Betlem

Betlem is geen klassiek vakantiestrand, maar een smal stuk kust met kleine baaitjes, rotsachtige toegangspaden en hier en daar wat zand. In de strandgids van de Balearen staat het strand vermeld als een zandstrand van 50 meter lang en tien meter breed; maar beschrijft de kustlijn en de zeebodem tegelijkertijd als rotsachtig. Juist deze afwisseling maakt deze plek zo bijzonder: in plaats van een breed ligweide vind je hier meerdere kleine calas, aan land getrokken boten en een kust die meer geschikt is voor rustig zwemmen dan voor een hele dag met strandservice.

De Cales de Betlem liggen in de gemeente Artà, zo’n vijf kilometer van Colònia de Sant Pere vandaan. Achter de kust staan de lage huizen van de Urbanització Betlem, daarboven rijst het berglandschap van Artà op. Natuur- en zeebescherming grenzen hier direct aan een woonwijk. Rust is echter niet gegarandeerd: volgens de strandgids van de Balearen is de seizoensbezetting hier hoog. Op zomerdagen kan het kleine beschikbare strand daarom sneller vol lijken dan je op basis van de afgelegen ligging zou verwachten.

Waar ligt het strand van Betlem?

Betlem ligt in het noordoosten van Mallorca, aan de kust van de gemeente Artà. De Urbanització Betlem ligt aan de baai van Alcúdia, op zo’n vijf kilometer van Colònia de Sant Pere. De wijk ligt op een smalle kuststrook tussen de zee en het berggebied van Artà, dat deel uitmaakt van de Serres de Llevant.

Met ‘Betlem’ wordt niet altijd alleen een duidelijk afgebakende zwembaai bedoeld. De toeristische dienst van de Balearen beschrijft de Cales de Betlem als een groep kleine baaien met zand, stenen en rotsen. De strandgids van de Balearen geeft aan dat het gaat om het kustgedeelte tussen Na Clara en Caló des Corb Marí. Sommige van deze inhammen zijn maar een paar meter lang.

Deze variatie in namen is belangrijk voor je planning: Platja de Betlem, Cala Betlem, Caló de Betlem en Cales de Betlem worden niet op alle kaarten en in alle reisgidsen op dezelfde manier gebruikt. Afhankelijk van naar welke baai je gaat, eindigt het pad direct onder de nederzetting of loopt het verder langs de kust.

Hoe kom je in Betlem?

Je kunt Betlem met de auto bereiken via Colònia de Sant Pere en de kustweg Ma-3331. De weg loopt van Colònia de Sant Pere naar de Urbanització Betlem en eindigt daar. De strandgids van de Balearen raadt je aan goed op de borden te letten.

Binnen de nederzetting leiden paden vanaf de hoofdweg vlak bij de kust naar de kleine strandjes. De toeristische dienst van de Balearen beschrijft het verdere pad naar de baaien als comfortabel, makkelijk en maar een paar minuten lang. Als het daarentegen om „Cala de Betlem“ gaat, een baai die verder naar het oosten ligt, kan de wandeling vanaf de rand van het dorp zo’n drie kilometer duren, oftewel ongeveer 40 minuten.

Let op: Bepaal voordat je vertrekt of je naar het strand onderaan de Urbanització Betlem gaat of naar een Cala die wat verder naar het oosten ligt. De benamingen worden niet altijd consistent gebruikt, en de genoemde wandelafstanden variëren daarom van een paar minuten tot ongeveer 40 minuten.

Je kunt het makkelijkst met de auto of taxi komen, vooral als je rechtstreeks naar de kleine baaien wilt. Voor het laatste stuk moet je, afhankelijk van de baai waar je naartoe gaat, rekening houden met een kort stukje vanaf de nederzetting of een langere wandeling langs de kust.

Waar kun je in Betlem parkeren?

Je kunt gratis parkeren in de woonwijk van Betlem. In de strandgids van de Balearen staan parkeerplekken vermeld tussen de huizen met één verdieping. Omdat Betlem een kleine woonwijk is en er in het seizoen veel vraag kan zijn naar plekken op het strand, moet je er niet vanuit gaan dat er direct bij de gewenste toegang veel vrije parkeerplekken zijn.

De laatste meters naar de baaien aan de kust leg je te voet af. Vlak voor Betlem is er ook een kleine parkeerplaats, die als startpunt dient voor de pelgrimsroute naar de Ermita de Betlem. Deze plek is vooral bedoeld voor de wandeling naar de kluis en is niet de beste keuze als je alleen even naar het strand onder de nederzetting wilt.

Let op: Parkeer alleen op plekken waar je de toegang tot de woningen niet blokkeert. Betlem is een woonwijk met lage huizen en geen groot strandgebied met een speciale parkeerplaats voor bezoekers.

Tijdens het seizoen kan het lastiger zijn om een parkeerplek te vinden. Dat klopt wel met de officiële classificatie van het strand als ‘drukbezocht’, ook al lijkt Betlem door zijn ligging op het eerste gezicht nogal afgelegen.

Hoe zijn het zand, het water en de toegang tot de zee?

Betlem heeft een mix van kleine zandplekjes en een overwegend rotsachtige kustlijn. Hoewel het strand in de officiële gids als zandstrand wordt aangemerkt, wordt in datzelfde artikel de kust, de omgeving en de zeebodem juist als rotsachtig beschreven. De toeristische dienst van de Balearen noemt uitdrukkelijk een mix van zand, stenen en rotsen.

Bij het water moet je er daarom niet vanuit gaan dat de bodem overal zacht zand is. Volgens de strandgids wordt de bodem snel dieper, maar blijft hij rotsachtig. Dat kan leuk zijn voor ervaren zwemmers, maar je moet wel even opletten als je het water in- en uitgaat. Door de rotsachtige kust is dit stuk ook interessant voor snorkelaars.

Voor kleine kinderen is Betlem daarom minder toegankelijk dan een breed zandstrand met een gelijkmatige, vlakke toegang. Het hangt er vooral vanaf welke van de kleine baaitjes je kiest: sommige hebben zandige stukken, andere bestaan vooral uit stenen en rotsen.

Kleine bootjes die op het droge zijn getrokken, horen volgens de officiële beschrijving bij het landschap van deze kuststrook. Voor de scheepvaart en om voor anker te gaan wordt de rotsachtige bodem daarentegen als ongunstig beschouwd.

Wat is er allemaal op het strand te vinden?

Betlem wordt niet beschreven als een volledig uitgeruste strandlocatie. Reken hier eerder op een eenvoudige natuurlijke zwemplek dan op een georganiseerd strandbedrijf. Bij een baai die iets verder naar het oosten ligt en ook Cala de Betlem heet, moet je evenmin rekenen op toiletten of een strandbar.

Wat je wel zeker kunt rekenen op is de aangrenzende woonwijk en verschillende toegangen vanaf de hoofdweg naar de kust. Als je afhankelijk bent van ligstoelverhuur, parasols, douches, strandwachten of rolstoelvriendelijke strandpaden, is Betlem geen veilige keuze. Plan je bezoek daarom zo dat je zelf water, zonnebrandcrème en alles wat je nodig hebt bij je hebt.

Natuurlijke schaduw is op dit stuk kust geen betrouwbare optie. Als je wat langer wilt blijven, kun je beter zelf je zonbescherming meenemen. Voor een wandeling naar een wat verder weg gelegen Cala is het bovendien handig om water en stevige schoenen mee te nemen; de route loopt over een kustpad en kan, afhankelijk van de baai waar je naartoe gaat, meerdere kilometers lang zijn.

Let op: Als je toiletten, eetgelegenheden en een zwemgedeelte met betrouwbare begeleiding nodig hebt, moet je Betlem niet inplannen zonder eerst de omstandigheden ter plaatse te checken.

Wanneer is Betlem op zijn mooist en hoe druk wordt het daar?

Betlem kun je het hele jaar door bezoeken, maar als strand is het vooral in de zomer erg populair. De strandgids van de Balearen beoordeelt de drukte in het seizoen als hoog. Door de kleine afmetingen van 50 bij 10 meter kan een beperkt aantal badgasten al veel ruimte innemen.

Tegelijkertijd voelt de omgeving een stuk rustiger aan dan die grote vakantiestranden met een boulevard, rijen hotels en strandservice. Dat is geen tegenstrijdigheid: een smal strand kan in absolute zin weinig bezoekers hebben en toch vol lijken op die kleine bruikbare oppervlakte.

Als je zwemmen en rust wilt combineren, is het logisch om buiten de drukke uren van de dag te gaan. Je kunt daaruit echter geen vast tijdstip afleiden waarop het gegarandeerd rustig is. Ook de parkeersituatie kan per seizoen verschillen.

Voor de tocht naar de Ermita de Betlem raadt het Balearische bureau voor toerisme je aan om stevige schoenen te dragen en de middaguren te vermijden. Dit geldt voor de wandeling in de bergen, niet voor het korte stukje naar de baaien aan de kust.

Wat houdt natuur- en zeebescherming in?

Betlem ligt zowel in een natuurreservaat als in een marien beschermd gebied. In de strandgids wordt uitdrukkelijk verwezen naar de Reserva Marina Llevant de Mallorca. Voor activiteiten zoals vissen, voor anker gaan, zeilen en duiken kunnen daar beperkingen gelden.

Vooral voor watersporters is de bodem ook belangrijk. De officiële strandgids raadt het varen en ankeren op dit stuk kust af vanwege de stenen. De dichtstbijzijnde havenfaciliteit is de Club Nàutic Colònia de Sant Pere, op 2,4 zeemijl afstand.

De beschermingsregels kunnen per activiteit en per zone verschillen. Vertrouw er daarom niet zomaar op dat andere mensen ter plaatse hetzelfde doen als jij, of je nu gaat vissen, duiken of varen in het gebied. De geldende regels van de Reserva Marina Llevant de Mallorca zijn bepalend.

Let op: De beschermde status is niet zomaar een landschapsaanduiding. Voor verschillende activiteiten op en onder water gelden beperkingen, die je van tevoren moet uitzoeken.

Wat kun je in de buurt doen?

De Ermita de Betlem is de belangrijkste bezienswaardigheid boven de kust. De kluis is in de 19e eeuw gebouwd door de congregatie van de kluizenaars van Sint-Paulus en Sint-Antonius. In de strandgids van de Balearen staat de hoogte vermeld als 322 meter; in sommige wandelgidsen wordt iets minder dan 300 meter genoemd. Het strand en de baaien zijn naar deze Ermita vernoemd.

Er loopt een gemarkeerd pad omhoog vanaf een klein parkeerplekje vlak voor Betlem. De toeristische dienst van de Balearen schat dat de tocht zo’n twee uur duurt en beschrijft het pad als goed bewegwijzerd. Een gedetailleerde wandelroute geeft een afstand van ongeveer 3,2 kilometer aan tot aan de Ermita. Na ongeveer 800 meter wordt het pad, dat in het begin makkelijk begaanbaar is, rotsachtiger; daarna slingert het zo’n 1,5 kilometer omhoog.

Aan de kust herinneren verschillende namen je aan de monniksrob, in het Catalaans „vellmarí“. Es Vellmarins Alts en es Vellmarins Baixos zijn twee onderwatergrotten waar deze zeezoogdieren vroeger leefden. Volgens de strandgids van de Balearen werden aan de kust tussen Capdepera en Artà ooit de laatste exemplaren van deze zeehondensoort in de wateren rond Mallorca bejaagd.

Ten westen ligt Colònia de Sant Pere. Daar vind je met de Club Nàutic Colònia de Sant Pere ook de dichtstbijzijnde officiële havenfaciliteit.

Voor wie is Betlem geschikt?

Betlem is echt iets voor jou als je op zoek bent naar kleine, natuurlijke baaien, rotsachtige kusten en een strandbezoek zonder uitgebreide voorzieningen. De combinatie van een woonwijk, korte afstanden naar verschillende calas en het nabijgelegen berggebied maakt deze plek heel anders dan de lange zandstranden van de baai van Alcúdia.

Betlem is minder geschikt als je op zoek bent naar een groot zandstrand, een overal geleidelijk aflopende oever of betrouwbare strandvoorzieningen. Ook als je met kleine kinderen bent, moet je de gekozen baai goed bekijken voordat je gaat zwemmen, want er liggen zowel op de oever als onder water rotsen en stenen.

Strandschoenen kunnen handig zijn op de rotsachtige ondergrond. Voor de verder weg gelegen baaien en de klim naar de Ermita is stevig schoeisel de betere keuze. Als je maar even naar het water wilt, kun je het beste de toegangen onderaan de Urbanització nemen; als je een langere wandeling plant, moet je vanwege de uiteenlopende benamingen van tevoren even checken welke Cala er precies bedoeld wordt.

Voor honden geldt wat er op de borden bij de ingangen en bij de betreffende kleine baai staat. Hetzelfde geldt voor eventuele seizoensgebonden wijzigingen in het gebruik, de toegang en de voorzieningen.