Formentor

Het strand van Formentor ligt precies daar waar het noorden van Mallorca zijn vertrouwde vakantie-uitstraling verliest: in een smalle, beboste baai op het schiereiland Formentor, omringd door pijnbomen, steeneiken en de bergen van de Serra de Tramuntana. Volgens de strandgids van de Balearen is de lichte zandstrook 840 meter lang, maar slechts zo’n acht meter breed. Juist deze ongewone vorm geeft de plek zijn karakter. Je zit bijna onder de takken, kijkt over het heldere water naar de Illa de Formentor en bent toch niet op een afgelegen rotsbaai zonder voorzieningen.

Ook bekend als Platja de Formentor, Cala Formentor of Cala Pi de la Posada: dit strand combineert een prachtige natuurlijke omgeving met veel comfort: schaduw onder pijnbomen, zacht aflopend water, ligstoelen, eetgelegenheden en rolstoelvriendelijke toegangen. Dat betekent niet automatisch dat het er rustig is. In het seizoen is het er erg druk en op het schaarse zand wordt het vooral rond het middaguur al snel krap. Daarnaast is er de seizoensgebonden toegangsregeling via de Ma-2210. Als je slim kiest voor de bus, de boot of het juiste tijdstip, beleef je Formentor veel relaxter dan bij een spontane autorit tijdens de drukste periode.

Waar ligt het strand van Formentor, en wat maakt het zo bijzonder?

Het strand van Formentor ligt op het schiereiland Formentor in de gemeente Pollença, op zo’n 14 kilometer van Port de Pollença. De baai heet Cala Formentor of Cala Pi de la Posada; daar horen naast het strand ook Cala Gentil en het tegenoverliggende eilandje Illa de Formentor bij.

Formentor is geen breed vakantiestrand, maar een lange, heel smalle zandstrook tussen de zee en het bos. Pijnbomen en steeneiken staan dicht bij de kust, met hier en daar takken die bijna tot boven het water reiken. Daardoor ziet de kust er groener en meer gesloten uit dan veel van de open, bebouwde zandstranden op Mallorca. Het gebied staat in de strandgids van de Balearen vermeld als natuurreservaat.

Ondanks deze natuurlijke ligging is Formentor geen afgelegen natuurstrand. Het traditionele Hotel Formentor heeft de baai al vroeg zijn stempel gedrukt en de plek internationaal bekend gemaakt. Volgens de strandgids van de Balearen waren onder andere Winston Churchill, John Wayne en Octavio Paz hier te gast. Tegenwoordig kom je op het strand gezinnen, stelletjes, dagjesmensen en bezoekers tegen die een duik in zee combineren met een ritje over het schiereiland.

De compacte vorm heeft praktische gevolgen: de afstand tussen de bomen en het water blijft klein, maar voor balspelen, grote strandtenten of veel ruimte tot de volgende handdoek biedt de acht meter brede zandstrook weinig plek.

Welke strandgegevens moet je weten?

Formentor is een 840 meter lang, ongeveer acht meter breed zandstrand dat in het hoogseizoen erg druk is. De belangrijkste gegevens komen uit de strandgids van de Balearen.

Door de smalle vorm lijkt Formentor al vol te zitten als er maar een bescheiden aantal zwemmers is. De mensen verspreiden zich weliswaar over een lange kustlijn, maar tussen de bosrand, de ligstoelen en het water blijft er weinig ruimte over. Als je alleen met een klein handdoekje komt, vind je makkelijker een plekje dan met een heleboel strandspullen.

Er bestaat verwarring over de namen: „Formentor“ verwijst niet alleen naar het strand, maar ook naar het hele schiereiland en de verder naar het noordoosten gelegen kaap met zijn vuurtoren. Voor de navigatie is „Platja de Formentor“ of „Cala Pi de la Posada“ daarom nauwkeuriger dan alleen „Formentor“.

Hoe zijn het zand, het water en de omstandigheden om te zwemmen?

Formentor heeft fijn, lichtgekleurd zand en een overwegend vlakke, geleidelijke overgang naar helder water. Langs de oever en op sommige plekken kun je kleine kiezels of wat rotsachtigere stukken tegenkomen.

De beschutte baai is vaak rustig, waardoor het strand ideaal is om lekker te zwemmen en aan de waterkant te spelen. Kinderen en minder ervaren zwemmers hebben baat bij de geleidelijke overgang naar het diepe. Dat is echter geen garantie voor rustig water: wind, golven en lokale omstandigheden kunnen op elk moment veranderen. Let daarom goed op de vlaggen en aanwijzingen ter plaatse en houd kinderen ook in ondiepe stukken goed in de gaten.

Om te snorkelen zijn vooral de rotsachtige randgebieden geschikt, waar de bodem wat afwisselender wordt. Zwemschoenen zijn op het fijne zand meestal niet nodig, maar kunnen voor gevoelige voeten op plekken met kiezelstenen of stenen wel prettig zijn.

De baai is ook voor boten een geschikte ankerplaats. De strandgids van de Balearen vermeldt een zandbodem met een diepte van ongeveer drie meter op 200 meter afstand van de kust en zo’n vijf meter op 300 meter afstand. Bij wind uit het zuidoosten, zuiden of zuidwesten bestaat er echter gevaar voor stranding. Tussen de kust en de Illa de Formentor is het water op sommige plekken maar ongeveer een meter diep; het is uitdrukkelijk afgeraden om door dit kanaal te varen of er voor anker te gaan.

Let op: De gunstige zwemomstandigheden zijn geen vervanging voor voorzichtigheid. Je moet je altijd houden aan de huidige vlaggen, de toestand van de zee en de aanwijzingen van het toezichthoudend personeel.

Hoe kom je bij het strand van Formentor?

Tijdens het hoogseizoen kun je het strand het beste bereiken met TIB-buslijn 334 vanuit Port de Pollença. Deze lijn verbindt Alcúdia, Port de Pollença en het schiereiland Formentor en stopt op het schiereiland onder andere bij de Mirador del Colomer, het strand van Formentor, bij Cala Figuera–Cala Murta en bij de vuurtoren.

Met de auto rijd je vanuit Port de Pollença via de bochtige Ma-2210. Het strand staat aangegeven, maar de toegang wordt per seizoen geregeld. De Consell de Mallorca geeft voor de gepubliceerde regeling de periode van 15 mei tot en met 18 oktober aan, telkens van 10.00 tot 22.00 uur. Op het stuk van Port de Pollença naar het strand is de toegang beperkt en mag je er alleen inrijden zolang de toegestane parkeerplaatsen vrij zijn. Voor het verdere stuk van het strand naar de vuurtoren gelden strengere beperkingen; privévoertuigen zonder de juiste vergunning mogen daar tijdens de geregelde tijden niet rijden.

Voor voertuigen die mensen met beperkte mobiliteit vervoeren, kan een voorafgaande vergunning nodig zijn. De Consell de Mallorca eist hiervoor dat je minstens drie werkdagen van tevoren contact opneemt met de verkeersdienst DGT.

Een leuk alternatief is de boot vanuit Port de Pollença. Reken voor de overtocht, afhankelijk van de verbinding, op ongeveer 25 minuten; veel diensten varen seizoensgebonden, vaak in de warmere helft van het jaar. Vertrektijden en dagen waarop de boot vaart, kunnen veranderen. Vooral als de weg druk is en er weinig parkeerplaatsen zijn, neemt de boot veel organisatorische druk weg van je uitstapje.

Let op: Check voor je vertrekt de actuele verkeersregels van de Consell de Mallorca en de dienstregeling van TIB-lijn 334. De dienstregeling en de bediening van bepaalde haltes kunnen worden aangepast.

Kun je bij het strand van Formentor parkeren?

Vlak bij het strand zijn er aangewezen parkeerplaatsen, maar in het hoogseizoen is het lastig om een vrije plek te vinden. De strandgids van de Balearen wijst nadrukkelijk op het zeer grote aantal lokale en buitenlandse strandgangers en op de krappe parkeersituatie.

De parkeerplaatsen liggen vlak bij het strand; afhankelijk van hoe het er op dat moment aan toe gaat, kunnen er parkeerkosten in rekening worden gebracht. Vertrouw niet op oude prijsinformatie, maar kijk naar de borden en aanduidingen ter plaatse.

Tijdens de geregelde toegang is een parkeerplaats niet alleen een kwestie van gemak. De Consell de Mallorca staat op het stuk tussen Port de Pollença en het strand een beperkte toegang toe, totdat de toegestane parkeerplaatsen bezet zijn. Een bord voor het begin van de Formentor-weg kan je informeren over beschikbare plekken. Omdat er op dat moment misschien al andere auto’s onderweg zijn, is een aangegeven resterende capaciteit geen garantie dat je zeker een parkeerplek kunt vinden.

Als je het zoeken naar een parkeerplaats en mogelijke toegangsproblemen wilt vermijden, is het een goed idee om je auto in Port de Pollença te parkeren en vervolgens met lijn 334 verder te reizen. In Port de Pollença zijn er verschillende haltes waar je kunt overstappen om richting Formentor te reizen.

Welke voorzieningen zijn er ter plaatse?

Formentor combineert zijn bosrijke ligging met toiletten, douches, eetgelegenheden en de verhuur van ligstoelen en parasols. Restaurants en strandbars liggen vlak bij de waterkant; bij de toegang zijn er ook eenvoudige eetgelegenheden.

Op sommige delen van het strand worden in het seizoen ligstoelen en parasols verhuurd. Omdat de zandstrook smal is en ook de gewilde plekjes onder de bomen snel bezet zijn, moet je er niet op rekenen dat je precies op het gewenste stukje een vrije plek in de schaduw of een vrije ligstoel vindt.

Afhankelijk van het seizoen zijn er watersportactiviteiten zoals waterfietsen, stand-up-paddling, kajakken of windsurfen. Ook rondvaartboten meren aan bij een aanlegsteiger in het midden van het strand. Het aanbod en de openingstijden hangen af van het seizoen en de aanbieder.

In de strandgids van de Balearen staat Formentor vermeld als toegankelijk. Houten steigers en looppaden maken het makkelijker om over de zachte ondergrond te lopen. Dat betekent alleen niet automatisch dat elk stuk van de lange kustlijn even goed bereikbaar is. In het hoogseizoen kan er trouwens ook toezichtspersoneel aanwezig zijn.

Ook al zijn er eetgelegenheden, is het toch handig om wat drinkwater en een klein hapje mee te nemen. Vooral als het druk is of als je je terugreis moet afstemmen op de dienstregeling van de bus of de boot, is het fijn om niet helemaal afhankelijk te zijn van het aanbod op het strand.

Wanneer is Formentor het fijnst, en hoe druk wordt het daar?

Formentor is meestal het fijnst in de vroege ochtend of laat in de middag, omdat het strand dan minder druk is dan rond het middaguur. De strandgids van de Balearen beoordeelt de seizoensgebonden drukte nadrukkelijk als hoog.

In de zomer komen er verschillende factoren bij elkaar: het strand is bekend, de toegangsweg loopt door naar uitkijkpunten en de vuurtoren, en de zandstrook van maar acht meter breed biedt weinig ruimte om uit te wijken. Vooral rond de centrale ingangen, de eetgelegenheden en het ligweidegedeelte krijg je daarom al snel het gevoel dat het er druk is.

’s Ochtends is de kans op een parkeerplek meestal groter, mits de huidige toegangsregels het toestaan om met de auto te komen. Later in de middag komen er plekken vrij als de eerste dagjesmensen weer vertrekken. Tegelijkertijd werpen de pijnbomen langere schaduwen op het achterste deel van het strand. Als je vooral wilt zwemmen en niet het hele schiereiland wilt verkennen, kun je Formentor daarom prima als een uitstapje van een halve dag plannen.

Buiten de drukste zomerweken blijft de omgeving hetzelfde, terwijl het er wat rustiger aan toe kan gaan. Diensten, veerdiensten, toezicht en watersportmogelijkheden kunnen dan beperkt zijn of tijdelijk worden opgeschort.

Let op: Als je vroeg komt, vermijd je de drukte, maar tijdens de officiële sluitingstijden moeten voertuigen die vóór 10.00 uur het streng gereguleerde gedeelte naar de vuurtoren zijn binnengereden, dit volgens de Consell de Mallorca uiterlijk om 9.59 uur weer verlaten.

Wat is er te doen in de omgeving van Formentor?

Rondom het strand liggen de Mirador del Colomer, Cala Figuera, Cala Murta en de vuurtoren bij Cap de Formentor. TIB-lijn 334 verbindt deze bestemmingen tijdens de dienstregeling met Port de Pollença en het strand.

De Mirador del Colomer is een voor de hand liggende tussenstop op de Formentor-route. Verderop op het schiereiland liggen de baaien Cala Figuera en Cala Murta, en de Far de Formentor. Of en hoe je die op dezelfde dag kunt bereiken, hangt af van de actuele verkeersregels en de busdienstregeling. Met je eigen auto is het stuk achter het strand tijdens de vastgestelde tijden niet vrij begaanbaar.

Port de Pollença is het praktische tegenwicht voor het door de natuur gekenmerkte schiereiland. Daar vind je de boulevard, een groter aanbod aan eetgelegenheden en bus- en bootverbindingen naar Formentor. De plaats is daarom een prima uitvalsbasis, ook als je zonder huurauto onderweg bent.

Vlak voor de kust ligt de Illa de Formentor. Het eiland domineert het uitzicht vanuit de baai, maar laat je je er niet door verleiden om zomaar de oversteek te maken: volgens de strandgids van de Balearen is het water in het kanaal tussen het eiland en de kust op sommige plekken erg ondiep, en bovendien varen er boten in de baai.

Als je het strand en uitkijkpunten combineert, kun je beter maar een paar stops inplannen en genoeg tijd overhouden. De afstanden lijken op de kaart overzichtelijk, maar toegangscontroles, bochtige wegen en de dienstregeling van bussen en boten bepalen hoe je dag eruitziet.

Waar moet je op letten voor een geslaagde stranddag?

Neem niet te veel spullen mee, kijk van tevoren even hoe je er kunt komen en houd er rekening mee dat er in het hoogseizoen weinig ruimte is. Een compact handdoekje, drinkwater en badslippers voor gevoelige voeten zijn handiger dan een heleboel strandspullen.

Onder de pijnbomen is er natuurlijke schaduw, maar die plekjes zijn erg in trek. Bovendien verschuift de schaduw in de loop van de dag. Zonnebescherming blijft dus nodig, zelfs als je een plekje aan de rand van het bos vindt. Zorg er bij het opzetten voor dat je paden, toegangen en beheerde gebieden vrijhoudt.

Voor gezinnen is de rustige toegang tot het water een groot pluspunt. Tegelijkertijd kan het op het strand best krap worden met kinderwagens, speelgoed en een heleboel tassen. De toegangen en houten loopbruggen die als rolstoelvriendelijk worden aangemerkt, maken de weg makkelijker, maar vervangen niet de individuele beoordeling van de omstandigheden ter plaatse.

Voor de terugreis moet je de bus- of vaartijden niet pas vlak voor vertrek controleren. Het schiereiland is geen plek waar je, als je een aansluiting mist, altijd op tal van alternatieven kunt terugvallen. Als je met de auto komt, houd er dan ook rekening mee dat toegang tot het strand niet betekent dat je ook door mag rijden tot aan de vuurtoren.

Je mag honden alleen meenemen als dat volgens de actuele borden is toegestaan. Er is geen betrouwbare informatie over een vaste regeling voor dit strand die het hele jaar door geldt. Hetzelfde geldt voor bepaalde seizoensgebonden diensten: verhuur, toezicht en horeca kunnen buiten het hoogseizoen afwijken.