden met Biniamar en Caimari; ook Selva hoort bij de nabije omgeving voor dagelijks gebruik en uitstapjes. Een rondrit langs deze dorpjes is de moeite waard, in plaats van haastig langs afzonderlijke bezienswaardigheden te rijden.

Biniamar is ook zo’n klein dorpje, Selva is een opvallend herkenningspunt op de helling en Caimari ligt dichter bij de toegangswegen naar de Tramuntana. Samen laten deze plaatsen zien hoe nederzettingen, olijfgaarden en bergpaden zich aan de rand van het gebergte hebben ontwikkeld. Voor fietsers zijn de routes ook aantrekkelijk, maar vanwege de hellingen, smalle stukken en het autoverkeer moet je wel goed opletten.

Inca

Mancor is via de weg verbonden met Inca, wat ook handig is om je te oriënteren: als je vanuit andere delen van het eiland komt, kom je vaak via deze streek naar Mancor. Zodra je de dichter bebouwde omgeving achter je laat, verandert het landschap snel. De laatste kilometers leiden naar het veel kleinschaligere gebied aan de voet van de Tramuntana.

Natuur kijken en paddenstoelenseizoen

De bossen rond Mancor zijn een leefgebied voor heel veel dier- en plantensoorten. In de herfst, na een regenbui, staan vooral paddenstoelen in de schijnwerpers. Heel bekend is de oranje Esclata-sang, die in de Mallorcaanse keuken wordt gebakken en bij vleesgerechten of in rijstgerechten wordt gebruikt.

Als je zelf paddenstoelen gaat plukken, moet je de soorten goed kennen en rekening houden met eigendomsgrenzen. Veel plekken liggen op privéterrein, en verwarring kan gevaarlijk zijn. Als je deze traditie wilt leren kennen, kun je rond de plaatselijke paddenstoelenbeurs een betere en verantwoordelijkere manier vinden dan door zomaar in het bos te gaan plukken.

Feesten en evenementen

De belangrijkste evenementen in Mancor zijn nauw verbonden met religie, de seizoenen en het landschap. Ze zijn in de eerste plaats bedoeld voor de dorpsgemeenschap en niet voor een internationaal festivalpubliek. Juist daaruit komt hun bijzondere karakter voort: straten, pleinen en de lokale horeca worden af en toe een stuk levendiger, zonder dat Mancor zijn dorpskarakter verliest.

Feest van Sint-Jan

In Mancor de la Vall worden er feesten ter ere van Sant Joan gehouden. Deze feesten combineren religieuze tradities met gezellige evenementen voor de hele gemeenschap. Het exacte programma kan van jaar tot jaar verschillen, dus je moet er niet zomaar vanuit gaan dat bepaalde concerten, optochten of activiteiten altijd plaatsvinden.

Voor bezoekers is Sant Joan een kans om Mancor op zijn levendigst te beleven. Tegelijkertijd veranderen de verkeersregeling en de parkeersituatie als centrale straten of pleinen worden gebruikt voor evenementen. Als je juist op zoek bent naar de gebruikelijke rust van het dorp, kun je de feestperiode beter vermijden; als je het lokale gemeenschapsleven wilt leren kennen, is dit juist de meest betekenisvolle reden om langs te komen.

Fira de l’Esclata-sang

De paddenstoelenbeurs staat in het teken van de Esclata-sang, een in de Tramuntana zeer gewaardeerde eetbare paddenstoel met een roodachtig-oranje tint. Deze paddenstoel hoort bij het herfstseizoen, dat afhangt van de vochtigheid en de regen die eraan voorafgaat. In de Mallorcaanse keuken wordt deze paddenstoel onder andere bereid met vlees, in rijstgerechten of gewoon met olijfolie, knoflook en peterselie.

Tijdens de beurs wordt de band tussen het dorp en het bos een hot topic. Paddenstoelen komen niet alleen als ingrediënt voor, maar ook als onderdeel van een lokale verzamel- en kooktraditie. Voor reizigers is dit het perfecte moment om de culinaire eigenheid van Mancor te ontdekken.

Als je met de auto komt, kun je het beste buiten het drukke centrum parkeren en wat extra tijd incalculeren voor de wandeling. Als je paddenstoelen wilt kopen of proeven, moet je er niet vanuit gaan dat alles de hele dag beschikbaar blijft. Het seizoen, de oogst en het specifieke evenementenprogramma zijn van invloed op het aanbod.

Reizen en vervoer

Mancor de la Vall ligt buiten de grote doorgaande wegen, maar is via het regionale wegennet goed verbonden met Inca, Biniamar en Caimari. De laatste kilometers leiden van het dichterbevolkte midden van het eiland naar de rand van de Tramuntana. Daardoor is het dorpje makkelijk te bereiken voor een dagtrip, zonder dat het zelf een druk verkeersknooppunt wordt.

Met de auto komen

Met de auto kun je het makkelijkst via Inca rijden. Van daaruit ga je verder over kleinere weggetjes richting de voet van de berg. Je kunt Mancor ook opnemen in een route via Selva, Biniamar of Caimari. De wegen zijn bedoeld voor normaal lokaal verkeer, maar lijken smaller en bochtiger dan de hoofdwegen in het midden van het eiland.

In het centrum moet je rustig rijden. Smalle steegjes, opritten naar percelen en voetgangers laten weinig ruimte voor spontane draaimanoeuvres. Voor een rondleiding is het handiger om de auto op een legale parkeerplaats buiten de smalste straatjes te laten staan en de kerk, het centrum en de route richting Santa Llúcia te voet af te leggen.

Met de bus komen

Mancor heeft een eigen bushalte en is dus in principe zonder auto bereikbaar. Voor een praktische reisplanning zijn echter niet alleen de rit naar het dorp belangrijk, maar ook de terugreis, overstappen en seizoensgebonden wijzigingen in de dienstregeling. Als je daarna nog een wandeling wilt maken, is het slim om al voor je vertrekt te kijken wat de laatste mogelijke terugweg is.

Haltes in de buurt van Biniamar en Selva bieden meer mogelijkheden voor wandelingen in een rechte lijn of tochten waarbij de heen- en terugweg niet hetzelfde zijn. Zulke plannen werken alleen als je ze goed afstemt op de geldende dienstregeling. In kleine plaatsjes kunnen langere intervallen tussen de bussen een grotere rol spelen dan in Palma of Inca.

Te voet en op de fiets

Het centrum kun je prima te voet verkennen, maar er zijn wel hellingen en hier en daar wat oneffen stukken. Voor mensen met beperkte mobiliteit is niet elk steegje even makkelijk begaanbaar. De kapel van Santa Llúcia moet je als een aparte, stijgende omweg inplannen en niet als een vlak stuk van de dorpswandeling.

Fietsers kunnen Mancor bereiken via mooie routes langs de rand van de Tramuntana. Het parcours is wat zwaarder dan in het vlakke binnenland van het eiland, en op smalle weggetjes delen fietsers en auto’s de ruimte. Voor dagelijkse ritjes kun je in de directe omgeving prima de fiets pakken; voor regelmatige boodschappen of woon-werkverkeer biedt een auto meer vrijheid.

Het leven in Mancor de la Vall

Mancor de la Vall is niet zomaar een vakantiebestemming, maar een kleine, zelfstandige gemeente met een levendig dorpsleven. Het dagelijks leven draait meer om de buurt, lokale evenementen en de band met Inca dan om het ritme van het toeristenseizoen. Wie hier wil wonen, kiest dus niet voor een mini-kustresort, maar voor een woonplaats dicht bij de bergen met een beperkte lokale straal.

Het dagelijks leven en lokale voorzieningen

In het dorp zijn er winkels, horecagelegenheden en accommodaties, maar het aanbod is beperkt, zoals je van een kleine gemeente mag verwachten. Voordat je verhuist, moet je daarom niet alleen naar de landschappelijke ligging kijken. Het gaat er vooral om welke verplaatsingen je regelmatig moet maken: naar je werk, school, de dokter, voor grotere boodschappen of om aansluiting op het regionale openbaar vervoer te vinden. Of de plek praktisch gezien bij je past, hangt sterk af van je dagelijkse ritme. Een appartement in het centrum en een huis buiten het dorp kunnen, ondanks dat ze in dezelfde plaats liggen, heel verschillende eisen stellen aan je mobiliteit.

Wonen in het centrum

De historische kern biedt korte afstanden, een hechte buurt en het typische beeld van Mallorcaanse dorpshuisjes. Smalle straatjes en de dicht op elkaar staande gevels zorgen voor sfeer, maar beperken wel de ruimte voor auto’s. Bij het kiezen van een huis zijn de toegangsweg, eigen parkeermogelijkheden en de daadwerkelijke bereikbaarheid belangrijker dan alleen een afstand op de kaart.

Het leven in het centrum brengt ook de geluiden van een bewoond dorp met zich mee: kerkklokken, bezorgverkeer, de markt en feesten horen er af en toe bij. Buiten die momenten is Mancor een stuk rustiger dan een grotere stad of een toeristische kustplaats. Wie op zoek is naar volledige afzondering, vindt die eerder in de landelijke buitenwijken; wie dagelijks contact en korte afstanden te voet op prijs stelt, is in het centrum beter op zijn plek.

Huizen en finca’s aan de rand van het dorp

Aan de rand van het dorp en verderop in de gemeente gaat de bebouwing over in tuinen, olijfboomgaarden, bos en verspreid liggende landgoederen. Zulke locaties bieden meer afstand tot het centrum en een directere band met het landschap. Tegelijkertijd worden de eisen aan een eigen auto en aan een grondige controle van de toegangsweg steeds hoger.

Historische paden of landelijk aandoende wegen zijn niet automatisch openbare toegangswegen. Ook afstand, helling en verlichting kunnen in het dagelijks leven een grotere rol spelen dan tijdens een vakantie. Als je voor langere tijd buiten het centrum wilt wonen, is het slim om de route op verschillende tijdstippen van de dag te bekijken, en niet alleen bij mooi weer.

Forenzen en leven zonder auto

De wegverbinding naar Inca maakt Mancor vooral interessant voor mensen die in het midden van het eiland werken of van daaruit verder reizen. Als je regelmatig naar Palma moet, moet je even kijken welke busverbindingen er zijn. Met het openbaar vervoer moet je je verdere reis regelen via busverbindingen en eventueel een keer overstappen.

Een volledig autovrij dagelijks leven is het best haalbaar als werk, school en veelvuldige boodschappen goed aansluiten op de beschikbare dienstregeling. Bij wisselende werktijden, late terugreizen of een huis buiten het centrum wordt het plannen lastiger. Een fiets kan handig zijn voor korte afstanden, maar kan vanwege hellingen en regionale afstanden niet in elke situatie een auto vervangen.

Mancor in de winter

De markt, het dagelijkse leven in de gemeente, religieuze feesten en de band met de naburige dorpen draaien niet alleen om vakantiegangers. Voor mensen die hier willen wonen is dit seizoen extra leerzaam, want huizen van natuursteen, schaduwrijke steegjes en hellingen zien er in de winter anders uit dan tijdens een zomerse bezichtiging. Lichtinval, vochtigheid, verwarming, bereikbaarheid en dagelijkse routes moet je daarom onder realistische omstandigheden bekijken. Het herfstseizoen van de paddenstoelen laat tegelijkertijd zien dat het culturele jaar van Mancor niet ophoudt als de zomer voorbij is.

Oude inwoners en nieuwkomers

De inwoners worden ‘mancoris’ genoemd. Die term verwijst naar een sterke lokale identiteit, zoals die in kleine Mallorcaanse gemeenschappen vaak wordt gedragen door familie, feesten, verenigingen en de buurt. Nieuwe bewoners komen dus niet terecht in een anonieme woonwijk, maar in een plek met bestaande sociale structuren.

Integratie komt niet zozeer door toeristische diensten, maar meer door het normale dagelijkse leven: regelmatig boodschappen doen, meedoen aan lokale evenementen en omgaan met de talen die op Mallorca worden gesproken. Als je alleen op zoek bent naar een kant-en-klaar vakantiehuisje, ervaar je maar een deel van de plek. Als je er voor langere tijd blijft en je laat meeslepen door het dorpsritme, snap je beter waarom Mancor, ondanks de nabijheid van Inca, een eigen identiteit behoudt.