Ziektekostenverzekering in Spanje: wettelijk, particulier, ‘convenio’ & S1

Als je permanent op Mallorca woont, kun je niet zonder een ziektekostenverzekering in Spanje — die is niet alleen sterk aan te raden, maar ook wettelijk verplicht voor bijna elke verblijfsvergunning. Het Spaanse systeem is anders opgezet dan het Duitse: er is geen wettelijke ziektekostenverzekering zoals in Duitsland, maar wel een openbaar gezondheidszorgsysteem (Sistema Nacional de Salud, SNS), waar je afhankelijk van je status op verschillende manieren toegang toe hebt. Deze gids laat je de vier realistische manieren zien — via de Seguridad Social, het ‘convenio’, de particuliere ziektekostenverzekering en het S1-formulier voor EU-gepensioneerden — met concrete kosten, termijnen en de valkuilen die we op Mallorca het vaakst tegenkomen.

Ben je van plan om naar Mallorca te verhuizen en weet je niet zeker welke verzekering het beste bij je situatie past?

• 📩 Stuur ons een persoonlijk verzoek — we bekijken je situatie en brengen je in contact met ervaren adviseurs en makelaars op het eiland
• Verhuizen naar Mallorca: de complete gids

Wie is hoe verzekerd? De vier situaties

Voordat je over de kosten nadenkt, moet je weten wat je eigen status is. Daar hangt namelijk van af of je toegang hebt tot de openbare gezondheidszorg, of je je particulier moet verzekeren of dat er een speciale regeling geldt. Spanje koppelt de toegang tot het openbare stelsel in principe aan het hebben van een baan of een gelijkgestelde status — niet aan het louter vestigen van je woonplaats.

Het belangrijkste onderscheid is tussen werkenden (inclusief meeverzekerde gezinsleden) en niet-werkende nieuwkomers. Wie werkt of als Autónomo is geregistreerd, heeft vanaf de eerste dag van de registratie recht op openbare gezondheidszorg — zonder aparte eigen bijdrage voor de behandeling. Als je zonder werk hierheen komt, moet je zelf aantonen dat je verzekerd bent, meestal via een particuliere verzekering.

Een veelvoorkomend misverstand: de Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC/TSE) dekt alleen tijdelijke verblijven. Het is uitdrukkelijk geen geldig bewijs om je woonplaats in Spanje aan te tonen — daar wijst het Spaanse ministerie van Volksgezondheid expliciet op.

Wettelijk verzekerd via de Seguridad Social

De standaardprocedure voor iedereen die op Mallorca werkt of een bedrijf heeft, loopt via de Seguridad Social. Zodra je bent aangemeld (alta), zit je in het openbare stelsel — voor een autónomo ontstaat het recht vanaf de dag van de alta in het RETA (Régimen Especial de Trabajadores Autónomos), voor een werknemer vanaf de aanmelding door de werkgever.

Wat veel mensen onderschatten: voor medische zorg hoef je geen aparte zorgpremie te betalen, zoals in Duitsland. Voor Autónomos maakt de Asistencia Sanitaria deel uit van de maandelijkse sociale verzekeringspremies (cuota) — je betaalt er dus niet extra voor, maar het zit erbij inbegrepen. De toegang is sinds de hervorming van 2018 voor iedereen toegankelijk en wordt in principe via de belastingen gefinancierd; voor werkenden gebeurt de financiering echter via de sociale verzekeringspremies, niet via een speciale aanvullende premie. Autónomos hebben volgens de Seguridad Social dezelfde voorzieningen als werknemers in het Régimen General: huisarts, specialisten, orthopedische hulpmiddelen, revalidatie en ziekenvervoer.

Een duidelijk voordeel ten opzichte van de particuliere verzekering: gezinsleden kunnen zonder extra premie meeverzekerd worden (als beneficiarios). Partners zonder eigen inkomen en kinderen krijgen zo dezelfde toegang.

Zo krijg je de tarjeta sanitaria op Mallorca

Je hebt er recht op vanaf je alta — maar om daadwerkelijk naar een dokter te kunnen gaan, heb je de individuele tarjeta sanitaria (Tarjeta Sanitaria Individual, TSI) van je regio nodig, in dit geval van IB-Salut (Servei de Salut de les Illes Balears). Zo werkt het:

1. je bent aangemeld bij de Seguridad Social (via je werkgever of zelf als autónomo).
2. Empadronamiento bij het bevoegde gemeentehuis (Palma, Calvià, Andratx, Sóller enz.) — je hebt in principe het certificado de empadronamiento nodig. In veel gemeenten op Mallorca (o.a. Palma, Calvià, Deià, Valldemossa) is het papieren certificaat niet nodig dankzij de digitale koppeling met IB-Salut; je moet je echter in elk geval wel laten registreren.
3. Je kunt een TSI aanvragen bij het toegewezen gezondheidscentrum (centro de salud) of via de Sede Electrónica van IB-Salut. Meenemen: identiteitsbewijs/NIE, geldige Empadronamiento, pasfoto van 26 × 32 mm.
4. Je wordt toegewezen aan een gezondheidscentrum en je kiest een medico de cabecera.

De TSI is gratis op de Balearen en zorgt ervoor dat je in elke apotheek in Spanje je voorgeschreven medicijnen kunt ophalen en toegang hebt tot je landelijke medisch dossier.

Convenio: via de basisverzekering verzekerd zijn zonder baan

Wat moet je doen als je niet werkt, geen EU-pensioen ontvangt en toch bij het openbare stelsel wilt aansluiten? Daarvoor is er het ‘convenio especial de prestación de asistencia sanitaria’ — een overeenkomst met de regionale gezondheidsdienst (op Mallorca: IB-Salut), geregeld in Real Decreto 576/2013. Belangrijk: dit ‘convenio especial’ voor gezondheidszorg is iets heel anders dan het gelijknamige ‘convenio’ van de Seguridad Social, waarmee je pensioenpremieperiodes aanvult.

De voorwaarden zijn voor heel het land hetzelfde:

Het grote addertje onder het gras dat veel mensen over het hoofd zien: De 'convenio especial' dekt behandelingen, diagnostiek en ziekenhuisopname zonder eigen bijdrage — maar medicijnen voor thuisgebruik, orthopedische hulpmiddelen, dieetproducten (productos dietéticos) en niet-spoedeisend ziekenvervoer moet je voor 100% zelf betalen. Als je regelmatig medicijnen nodig hebt, moet je daar rekening mee houden.

De tweede hindernis is de voorwaarde dat je er al een jaar moet hebben gewoond: je moet het afgelopen jaar ononderbroken in Spanje (of een EU-/EER-land, Zwitserland of het VK) hebben gewoond, wat je moet aantonen met een Empadronamiento of een verblijfsvergunning. Het ‘convenio’ is daarom geen optie voor mensen die net zijn verhuisd — in de eerste twaalf maanden heb je een andere oplossing nodig, meestal een particuliere verzekering.

Je kunt de aanvraag op Mallorca indienen via de IB-Salut op hun Sede Electrónica (met een Certificado digital, DNI of Cl@ve) of ter plaatse. Elk gezinslid dient een eigen aanvraag in.

Particuliere ziektekostenverzekering: Adeslas, Sanitas, DKV, ASSSA & Co.

Een particuliere ziektekostenverzekering (seguro de salud privado) is op Mallorca de meest gebruikelijke manier voor nieuwkomers — en voor houders van het niet-commerciële visum (NLV) in de praktijk de enige haalbare optie. De Spaanse particuliere markt is groot: volgens IDIS/ICEA (stand 31-12-2025) hebben meer dan 14 miljoen mensen in Spanje een particuliere ziektekostenverzekering; vier aanbieders verdelen zo’n 70 % van de markt onder elkaar — SegurCaixa Adeslas (ca. 30,7 %), Sanitas (16,7 %), Asisa (13,7 %) en DKV (6,2 %). De exacte marktaandelen variëren licht, afhankelijk van de peildatum en de bron. Op de Balearen is bovendien ASSSA wijdverspreid, een aanbieder die zich richt op internationale inwoners en een tariefmodel hanteert zonder toeslagen bij bestaande aandoeningen.

De grootste prijsbepalende factor is zonder twijfel de leeftijd waarop je begint. Als je op je 35e begint, betaal je maar een fractie van wat een 68-jarige betaalt. Een ruwe indicatie voor volledige polissen (geschatte marktwaarden voor 2025/2026, afhankelijk van de aanbieder, het tarief en je woonplaats):

Voor 65-plussers loont het de moeite om goed naar de dekkingsomvang te kijken: volledige polissen met ziekenhuisopname kosten, afhankelijk van de aanbieder, zo’n 95–124 € per maand (branchecijfers 2025), terwijl polissen die alleen specialistenzorg of basisdekking bieden zonder ziekenhuisdekking een stuk goedkoper zijn. Bij uitgebreide aanvullende dekkingen ligt het gemiddelde voor volledige polissen boven de 145 € per maand. Sommige verzekeraars hanteren bovendien een maximale toetredingsleeftijd voor nieuwe polissen (vaak 70–75 jaar). Producten die speciaal op ouderen zijn afgestemd, zijn bijvoorbeeld Sanitas Único, Adeslas Senior of de seniorentarieven van DKV (toetredingsgrens meestal 75 jaar).

copago versus sin copago — het doorslaggevende verschil

Bij een polis met eigen bijdrage betaal je per doktersbezoek of behandeling een klein vast bedrag (bijv. 7 € voor de huisarts, 10 € voor de specialist) — de maandelijkse premie is daarvoor wel lager. Bij een polis zonder eigen bijdrage zit alles in de premie inbegrepen, maar die is dan ook hoger. Belangrijk voor emigranten: voor het NLV-visum is een polis zonder eigen bijdrage (sin copago) verplicht — een con-copago-polis wordt door de vreemdelingendienst regelmatig afgewezen.

Verplichte minimumdekking voor Residencia en NLV

Als je via het niet-commerciële visum (residencia no lucrativa) naar Spanje verhuist — de klassieke manier voor gepensioneerden en vermogende particulieren van buiten de EU — moet je aantonen dat je een ziektekostenverzekering met volledige dekking in Spanje hebt die aan bepaalde minimumcriteria voldoet. De ervaring leert dat de meeste aanvragen hier stranden vanwege vormfouten.

Vormelijk staat de tekst van het consulaat zowel een openbare als een particuliere verzekering toe („seguro público o privado”). In de praktijk is echter een particuliere verzekering nodig: NLV-aanvragers mogen in Spanje niet werken en kunnen daarom meestal geen openbare dekking aantonen. Volgens de eisen van de vreemdelingendienst (extranjería) moet de polis aan de volgende voorwaarden voldoen:

1. Een contract met een verzekeraar die in Spanje een vergunning heeft om zaken te doen (alleen een reisverzekering is niet genoeg).
2. Zonder eigen bijdrage (sin copago) — Eigen risico’s leiden tot afwijzing.
3. Geen wachttijd (sin carencias) — Dekking vanaf de eerste dag.
4. Dekking die gelijkwaardig is aan de openbare gezondheidszorg — huisarts, alle specialismen, diagnostiek, ziekenhuis, 24-uurs spoedeisende hulp.
5. Repatriëring naar het thuisland in geval van ziekte of overlijden.
6. Geldt voor heel Spanje, voor de volledige looptijd van de aangevraagde vergunning (minstens een jaar).
7. Officieel verzekeringsbewijs (certificado) dat je bij het consulaat of bij de extranjería moet laten zien.

Verzekeraars hebben hiervoor speciale producten ontwikkeld, die meestal de naam „Residents” of „Visado” dragen: Sanitas Residents / Más Salud, DKV Visado / Residentes, ASISA Health Residents, Adeslas Plena Total. Deze producten geven het vereiste certificado meestal binnen een paar dagen af.

Opmerking over het Golden Visa: Het Spaanse Golden Visa/investeerdersvisum is afgeschaft door wet LO 1/2025 (van kracht vanaf 3 april 2025). Voor niet-EU-burgers is het niet-lucratieve visum (of het visum voor digitale nomaden) tegenwoordig de gebruikelijke manier. Vraag juridisch advies over jouw specifieke situatie.

S1-formulier: de speciale regeling voor gepensioneerden uit de EU

Als je een wettelijk pensioen ontvangt uit een EU-/EER-land, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk, is het voor jou extra makkelijk: met het S1-formulier krijg je gratis toegang tot het Spaanse openbare gezondheidszorgstelsel — op kosten van het land waar je je pensioen ontvangt. Je hebt dan nog geen particuliere verzekering nodig, noch het ‘convenio’. Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid bevestigt: wie een openbaar pensioen ontvangt en het bijbehorende recht aantoont (bijvoorbeeld via het S1-formulier), hoeft geen ‘convenio’ af te sluiten.

Het S1-formulier vervangt de vroegere formulieren E121/E106/E109/E120 en werkt als volgt:

1. S1 aanvragen in je eigen land — voor Duitse gepensioneerden bij de bevoegde ziektekostenverzekering, voor Britse gepensioneerden via de NHS Overseas Healthcare Service.
2. Registreer je S1 bij het INSS — bij het Instituto Nacional de la Seguridad Social, bij het bevoegde CAISS op Mallorca of online via de Sede Electrónica (met een Certificado digital / Cl@ve). Het S1-formulier moet voor jou en elk meereizend gezinslid zijn afgegeven.
3. Wacht op de erkenning — het INSS kent je de status toe van „persoon met recht op gezondheidszorg ten laste van het land dat het S1-formulier heeft afgegeven”.
4. TSI aanvragen bij het IB-Salut — met het INSS-certificaat en je empadronamiento bij de gemeente krijg je je zorgpas bij het gezondheidscentrum.

Meld de S1 snel aan na de verhuizing — totdat je officieel bent aangemeld, kan er wat hapering zijn bij de toegang tot het openbare systeem. Als je als EU-/EER-burger vijf jaar ononderbroken legaal in Spanje hebt gewoond, krijg je sowieso een permanent verblijfsrecht (permanent verblijf volgens RD 240/2007) met volledige aanspraak op openbare voorzieningen en heb je dan geen ‘convenio’ meer nodig.

Openbaar versus privé: de directe vergelijking

Veel inwoners van Mallorca combineren beide: een openbare verzekering (via je baan, S1 of een Convenio) en daarnaast een particuliere verzekering voor kortere wachttijden en vrije artsenkeuze. Dit zijn de verschillen tussen de twee systemen:

Vuistregel voor Mallorca: als het gaat om voorspelbare zorg, afspraken bij specialisten en gemak, komt de particuliere verzekering goed tot zijn recht. Voor ernstige of heel dure gevallen (oncologie, intensive care, transplantaties) biedt het openbare systeem vaak de betere dekking — daarom is die combinatie zo populair.

Meest voorkomende fouten

• Een reisverzekering in plaats van een ziektekostenverzekering voor het visum. Een reisverzekering voldoet niet aan de NLV-eisen — er zijn eigen bijdragen, wachttijden of de looptijd is te kort. De extranjería wijst ‘m af.
• Verzekering met eigen bijdrage voor het NLV-visum. Eigen risico’s leiden tot afwijzing. Het moet een eigen bijdrage zijn.
• EHIC/TSE als bewijs van woonplaats. De Europese kaart geldt alleen voor tijdelijke verblijven, niet voor het vestigen van je woonplaats.
• Je moet niet te vroeg rekenen op een Convenio especial. De voorwaarde dat je er eerst een jaar moet hebben gewoond, wordt vaak over het hoofd gezien — in de eerste twaalf maanden geldt die nog niet.
• S1 is niet geregistreerd. EU-gepensioneerden sluiten onnodig dure particuliere verzekeringen af, omdat ze het S1-systeem niet kennen of zich niet bij het INSS aanmelden.
• De kosten voor medicijnen in het ‘convenio especial’ worden onderschat. Medicijnen voor poliklinische behandeling moet je daar voor 100 % zelf betalen.
• El empadronamiento se olvida. Zonder inschrijving bij het gemeentehuis krijg je geen TSI en ook geen convenio especial — het is de spil van bijna alles.
• De maximale toelatingsleeftijd wordt genegeerd. Als je als senior te lang wacht met het afsluiten van een particuliere verzekering, loop je het risico dat verzekeraars je helemaal niet meer accepteren.

Wat komt er daarna?

De ziektekostenverzekering is een belangrijk onderdeel van je verhuizing naar Mallorca — en hangt nauw samen met de volgende administratieve stappen:

• Een NIE-nummer aanvragen: Zonder NIE lukt bijna niets. Hoe je die op Mallorca kunt krijgen, lees je in de gids over het NIE-nummer.
• Je emigratie helemaal plannen: aanmelding, belastingen, verblijfsvergunning en meer in de emigratiegids.
• Je woonplaats regelen: of je nu koopt of huurt — voor je empadronamiento heb je een adres nodig. Zie Langetermijnhuur op Mallorca.
• De markt begrijpen: waar je woont, is van invloed op je budget en je dagelijks leven — een blik op het marktrapport helpt je bij het kiezen van een locatie.

Checklist: je ziektekostenverzekering voor Mallorca

• Je status is duidelijk (werknemer / Autónomo / EU-gepensioneerde / niet-werkend)
• De juiste optie gekozen (Seguridad Social / S1 / particulier / convenio)
• NIE-nummer aanwezig
• Empadronamiento bij het gemeentehuis geregeld
• Als je werkt: alta bij Seguridad Social / RETA
• Voor een EU-pensioen: S1 aangevraagd en geregistreerd bij het INSS
• Bij NLV: particuliere verzekering zonder eigen bijdrage, zonder wachttijd, inclusief repatriëring + certificaat
• Gezinsleden zijn meeverzekerd / eigen polissen geregeld
• TSI aangevraagd bij IB-Salut en toegewezen aan centro de salud
• Kosten voor medicijnen en eigen bijdragen zijn realistisch ingecalculeerd

Conclusie

Welke ziektekostenverzekering in Spanje voor jou de juiste is, hangt bijna volledig af van je status. Werknemers en Autónomos zijn via de Seguridad Social verzekerd zonder eigen bijdrage, inclusief hun gezin. Gepensioneerden uit de EU en het VK gebruiken het S1-formulier en krijgen gratis toegang tot de openbare gezondheidszorg op kosten van hun thuisland. Niet-werkenden hebben in het begin een particuliere polis nodig – voor het NLV-visum is dat praktisch verplicht, zonder eigen bijdrage, zonder wachttijd en met repatriëring – en kunnen na een jaar verblijf overstappen naar het ‘convenio especial’ (60 € onder de 65, 157 € vanaf 65). In de praktijk combineren veel inwoners van Mallorca de basisdekking van de openbare zorgverzekering met een particuliere polis voor snelle hulp en extra comfort. De rode draad bij alle opties is Empadronamiento — regel dat vroeg, dan valt de rest vanzelf op zijn plek.

Officiële bronnen

• Ministerie van Volksgezondheid — Speciale overeenkomst inzake gezondheidszorg (kosten 60/157 €, voorwaarden, Koninklijk Besluit 576/2013)
• Seguridad Social (INSS) — S1-formulier registreren
• IB-Salut — Bijzondere overeenkomst inzake gezondheidszorg (Balearen)
• IB-Salut — Een individuele Tarjeta sanitaria aanvragen
• Infoautónomos — Gezondheidszorg voor autónomos

Deze gids is bedoeld als algemene leidraad en vervangt geen individueel juridisch, fiscaal of verzekeringsadvies. De eisen van de vreemdelingendienst en consulaten, de hoogte van de premies en tarieven kunnen veranderen en per geval verschillen. Controleer de voorwaarden bij de betreffende instantie of verzekeraar voordat je een contract afsluit en vraag deskundig advies bij vragen over visa en verblijfsvergunningen.