Palma – De hoofdstad van het eiland, tussen de oude binnenstad, de zee en het dagelijkse leven

Palma is veel meer dan alleen de aankomstplaats voor een reis naar Mallorca. De hoofdstad van de Balearen ligt aan een uitgestrekte baai in het zuidwesten van het eiland en combineert een dichtbebouwd historisch centrum met de haven, het stadsstrand, winkelgebieden, woonwijken en de belangrijkste openbare voorzieningen van Mallorca. Rondom de kathedraal, het koninklijk paleis en de smalle steegjes kun je de bewogen geschiedenis van de stad heel goed aflezen.

Voor bezoekers is Palma op zichzelf al een geweldige bestemming: voor een uitgebreide wandeling door de oude binnenstad, voor musea en kerken, om te winkelen of voor een avondje tussen de tapasbars en de havenpromenade. Veel bezienswaardigheden in het centrum liggen zo dicht bij elkaar dat je de stad prima te voet kunt verkennen. Als je wat langer blijft, ontdek je achter de bekende bezienswaardigheden wijken met heel verschillende karakters – van het historische Calatrava en het gastronomische Santa Catalina tot de woon- en winkelstraten buiten het oude centrum.

Ook als woonplaats is Palma niet te vergelijken met een vakantieoord. De overheid, de universiteit, de winkels, de horeca en de dienstverlening zorgen het hele jaar door voor een levendig stadsleven. Supermarkten, bakkerijen, kledingwinkels, kappers, bars en restaurants maken niet alleen deel uit van het toeristische plaatje, maar zorgen ook voor de dagelijkse voorzieningen. Tegelijkertijd vraagt het leven in het centrum wel dat je kunt omgaan met smalle straatjes, toeristenverkeer en een bruisend nachtleven.

Palma is daarom zowel geschikt voor je eerste bezoek aan Mallorca als voor mensen die op zoek zijn naar een stedelijke uitvalsbasis op het eiland. Wie rust, landelijke afzondering of een kleinschalig dorpje verwacht, vindt hier niet wat hij zoekt, maar wel een gevarieerd cultureel en culinair aanbod.

De geschiedenis van Palma

Romeinse oorsprong

De bekende geschiedenis van de stad begint met de Romeinse verovering van Mallorca in het jaar 123 v.Chr. Palma ontstond aan een strategisch gunstige baai, die bescherming bood aan schepen en verbindingen over de westelijke Middellandse Zee vergemakkelijkte. Na het einde van de Romeinse heerschappij kwam het eiland eerst onder Vandaalse en later onder Byzantijnse invloed. Van deze vroege periodes is in het huidige straatbeeld minder direct iets te zien dan van de eeuwen daarna; ze verklaren echter wel waarom Palma al lang vóór het moderne toerisme een politiek en maritiem knooppunt was.

Medina Mayurqa

Onder Arabisch bewind heette de stad Medina Mayurqa. Ze groeide uit tot een handels- en cultuurcentrum. De bewaard gebleven Banys Àrabs herinneren aan dit tijdperk. Ook het gebied van de latere Almudaina was al een zetel van de heersers, voordat het werd omgebouwd tot het christelijke koninklijk paleis.

De verovering en het koninkrijk Mallorca

In 1229 veroverde Jakob I van Aragón Mallorca. Met de politieke en religieuze veranderingen begon ook de transformatie van het stadsbeeld. Op een prominente plek boven de baai verrees de kathedraal La Seu; de Almudaina werd het koninklijk paleis. Palma was een tijdje de hoofdstad van het zelfstandige koninkrijk Mallorca en trok adel, kooplieden, ambachtslieden en kerkelijke instellingen aan. De zeehandel bleef een belangrijke pijler van het stadsleven.

Van de historische haven naar de hoofdstad van het eiland

Na de herintegratie in Aragón en later in de Spaanse monarchie bleef Palma het politieke en economische centrum van Mallorca. Herenhuizen uit latere eeuwen, kerkelijke gebouwen en openbare pleinen maakten de oude binnenstad steeds drukker. Tegenwoordig is Palma de zetel van de regering van de autonome gemeenschap van de Balearen, bisschopszetel en universiteitsstad. De stad is dus niet alleen een historisch centrum, maar ook vandaag de dag nog de plek waar politiek, bestuur, onderwijs, handel en cultuur van het eiland bijzonder sterk samenkomen.

Bezienswaardigheden in Palma

Kathedraal La Seu

La Seu ligt pal boven de baai en vormt samen met de Almudaina het meest opvallende silhouet van Palma. Na de christelijke verovering werd begonnen met de bouw van de gotische kathedraal; de werkzaamheden duurden meerdere eeuwen. Vooral het hoge schip, de grote rozet en het kleurrijke licht dat door de glas-in-loodramen naar binnen valt, zijn indrukwekkend. Bij de rondleidingen op het dak moet je heel wat trappen en smalle wenteltrappen beklimmen, maar dan word je beloond met een prachtig uitzicht over de oude stad, de haven en de zee.

Palau de l’Almudaina

Vlak naast de kathedraal ligt het Palau de l’Almudaina. Het huidige koninklijk paleis vindt zijn oorsprong in een oudere heerschappijszetel uit het islamitische tijdperk en werd na de verovering van Mallorca verbouwd. De kathedraal en het paleis moet je samen bekijken: op bijna geen enkele andere plek is de overgang van Medina Mayurqa naar de christelijke hoofdstad zo duidelijk te zien.

Castell de Bellver

Ten westen van het centrum staat het middeleeuwse Castell de Bellver op een heuvel. Door zijn cirkelvormige indeling onderscheidt het kasteel zich duidelijk van de gebruikelijke rechthoekige forten. Naast de architectuur is vooral de ligging de belangrijkste reden om het te bezoeken: vanaf de top heb je een prachtig uitzicht over de stad, de haven en de baai. Het Castell ligt niet op de route door de compacte oude binnenstad en moet daarom als apart uitstapje worden ingepland.

Banys Àrabs

De Arabische baden behoren tot de weinige nog zichtbaar bewaard gebleven bouwwerken van de islamitische stad. Ze liggen in het doolhof van steegjes in de oude binnenstad en geven op kleine schaal een heel andere indruk dan de monumentale christelijke gebouwen. Juist het contrast tussen de Banys Àrabs, de kathedraal en de Almudaina laat zien hoeveel historische lagen er in het centrum van Palma op elkaar liggen.

Kerk van Santa Eulàlia

Santa Eulàlia is een van de belangrijke kerken in de historische kern en ligt iets verder weg van de directe voorgevel van de kathedraal. De omgeving leidt je naar een deel van de oude stad waar pleinen, woonhuizen, winkels en kerkelijke architectuur nauwer met elkaar verweven zijn. De kerk past prima in de route tussen de Plaça de Cort en de Plaça Major.

Plaça de Cort

De Plaça de Cort is een van de centrale pleinen van Palma. Hier staan het stadhuis en de oude olijfboom Olivera de Cort, die een vertrouwde ontmoetingsplek is geworden. Het plein is kleiner dan foto’s vaak doen vermoeden, maar wel belangrijk om je te oriënteren: vanaf hier lopen er wegen naar de kathedraal, de Plaça Major en de Passeig del Born.

Plaça Major en Can Forteza Rey

De Plaça Major vormt een open tegenhanger van de smalle steegjes in de oude binnenstad. In de buurt daarvan ligt Can Forteza Rey. Dit gebouw laat zien dat de architectuur van Palma niet ophoudt bij de gotiek en middeleeuwse muren. Als je vanaf het plein verder loopt richting de winkelstraten, ervaar je de overgang van de historische binnenstad naar het moderne winkelcentrum vrijwel zonder onderbreking.

Passeig del Born

De Passeig del Born is een wandelboulevard, winkelstraat en verbinding tussen de oude binnenstad en het modernere centrum. De met bomen omzoomde boulevard vormt een duidelijke as in een stad waarvan het oudere deel anders nogal onoverzichtelijk aandoet. Vanaf hier zijn zowel de kathedraal als Santa Catalina en de straten rond de Plaça del Mercat goed bereikbaar.

Museu Fundación Juan March

De Fundación Juan March is een van de bekende kunstlocaties in het centrum. Door de ligging vlak bij de Mercat de l’Olivar is het een superhandige plek voor een wandeling die de markt, de oude binnenstad en het museum met elkaar verbindt. Het biedt een rustig moment tussen de drukke winkelstraten en pleinen door.

Stichting Bartolomé March

De Fundación Bartolomé March ligt in de historische binnenstad, vlak bij de kathedraal en de Almudaina. Daardoor kun je het makkelijk in je klassieke rondje door de oude stad opnemen, zonder een grote omweg te hoeven maken. Het gebouw verbreedt je blik op Palma tot ver voorbij de kerken en paleizen en benadrukt de rol van de stad als cultureel centrum van het eiland.

Santa Catalina

Santa Catalina is niet zozeer een monument als wel een wijk. De markthal, restaurants, cafés en bars bepalen het huidige karakter. Aan de Carrer de la Indústria staan windmolens. Een wandeling hierheen is vooral de moeite waard in de late namiddag, als de nadruk verschuift van winkelen naar eten, drinken en uitgaan.

De weekmarkt

De biomarkt

De weekmarkt van Palma onderscheidt zich van een klassieke grote dorpsmarkt doordat hij zich richt op biologische producten. Voor bezoekers is hij niet zozeer bedoeld als een uitgebreide showcase van het eiland, maar meer als een plek om gericht boodschappen te doen. Zijn karakter past goed bij een stad waar een bezoek aan de markt en de dagelijkse boodschappen meer met elkaar verweven zijn dan in plaatsen waar de weekmarkt vooral op dagjesmensen is gericht.

Als je de markt wilt bezoeken, moet je hem niet verwarren met de vaste markthallen van Palma. De biomarkt is een terugkerende weekmarkt; de Mercat de l’Olivar en de Mercat de Santa Catalina zijn daarentegen vaste onderdelen van hun respectievelijke wijken. Voor een stadswandeling is dit onderscheid handig, want de markthallen kun je ook los van de wekelijkse markt inplannen als culinaire tussenstops.

Mercat de l’Olivar

De Mercat de l’Olivar ligt in het noordelijke centrum, tussen de Fundación Juan March en de Estació Intermodal. Het is de grootste voedselmarkthal van Palma en je vindt er fruit, groenten, delicatessen en een bijzonder breed assortiment aan vis en zeevruchten. De hal is zowel bedoeld voor de dagelijkse boodschappen als om ter plekke te proeven. Daardoor voelt hij levendiger en functioneler aan dan een markt die puur op toeristen is gericht.

Mercat de Santa Catalina

De Mercat de Santa Catalina is nauwer verbonden met de wijk. Rondom de markthal vind je veel cafés, bars en restaurants, dus een bezoekje aan de markt kun je prima combineren met een wandeling door Santa Catalina. Terwijl de Mercat de l’Olivar gunstig ligt ten opzichte van de oude binnenstad en het openbaar vervoer, is Santa Catalina meer geschikt als startpunt voor een langer culinair uitstapje.

Eten en drinken

De Mallorcaanse keuken in de hoofdstad

Palma brengt verschillende kanten van de Mallorcaanse eetcultuur samen: het kopen van verse boodschappen, traditionele bakkersproducten, vis en zeevruchten, tapasbars en een groot aanbod aan internationale restaurants. De grote aanwezigheid van restaurants, cafés, bakkerijen en bars is niet alleen te danken aan het toerisme. Ook de markthallen en supermarkten worden door de lokale bevolking gebruikt en maken eten tot een zichtbaar onderdeel van het dagelijkse stadsleven.

Om een eerste indruk te krijgen, zijn de markthallen superhandig. Daar vind je verse producten, delicatessen en kleine eetkraampjes allemaal dicht bij elkaar. Dat zegt meer over de eetgewoonten van de stad dan een willekeurig gekozen restaurantstraatje. Tegelijkertijd zie je dat Palma als hoofdstad niet alleen regionale keuken vertegenwoordigt: in de Mercat de l’Olivar gaat het aanbod duidelijk verder dan producten uit Mallorca.

Mercat de l’Olivar

De Mercat de l’Olivar is dé plek waar je moet zijn als vis en zeevruchten centraal moeten staan. De hal staat vol met gespecialiseerde kraampjes; daarnaast vind je er fruit, groenten en internationale delicatessen. De markt is daarom zowel geschikt om boodschappen te doen voor je eigen keuken als voor een culinaire pauze tijdens een bezoek aan de stad. Door de centrale ligging is het ook een goede verbinding tussen Plaça Major, Fundación Juan March en Estació Intermodal.

Mercat de Santa Catalina

In de Mercat de Santa Catalina staat de sfeer van de wijk meer op de voorgrond. De hal wordt omringd door een levendig horecagebeied, waardoor je bezoek niet bij de marktdeur ophoudt. ’s Ochtends en ’s middags draait het vooral om boodschappen doen en eten, later nemen cafés, bars en restaurants in de omliggende straten het stokje over. Santa Catalina is daarom supergeschikt voor reizigers die Palma niet alleen via losse bezienswaardigheden willen leren kennen.

Bar Abaco

Bar Abaco is een van de bekende adresjes in het centrum en wordt vaak genoemd als plek voor een avondje uit in Palma. Het is geen plek voor een snelle hap, maar maakt deel uit van de uitgesproken barcultuur van de oude binnenstad. Je kunt je bezoek combineren met een wandeling door de avondlijke steegjes en over de Passeig del Born.

Bar Día en Gibson Bar

Bar Día en Gibson Bar laten goed zien hoe divers de barscene in het centrum is. Dit soort tentjes zijn vooral handig als je de avond niet in één groot restaurant wilt doorbrengen, maar liever langs verschillende plekjes wilt hoppen. In het compacte stadscentrum liggen eetgelegenheden, pleinen en winkelstraten dicht genoeg bij elkaar om gedurende de avond van plek te kunnen wisselen.

Santa Catalina ’s avonds

Santa Catalina is het duidelijkste voorbeeld in Palma van een wijk waar de markt, cafés, restaurants en bars samen het ritme bepalen. Overdag is de markthal het middelpunt, ’s avonds verplaatst het leven zich naar de omliggende straten. Deze wijk leent zich beter voor een gericht uitgaansprogramma dan de monumentale zone direct rond La Seu, die na sluitingstijd van de bezienswaardigheden rustiger is en meer in het teken staat van wandelen.

Cafés en bakkerijen

Cafés en bakkerijen zijn in Palma volop te vinden en handiger voor een rondje door de stad dan een strak gepland restaurantprogramma. Ze zorgen voor pauzes tussen de kathedraal, winkelstraten en musea door, zonder dat je daarvoor het centrum hoeft te verlaten. Als je de stad als woonplaats overweegt, moet je vooral letten op deze kleinschalige dagelijkse horeca: die zegt meer over de leefbaarheid van een wijk dan het aantal opvallende restaurants waar je ’s avonds kunt eten.

Winkelen en ambachten

Passeig del Born

De Passeig del Born is de bekendste winkelstraat van Palma in het historische centrum. Langs de boulevard en in de aangrenzende straten vind je modewinkels en andere leuke dingen om te doen in de stad. De ligging is superhandig voor bezoekers, want je kunt het winkelen prima combineren met een bezoek aan de kathedraal, de Plaça de Cort en de haven, zonder dat je tussendoor een auto nodig hebt.

Plaça Major en de steegjes in de oude binnenstad

Rondom de Plaça Major wordt het netwerk wat kleinschaliger. Winkeltjes, cafés en historische gevels wisselen elkaar af in de steegjes. Dit deel is meer geschikt om lekker rond te snuffelen dan voor een rechttoe rechtaan winkelroute. Can Forteza Rey zorgt daarbij voor een opvallend architectonisch accent en maakt de overgang tussen het plein, de winkelstraten en de oude binnenstad zelf tot een onderdeel van de wandeling.

Santa Catalina

Santa Catalina combineert winkelen, mode, horeca en diensten. De wijk is daarom niet alleen interessant voor bezoekers, maar ook als woonomgeving waar je prima je dagelijkse leven kunt leiden. Als je een paar dagen in Palma doorbrengt, vind je hier een minder monumentaal, maar meer door de buurt gekenmerkt deel van de stad dan rond La Seu.

Palma is over het algemeen geen plek waar je alleen maar souvenirs kunt kopen. Mode en kleding, supermarkten, kruidenierswinkels, kappers en schoonheidssalons zijn er in overvloed. Dat onderscheidt de hoofdstad van kleinere vakantieoorden, waar een groot deel van het aanbod buiten het seizoen op een laag pitje staat.

Activiteiten en uitstapjes

De oude binnenstad te voet

De leukste manier om Palma te verkennen is een wandeling zonder vast vervoermiddel. Een mooie route loopt van La Seu en Almudaina door de steegjes naar Santa Eulàlia, Plaça de Cort en Plaça Major, en vervolgens via de winkelstraten naar de Passeig del Born. Als je wat meer tijd hebt, loop je door naar Santa Catalina of naar de haven. Vooral in de oude binnenstad kun je de stad beter te voet ontdekken dan vanuit een auto.

Castell de Bellver

Het Castell de Bellver is een uitstapje op zich binnen de stad. De hoge ligging biedt beweging, architectuur en uitzicht in één activiteit. Omdat het kasteel ten westen van de compacte oude binnenstad ligt, moet je het niet tussen twee strak geplande bezoeken aan de binnenstad proppen. Je haalt er meer uit als je het bewust combineert met de havenpromenade of de westelijke wijken.

Haven en stadsstrand

Door de ligging aan zee kun je in Palma cultuur en de kust prima combineren. De haven laat de maritieme kant van de hoofdstad zien, terwijl het stadsstrand een tegenhanger vormt voor de smalle steegjes. Toch is Palma geen kleine badplaats: het strand maakt deel uit van een groter, druk stadslandschap. Wie op zoek is naar een dagje puur strand, zal zijn dag anders indelen dan iemand die tijdens een stadsbezoek gewoon even een pauze aan het water inlast.

Historische trein naar Sóller

Vanuit Palma vertrekt de historische trein naar Sóller; je kunt doorreizen tot aan Port de Sóller. Deze tocht verbindt de hoofdstad met de Serra de Tramuntana en is vooral interessant voor reizigers die zonder huurauto onderweg zijn. Je kunt de heen- en terugreis combineren met een bezoek aan de Estació Intermodal en de Mercat de l’Olivar.

Fietsen en langere afstanden in de stad

Voor langere afstanden langs de baai of tussen verder uit elkaar liggende wijken is de fiets een goede optie. In de historische binnenstad is lopen meestal prettiger, omdat smalle steegjes, voetgangerszones en drukke toeristenstroom vaak voor vertraging zorgen. Als startpunt voor uitstapjes naar andere delen van Mallorca biedt Palma daarentegen het voordeel dat de kust, de stad en de interregionale vervoersverbindingen direct op elkaar aansluiten.

Reizen en vervoer

Van het vliegveld naar Palma

Vanaf de luchthaven van Palma loop je via de Ma-19 de stad in. Het is 11 kilometer over de weg, de rit duurt zo’n 20 minuten. Daardoor is Palma ook prima voor een kort verblijf direct na aankomst of voor je terugvlucht. De Ma-19 loopt door het oostelijke deel van de stad; om het historische centrum te bereiken, moet je daarna door druk stadsverkeer rijden.

Met de auto

De auto is handig om hier te komen, maar binnen de oude binnenstad heb je er niet veel aan. Veel van de leukste straatjes zijn smal, de straten zijn onoverzichtelijk en de belangrijkste bezienswaardigheden liggen in een gebied dat je beter te voet kunt verkennen. Het is daarom handig om de auto aan de rand van het historische centrum te parkeren en de kathedraal, Plaça de Cort, Plaça Major en Passeig del Born tijdens een wandeling te bezoeken.

Binnen Palma is de afstand over de weg van het genoemde centrum naar de bestemming 1 kilometer; de rit duurt zo’n 6 minuten. Dit korte stukje laat ook zien dat autorijden in het centrum nauwelijks tijd bespaart. Voor Bellver, verder weg gelegen woonwijken of het vervoeren van bagage kan een auto toch handig zijn.

Bus en trein

De belangrijkste pleinen en winkelgebieden zijn bereikbaar met de stadsbussen. De exacte lijnen en haltes vind je apart op de site. Voor uitstapjes buiten Palma is de Estació Intermodal het belangrijkste knooppunt. Die ligt ten noorden van de historische binnenstad en vlak bij de Mercat de l’Olivar. Van daaruit vertrekken treinen en andere openbaarvervoersverbindingen; ook de historische rit naar Sóller begint in dit deel van de stad.

Te voet door het centrum

Tussen de kathedraal, de Almudaina, de Plaça de Cort, de Plaça Major en de Passeig del Born is lopen de handigste manier om je te verplaatsen. Voor de oude binnenstad zijn comfortabele schoenen belangrijker dan een gedetailleerde routebeschrijving: kasseien, trappen en kronkelige steegjes horen er gewoon bij. Santa Catalina en de haven kunnen je erbij doen, maar dat maakt de wandeling wel een stuk langer. Bellver moet je apart inplannen vanwege de afgelegen en verhoogde ligging.

Leven in Palma

Het dagelijks leven en lokale voorzieningen

Palma biedt een stedelijk dagelijks leven dat niet beperkt blijft tot het vakantieseizoen. Supermarkten en kruideniers, cafés, bakkerijen, kappers, schoonheidssalons, modewinkels, restaurants en bars zijn er in overvloed. Daarnaast zijn er de twee grote markthallen als vaste winkelplekken. Voor veel boodschappen hoef je dus niet naar een andere gemeente; het gaat er meer om dat je een wijk kiest waar je de dagelijkse benodigdheden te voet kunt halen.

Als zetel van de Balearische regering, als bisschopszetel en als universiteitsstad heeft Palma functies die het hele jaar door mensen naar de stad trekken. Het ritme wordt daarom ook in de winter bepaald door werkenden, studenten, de handel en de dienstensector.

Wonen zonder auto

In het centrum en de aangrenzende wijken is een dagelijks leven zonder eigen auto prima voorstelbaar. Winkels, horeca en veel openbare bestemmingen liggen dicht bij elkaar, centrale gebieden worden bediend door bussen en de Estació Intermodal bundelt verbindingen naar andere delen van het eiland. Als je buiten het compacte centrum woont of regelmatig bestemmingen moet bereiken zonder directe verbinding, is het slim om de specifieke route te checken voordat je een woonlocatie kiest.

Voor forenzen binnen Palma kan de auto, vanwege de korte afstanden en smalle straten, eerder een last dan een voordeel zijn. Te voet, met de bus of op de fiets kun je veel ritjes in de binnenstad makkelijker regelen. Reizen naar andere delen van het eiland hangen daarentegen meer af van of je woonplaats en werkplek gunstig liggen ten opzichte van de interregionale verbindingen.

De oude stad en Calatrava

Het historische centrum ligt vlak bij cultuur, restaurants en winkels. Maar smalle steegjes, oude gebouwen, weinig ruimte voor auto’s en veel drukte horen er nu eenmaal bij. Calatrava voelt hier en daar wat gezelliger aan dan de grote winkelstraten, maar blijft een historische wijk in het centrum. Als je hier wilt komen wonen, moet je niet alleen naar de gevel van een huis kijken, maar ook rekening houden met de toegang, trappen, geluidsniveau en de routes voor je dagelijkse boodschappen.

Santa Catalina

Santa Catalina is vooral interessant voor mensen die graag markten, cafés, restaurants en het stadsleven vlakbij hebben. Dankzij het culinaire aanbod blijven sommige straten ’s avonds ook gezellig levendig.

Wonen buiten de historische binnenstad

Buiten de bekende uitzichten op de oude binnenstad wordt Palma steeds meer een gewone werk- en woonstad. De afstanden naar bezienswaardigheden kunnen wat langer worden, maar daar staat tegenover dat het toeristenverkeer en het avondleven, afhankelijk van de locatie, minder op de voorgrond treden. Voor inwoners is daarom niet alleen de nabijheid van La Seu doorslaggevend, maar ook de balans tussen werkplek, buurtvoorzieningen, openbaar vervoer en de gewenste rust.

Oude inwoners en nieuwkomers

Als politieke, economische en universitaire hoofdstad trekt Palma mensen aan uit verschillende delen van Mallorca en van buiten het eiland. Tegelijkertijd blijven de oude wijken en traditionele winkelgebieden bestaan. De verhouding verschilt van wijk tot wijk: in de wijken die bekend staan om hun toerisme en gastronomie zie je vooral internationale bezoekers en nieuwkomers, terwijl andere woonwijken meer worden gekenmerkt door het lokale dagelijkse leven.