Catalaans certificaat op Mallorca: wie het echt nodig heeft

Wie op Mallorca woont, krijgt vroeg of laat te maken met de vraag: heb ik een Catalaans certificaat nodig? Het korte antwoord: voor een verblijfsvergunning, NIE, Empadronamiento, het omwisselen van je rijbewijs of een reguliere baan in de private sector heb je er geen nodig – Catalaans is daar simpelweg geen vereiste. Het Catalaans certificaat wordt vooral relevant als je solliciteert naar een functie bij de overheid op de Balearen of wanneer een specifieke vacature er uitdrukkelijk om vraagt. In deze gids lees je welke niveaus er zijn, welke instanties ze afgeven, wanneer Catalaans een daadwerkelijke toelatingseis is en wanneer het slechts als beoordelingspunt meetelt – inclusief de belangrijke verschillen tussen medisch personeel en overig personeel in de zorg, en waarom een certificaat uit Catalonië niet automatisch wordt erkend.

Ben je van plan te solliciteren bij de overheid op de Balearen, of weet je niet zeker welk taalniveau in jouw situatie vereist is?

• Stel een persoonlijke vraag — we beoordelen je documenten en de vacature deskundig
• Bedrijvengids: taalscholen op Mallorca — vind aanbieders van cursussen Catalaans en Spaans bij jou in de buurt

Eerst dit: waarvoor je GEEN certificaat nodig hebt

Dit is de meest voorkomende onuitgesproken zorg onder Duitstalige inwoners, maar het antwoord is duidelijk: voor de dagelijkse administratieve zaken op Mallorca speelt Catalaans geen rol.

• Verblijfsvergunning en Residencia: geen taalvereiste. Meer informatie vind je in de gids Residencia Spanje.
• NIE-nummer: geen taalvereiste.
• Empadronamiento (inschrijvingsbewijs van de gemeente): geen taalvereiste.
• Omwisselen van je rijbewijs: geen taalvereiste.
• Inschrijving als Autónomo of oprichting van een SL: geen taalvereiste.
• Arbeidsverhoudingen in de particuliere sector: Een werkgever kan kennis van het Catalaans wensen, maar anders dan in de openbare sector geldt er geen wettelijke verplichting.

Let op: Het Catalaans-certificaat is alleen relevant wanneer een overheidsinstantie of een openbare aanbesteding het uitdrukkelijk als vereiste of beoordelingscriterium vermeldt. De rest van dit artikel licht precies deze gevallen toe.

Overzicht van de certificaten: niveaus en wettelijke basis

De wettelijke basis voor het toetsen en certificeren van kennis van het Catalaans op de Balearen is het Decret 21/2019, de 15 de març, d'avaluació i certificació de coneixements de català des Govern de les Illes Balears. De examens zijn hierop afgestemd sinds de oproep van januari 2020 en bevatten ook de spelling- en grammaticawijzigingen van het Institut d'Estudis Catalans uit 2016, die in 2020 van kracht zijn geworden.

Er zijn 2 categorieën certificaten: algemene taalniveaus volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader en een aanvullend vakcertificaat voor bestuurstaal.

Voor elk niveau moet je afzonderlijk examen doen. Daarbij is 1 punt belangrijk dat in veel overzichten onderbelicht blijft: op de Balearen zijn 2 instanties die deze certificaten afgeven, en beide zijn geldig.

Beide routes leiden tot dezelfde niveaus (A2 tot C2 en LA), en in oproepen worden beide uitdrukkelijk geaccepteerd. Het verschil is pas relevant bij digitale controle, zie verderop.

Let op, verwarring ligt op de loer: Online worden de examendata van de Generalitat de Catalunya en het Institut Ramon Llull prominent vermeld. Deze oproepen gelden voor Catalonië, niet voor de Balearen. Wie geïnteresseerd is in de Balearische certificaten, moet de oproepen van de Govern de les Illes Balears volgen, niet die van Catalonië.

Waar het certificaat echt telt: de publieke sector op de Balearen

De basis is de Llei 3/2007, de 27 de març, de la funció pública de la Comunitat Autònoma de les Illes Balears, in de telkens gewijzigde versie. Sinds 2023 is er meerdere keren iets veranderd; daarom kun je beter per personeelsgroep goed kijken dan algemene uitspraken te doen.

Voor het algemene autonome bestuur van de Balearen geldt: kennis van het Catalaans is een echte toelatingseis (requisit) voor een functie. Welk niveau precies wordt gevraagd, staat altijd in de betreffende oproep zelf; dat kan per functie verschillen.

In de gezondheidszorg ligt dat heel anders: sinds 2023 is de wetgeving in 2 richtingen uiteen gaan lopen, afhankelijk van de vraag of je zorgpersoneel of niet-zorgpersoneel bent.

Bijzonder geval gezondheidszorg: zorgpersoneel tegenover overig personeel

Voor statutair en contractueel zorgpersoneel van de Servei de Salut (dus artsen, verpleegkundigen en vergelijkbaar medisch personeel) heeft het Decret llei 5/2023, de 28 d'agost de artikelen 30 d) en 50.1 f) van de Llei 3/2007 gewijzigd. Daarmee is kennis van het Catalaans als toelatingseis voor deze personeelsgroep afgeschaft. Sinds 28 augustus 2023 telt Catalaans daar alleen nog als mèrit – als punt bij de selectieprocedure – en niet meer als voorwaarde voor aanstelling.

Voor niet-zorgpersoneel van de Servei de Salut (personal estatutari de gestió i serveis en niet-zorgpersoneel van de aangesloten instellingen) geldt het tegenovergestelde: Catalaans blijft een toelatingseis. De Llei 4/2025, de 18 de juliol heeft de disposición adicional quinzena van de Llei 3/2007 gewijzigd en legt de vereiste niveaus per personeelsgroep concreet vast:

Catalaans als beoordelingscriterium: de uniforme beoordelingsschaal in de zorg

Voor alle selectie-, plaatsings- en mobiliteitsprocedures van de Servei de Salut geldt een uniforme beoordelingsschaal (barem únic). Deze is vastgesteld bij besluit van de Mesa Sectorial de Sanitat van 04.12.2023, bekrachtigd op 22.12.2023 (gepubliceerd in BOIB Nr. 173 van 23.12.2023) en voor het laatst gewijzigd bij besluit van de Consell de Govern van 16.01.2026 (gepubliceerd in BOIB van 20.01.2026).

De belangrijkste regels uit deze beoordelingsschaal, zonder de concrete puntenaantallen die met de wijziging van januari 2026 zijn verschoven:

• Voor kennis van het Catalaans worden maximaal 5 punten toegekend.
• Alleen het hoogste aangetoonde certificaat telt – lagere niveaus worden niet extra opgeteld.
• De punten voor het vakcertificaat llenguatge administratiu (LA) worden opgeteld bij de punten voor het algemene niveau.
• Alleen certificaten boven het niveau dat voor de betreffende functie als toelatingseis geldt, worden beoordeeld.

Het exacte aantal punten per niveau vind je in de op dat moment geldende Barem van de vacature – een hier genoemd aantal zou niet betrouwbaar zijn, omdat de maatstaf voor het laatst in januari 2026 is gewijzigd.

Certificaat uit Catalonië of van het Institut Ramon Llull: telt dat mee?

Een veelgestelde vraag van residenten die al vóór hun verhuizing naar Mallorca Catalaans hebben geleerd – bijvoorbeeld aan een universiteit in Duitsland of via het Institut Ramon Llull. Het antwoord ligt genuanceerd.

In vacatures van de Servei de Salut staat meestal letterlijk de volgende formulering: erkend is een certificaat dat is afgegeven door de EBAP, of dat is afgegeven of gehomologeerd door de bevoegde instantie voor certificering van het Catalaans, dan wel op grond van de geldende autonome regelgeving als gelijkwaardig erkend is. De bevoegde instantie voor erkenning en toetsing van gelijkwaardigheid is de daarvoor verantwoordelijke Generaldirecció van de Govern – tegenwoordig de Direcció General de Cultura via de Servei de Formació i Certificació de Coneixements de Català. In oudere vacatures wordt dezelfde instantie nog aangeduid met de vroegere naam Direcció General de Política Lingüística; het gaat om dezelfde instantie.

Dat betekent in de praktijk: een certificaat uit Catalonië of van het Institut Ramon Llull is niet automatisch waardeloos – maar op de Balearen telt het alleen mee als het via deze erkenning loopt. Heb je zo'n certificaat, laat de gelijkwaardigheid dan vooraf toetsen in plaats van erop te vertrouwen tijdens de sollicitatieprocedure.

Voor oudere certificaten die vóór 2011 volgens de toenmalige nomenclatuur zijn afgegeven, geldt bovendien een officiële gelijkwaardigheidstabel op grond van de Ordre del conseller d'Educació, Cultura i Universitats de 21 de febrer de 2013:

Titels, diploma’s of certificaten die niet in deze regeling zijn opgenomen, kunnen met een afzonderlijke aanvraag voor gelijkwaardigheid door de bevoegde directie-generaal worden beoordeeld.

Let op: Bij erkende gelijkwaardigheid geeft de directie-generaal geen afzonderlijk certificaat af. Je behoudt je oorspronkelijke document — de erkenning houdt in dat elke Balearische overheidsinstantie het moet accepteren zonder om aanvullend bewijs te vragen.

Hoe overheidsinstanties je certificaat controleren: het Pinbal-platform

Aangesloten overheidsinstanties en bestuursorganen op de Balearen kunnen officiële Catalaanse certificaten rechtstreeks online raadplegen, zonder opnieuw om een papieren bewijs te vragen. Dat kan via het Platform voor Interoperabiliteit van de Balearen (PINBAL), met de raadpleegdienst voor Catalaanse certificaten. Het gaat om certificaten die het bevoegde orgaan van de Govern na het behalen van het officiële examen heeft afgegeven — in de dienstbeschrijving worden hiervoor uitdrukkelijk de Direcció General de Cultura, de Direcció General de Política Lingüística en het Institut d'Estudis Baleàrics genoemd.

Niet opgenomen zijn homologaties via reguliere opleidingen en als gelijkwaardig erkende certificaten — en, uitdrukkelijk vermeld, certificaten van andere instellingen op de Balearen, zoals de Escola Oficial d'Idiomes en de EBAP. Wie solliciteert, moet er dus niet automatisch van uitgaan dat een EBAP-certificaat al digitaal beschikbaar is – voor veel procedures blijft een papieren bewijs de veiligere optie.

Let op: De Pinbal-raadpleging is bedoeld om personeelsselectieprocedures te versnellen – zowel voor ambtenaren in vaste dienst als voor tijdelijk en tijdelijk aangesteld personeel. Wie solliciteert, hoeft een certificaat dat de overheid al heeft in deze gevallen niet opnieuw in te dienen.

Hoe je je voor het examen aanmeldt

De examens voor de Balearische Catalaanse certificaten verlopen via vaste oproepen die door de Govern de les Illes Balears worden uitgeschreven. De grote lijnen van de procedure:

1. Vind de oproep: actuele aankondigingen van de Catalaanse examens vind je op de Seu Electrònica van de Govern; de EBAP schrijft haar eigen examens afzonderlijk uit.
2. Controleer de voorwaarden en termijn van de betreffende oproep: inschrijvingstermijnen, examendata en kosten worden per oproep opnieuw vastgesteld – er is geen vaste jaarkalender.
3. Leg het examen af: afhankelijk van het niveau dat je wilt behalen (A2 tot C2) of voor het vakcertificaat llenguatge administratiu.
4. Ontvang het certificaat: de instantie die het afgeeft, stuurt het na een geslaagd examen toe; de EBAP verstuurt haar certificaten digitaal ondertekend per e-mail.
5. Dien het in bij de sollicitatieprocedure: controleer vooraf in de specifieke oproep (meestal gepubliceerd in de BOIB) welk niveau vereist is.

Op de Balearen zijn er ook gratis voorbereidingsmogelijkheden, onder meer via gemeenten, het Consorci en lokale cultuurverenigingen. Wie liever een gestructureerde cursus bij een talenschool volgt, vindt aanbieders in het brancheoverzicht Talenscholen op Mallorca.

Als je daarnaast werk in de openbare dienst zoekt, is het ook de moeite waard om de gids Een baan vinden op Mallorca te bekijken. Wie bovendien een buitenlands beroepsdiploma moet laten erkennen, vindt hierover details in de gids Beroepsdiploma in Spanje laten erkennen.

Mallorquí, Catalaans en Hoogcatalaans: een korte toelichting

Op Mallorca wordt een regionale variant van het Catalaans gesproken, met de eigen benaming Mallorquí (mallorquí), die in uitspraak en woordenschat duidelijk verschilt van het Hoogcatalaans. Beide talen – Spaans en Catalaans – zijn op de Balearen gelijkwaardige officiële talen. De officiële Catalaanse certificaten van de Govern de les Illes Balears toetsen de Catalaanse standaard volgens de spelling- en grammaticaregels van het Institut d'Estudis Catalans, niet volgens een afzonderlijke "Mallorquí-norm" – het certificaat is dus geldig, ook als je in het dagelijks leven vooral Mallorcaanse uitdrukkingen hoort.

Voor ouders van schoolgaande kinderen is de omgang met Catalaans in het dagelijks schoolleven een apart onderwerp met eigen regels – meer hierover vind je in de gids Catalaans: school & overheid en over het instapprogramma voor nieuw aangekomen kinderen in de gids over het PALIC-programma.

Meest voorkomende fouten

Wat komt er daarna?

Zodra je je certificaat in handen hebt, is het de moeite waard om de vacature waarvoor je solliciteert goed te bekijken. Daarin staat of Catalaans een vereiste is of alleen als beoordelingspunt meetelt, en welk niveau precies wordt gevraagd. Bij procedures van de Servei de Salut controleer je ook de actuele Barem, omdat de punten per niveau kunnen veranderen. Wie zich ook op de lange termijn beroepsmatig op de Balearen wil vestigen, vindt aanvullende informatie in de gids Arbeiten & Beruf en – voor een studie aan de Balearische universiteit – in de gids UIB Mallorca Studium.

Checklist: heb je een Catalaans certificaat nodig?

• Ik solliciteer niet bij de openbare dienst van de Balearen → in de regel is geen certificaat nodig
• Ik solliciteer bij het algemene autonome bestuur → Catalaans is een toelatingseis, het niveau staat in de vacature
• Ik ben zorgpersoneel bij de Servei de Salut → sinds 28.08.2023 is Catalaans geen toelatingscriterium meer, maar het telt wel als beoordelingspunt
• Ik ben niet-zorgpersoneel bij de Servei de Salut → afhankelijk van de personeelsgroep is een niveau tussen A2 en B2 verplicht
• Ik heb een certificaat uit Katalonien of van het Institut Ramon Llull → laat de gelijkwaardigheid vooraf controleren door de Direcció General de Política Lingüística
• Ik wil een certificaat van vóór 2011 gebruiken → raadpleeg de gelijkwaardigheidstabel van de Ordre uit 2013
• Ik weet niet welk niveau vereist is voor de functie waarop ik solliciteer → lees de tekst van de vacature in het BOIB, ga niet uit van aannames

Conclusie

Het Catalaans certificaat op Mallorca speelt geen rol in het dagelijks leven, maar is relevant voor een baan bij de overheid. Wie geen functie ambieert bij de Balearische overheid of in de zorg, kan het gerust negeren. Wie het wel nodig heeft, moet goed onderscheid maken tussen de verschillende personeelsgroepen: voor de algemene overheid en voor niet-zorgpersoneel van de Servei de Salut is Catalaans nog altijd een echte toelatingseis, terwijl het voor zorgpersoneel sinds 2023 alleen nog meetelt als beoordelingspunt. Wie al een certificaat uit Katalonien heeft, doet er goed aan de gelijkwaardigheid tijdig te laten controleren, in plaats van daarop te vertrouwen tijdens de sollicitatieprocedure.

Officiële bronnen

• Govern de les Illes Balears — https://www.caib.es
• Erkende gelijkwaardigheden van titels, diploma's en Catalaanse certificaten (Web GOIB): https://www.caib.es/webgoib/w/equival%C3%A8ncies-reconegudes-de-t%C3%ADtols-diplomes-i-certificats-de-catal%C3%A0-1
• Catalaanse certificaten — Consell de Mallorca (Llengua Mallorca): https://llenguamallorca.cat/certificats-de-catal%C3%A0
• Consell de Mallorca — https://www.conselldemallorca.cat