Een verblijfsvergunning aanvragen in Spanje: Certificado de residencia voor EU-burgers

Als je als EU-burger langer dan drie maanden op Mallorca wilt wonen, kun je niet om de Residencia heen. Daarmee wordt het Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión Europea bedoeld — het groene certificaat waarmee je je inschrijft in het Registro Central de Extranjeros en officieel als legale inwoner wordt beschouwd. Het is geen verblijfsvergunning in de klassieke zin (de heb je als EU-burger niet nodig), maar het bewijs dat je in Spanje geregistreerd staat en je NIE-nummer hebt. Je vraagt het aan met formulier EX-18 bij de Oficina de Extranjería of de Policía Nacional. Deze gids loodst je door alle categorieën, de benodigde bewijsstukken, de IPREM-richtwaarden voor 2026 en het verloop van de cita previa in Palma.

Ben je van plan om naar Mallorca te verhuizen?

• 📩 Stuur ons een persoonlijk verzoek — wij koppelen je aan betrouwbare Gestoría’s en overheidsinstanties voor je verblijfsvergunning.
• Alle onderwerpen over emigratie op een rijtje

NIE, Residencia en TIE — wat is wat?

Deze drie begrippen worden steeds door elkaar gehaald. Voor EU-burgers is het verschil simpel, als je het eenmaal snapt:

Belangrijk: Als EU-burger krijg je geen TIE. De plastic kaart is alleen voor mensen uit derde landen. Jij krijgt het groene papieren certificaat waarop je NIE al staat afgedrukt. Als je de NIE al hebt (bijvoorbeeld aangevraagd voor de aankoop van onroerend goed), wordt deze bij de registratie overgenomen en niet opnieuw toegekend. De details over de NIE zelf — de aanvraag, het verschil tussen een NIE voor niet-ingezetenen en ingezetenen — vind je in de gids over het NIE-nummer op Mallorca.

Wanneer is de Residencia verplicht?

De regel staat duidelijk in Real Decreto 240/2007 (in combinatie met Ley Orgánica 4/2000): Als je als burger van de EU, de EER (Noorwegen, IJsland, Liechtenstein) of Zwitserland langer dan drie maanden in Spanje wilt verblijven, moet je je persoonlijk laten inschrijven in het Registro Central de Extranjeros.

• Reden: een gepland verblijf van meer dan drie maanden.
• Termijn: Je moet de registratie binnen drie maanden na binnenkomst aanvragen.
• Locatie: het vreemdelingenbureau van de provincie waar je woont — op Mallorca is dat de Policía Nacional in Palma.
• Resultaat: Volgens de officiële website van de politie wordt het certificaat meteen (de forma inmediata) afgegeven en bevat het je naam, nationaliteit, woonplaats, je NIE en de registratiedatum — mits de documenten compleet zijn.

Zolang je verblijf korter is dan 90 dagen (bijvoorbeeld als toerist of als je een tweede woning hebt die je maar af en toe gebruikt), heb je de Residencia niet nodig. Maar zodra je je woonplaats naar Mallorca verplaatst, je bij het Padrón inschrijft, hier werkt of hier permanent woont, gaat de termijn in. Als je die termijn mist, kun je in theorie sancties krijgen — in de praktijk wordt de registratie dan gewoon alsnog ingehaald, maar tot die tijd sta je niet als legale inwoner geregistreerd, waardoor je geen toegang hebt tot een bankrekening, zorgpas en belastingstatus.

Het formulier EX-18 en de Tasa 790-012

Elke aanvraag bestaat uit twee documenten:

Formulier EX-18 is het officiële aanvraagformulier voor inschrijving in het vreemdelingenregister. Je vult het in, ondertekent het en neemt de afgedrukte versie mee (sommige instanties vragen om twee exemplaren, dus print het twee keer uit). Je kunt het gratis downloaden op de website van het Ministerio de Inclusión.

Tasa Modelo 790, Código 012 is de administratiekostenvergoeding. Bij het aanmaken van het formulier kies je de rubriek "Certificado de registro de residente comunitario o TIE de familiar de un ciudadano de la Unión". De vergoeding bedraagt 12 euro en moet vóór de afspraak worden betaald bij elke Spaanse bank, spaarbank of kredietcoöperatie (BBVA, Santander, CaixaBank e.a.) — je hebt hiervoor geen eigen rekening nodig. Het afgestempelde betalingsbewijs voeg je bij de aanvraag.

Let op bij de volgorde: op sommige locaties (bijvoorbeeld als je NIE pas tijdens de afspraak wordt toegekend) betaal je de Tasa pas na de afspraak, zodra je NIE vaststaat, en stuur je het betalingsbewijs daarna in. Neem bij twijfel van tevoren contact op met de bevoegde instantie.

Vereisten per categorie

Dit is de kern van de procedure. Volgens artikel 7 van Verordening (EG) nr. 240/2007 moet je een van de verschillende verblijfsgronden aantonen. Welke documenten je moet overleggen, hangt helemaal af van je categorie — de vier meest voorkomende zijn:

Naast deze vier zelfstandige verblijfsgronden noemt artikel 7 ook nog de groep familieleden die hun verblijfsrecht ontlenen aan de geregistreerde EU-burger. Voor alle categorieën gelden bovendien de basisvereisten: een geldig paspoort/identiteitskaart, EX-18, de betaalde Tasa 790-012 en meestal het bewijs van inschrijving (Volante de empadronamiento) van je gemeente, dat niet ouder mag zijn dan drie maanden. Het Padrón bewijst dat je daadwerkelijk in de gemeente woont — op Mallorca moet je dit aanvragen bij het betreffende Ayuntamiento (Palma, Calvià, Andratx, Sóller enz.).

Een veelvoorkomende valkuil: als je werkt of zelfstandig bent, hoef je geen eigen ziektekostenverzekering aan te tonen, omdat je inschrijving bij de Seguridad Social al je ziektekosten dekt. De verzekeringsplicht geldt alleen voor de categorieën met „voldoende middelen” en deels voor studenten.

Inkomensverklaring en ziektekostenverzekering in detail

De categorie ‘voldoende middelen’ komt het meest voor bij mensen die naar Mallorca emigreren en geen vaste baan hebben — en tegelijkertijd is dit de categorie met de meeste afwijzingen, omdat hier twee strenge eisen met elkaar botsen.

1. Financiële middelen — de IPREM-richtwaarde voor 2026

De maatstaf is de IPREM (Indicador Público de Renta de Efectos Múltiples), de officiële referentiewaarde van Spanje voor inkomensdrempels. Voor de verblijfsvergunning van een EU-burger eisen de autoriteiten als gangbare ondergrens minimaal 100% van de IPREM voor een alleenstaande; als er gezinsleden meekomen, gaat dat bedrag omhoog. Deze waarde staat sinds 2023 stil, omdat er geen nieuwe staatsbegrotingen (Presupuestos Generales del Estado) zijn aangenomen, en geldt in 2026 nog steeds hetzelfde:

In de praktijk betekent dit: je moet kunnen aantonen dat je minstens zo’n 600 euro per maand hebt, of het jaarlijkse equivalent daarvan — voor elk gezinslid dat meeverhuist, komt er meestal nog een extra bedrag bij. Je kunt hiervoor bankafschriften, pensioenbesluiten, loonstrookjes, eigendomsbewijzen, bankverklaringen of een combinatie daarvan gebruiken. Belangrijk: de IPREM voor de verblijfsvergunning (100 %) is aanzienlijk lager dan bij de verblijfsvergunning voor niet-werkende onderdanen van derde landen (residencia no lucrativa, daar 400 % IPREM = ca. 2.400 euro/maand). Verwar de twee drempels niet — de strengere geldt voor niet-EU-burgers.

2. Ziektekostenverzekering — de minimale dekking van de ziektekostenverzekering

Als je je met voldoende middelen registreert, heb je een volwaardige ziektekostenverzekering in Spanje nodig die alle risico’s dekt en gelijkwaardig is aan de openbare gezondheidszorg (SNS). RD 240/2007 vereist in de tekst van de verordening alleen een „seguro de enfermedad que cubra todos los riesgos en España“; de volgende gedetailleerde criteria staan niet letterlijk in de tekst, maar worden in de praktijk door de Extranjería wel altijd op deze manier gecontroleerd:

• Zonder eigen bijdrage (sin copagos): polissen waarbij je per doktersbezoek moet bijbetalen, worden vaak afgewezen.
• Zonder wachttijd (sin carencias): De dekking moet vanaf de eerste dag ingaan.
• Volledige dekking: huisarts, specialisten, diagnostiek, ziekenhuis, operaties, spoedgevallen 24 uur per dag.
• Geldt in heel Spanje, afgesloten bij een in Spanje erkende verzekeraar.

Een reisverzekering is niet genoeg — je hebt een echte ziektekostenverzekering nodig. De Europese zorgpas (TSE/EHIC) geeft alleen bij tijdelijke verblijven toegang tot het Spaanse zorgstelsel en is geen geldig document om je woonplaats in Spanje aan te tonen — als je je woonplaats verplaatst, geldt het S1-formulier, niet de EHIC. Particuliere woonplaatsverzekeringen zonder eigen bijdrage kosten voor jonge, gezonde aanvragers meestal zo’n 40 tot 50 euro per maand, maar worden aanzienlijk duurder naarmate je ouder wordt.

Als alternatief is er voor reeds geregistreerde inwoners zonder andere verzekering het Convenio Especial via het openbare stelsel: zo’n 60 euro per maand onder de 65 jaar, ongeveer 157 euro per maand vanaf 65 jaar, zonder eigen bijdragen voor de gedekte zorg uit het basispakket. Let op: voor het Convenio moet je meestal minstens een jaar in Spanje hebben gewoond (eerdere verblijfsperiodes in de EU/EER/Zwitserland/VK tellen mee) en het dekt geen medicijnen voor thuisgebruik (die betaal je voor 100% zelf) — het is daarom zelden geschikt als eerste bewijs voor je registratie. Meer hierover vind je in de gids over ziektekostenverzekeringen in Spanje.

Hoe werkt de cita previa in Palma?

Op Mallorca is de Oficina de Comunitarios van de Policía Nacional in Palma de instantie die verantwoordelijk is voor het Certificado de Registro. Zo gaat het stap voor stap:

1. Maak een cita previa. Afspraken worden online gemaakt via de Sede Electrónica van de overheidsinstanties (procedure „Policía Nacional → Certificado de Registro de Ciudadano de la UE”, provincie Illes Balears). Er zijn vaak maar weinig afspraken beschikbaar — kijk elke dag even of er afzeggingen zijn.
2. Zorg dat je de benodigde documenten bij de hand hebt. EX-18 ingevuld en ondertekend, paspoort/identiteitskaart plus kopie, categorie-specifieke bewijsstukken, empadronamiento (niet ouder dan 3 maanden), Tasa 790-012. Alles in origineel plus kopie.
3. Laat documenten in een vreemde taal vertalen. Documenten in een andere taal dan het Spaans (of Catalaans) moeten officieel worden vertaald en, afhankelijk van de herkomst, voorzien zijn van een apostille (Verdrag van Den Haag) of een diplomatieke legalisatie. Voor openbare akten uit EU-landen is de apostille niet nodig voor een beperkte groep documenten die uitdrukkelijk wordt genoemd in Verordening (EU) 2016/1191 — zoals geboorte-, huwelijks-, woonplaats- of strafbladverklaringen. Niet vrijgesteld zijn daarentegen inkomens-, vermogens- en verzekeringsbewijzen, die je juist nodig hebt voor de categorie „voldoende middelen“ (zie het gedeelte „Vertaling en legalisatie“ hieronder).
4. Kom op de afgesproken tijd. Persoonlijk, op tijd, met alle originele documenten. Als de papieren compleet zijn, krijg je het groene certificaat meteen diezelfde dag nog.
5. Betaal de vergoeding eventueel achteraf. Als je NIE pas tijdens de afspraak wordt toegekend, betaal je de 12 euro daarna en breng je het betalingsbewijs mee terug.

Contactgegevens van de bevoegde instantie op Mallorca:

Volgens de hoofdkantoor van de politie is de officiële procedure dat je de aanvraag persoonlijk indient tijdens je afspraak. Afhankelijk van de provincie en of Cl@ve beschikbaar is, kun je inmiddels ook online een aanvraag indienen — op de Balearen via het Cl@ve-systeem (Cl@ve Móvil incl. Cl@ve-pincode, een gekwalificeerd elektronisch certificaat inclusief DNIe of Cl@ve Permanente), waarvoor je je eerst moet registreren. Deze online manier is echter geen door de overheid gegarandeerde standaard voor iedereen en vereist dat je al een elektronische identificatie hebt. Omdat je zonder NIE meestal geen digitaal certificaat kunt krijgen, moet je de eerste aanvraag meestal persoonlijk ter plaatse indienen.

Vertaling en legalisatie van documenten

Om ervoor te zorgen dat je documenten worden geaccepteerd, moeten documenten in een vreemde taal naar het Spaans worden vertaald en, afhankelijk van het soort document, worden gewaarmerkt. Het loont de moeite om hier even goed naar te kijken, want de regels verschillen per soort document:

• Officiële vertaling: Documenten in een andere taal dan het Spaans (of Catalaans) moeten worden vertaald door een traductor jurado (een door het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevoegde vertaler).
• EU-akten van de burgerlijke stand: Voor een lijst met openbare akten uit EU-landen — zoals geboorte, huwelijk, burgerlijke stand, woonplaats en strafregister — is volgens Verordening (EU) 2016/1191 geen apostille of legalisatie meer nodig.
• Bewijzen van inkomen, vermogen en verzekeringen: deze vallen niet onder de vrijstelling 2016/1191. Juist voor de bewijsstukken die je indient in de categorie ‘voldoende middelen’ (bankverklaringen, pensioenbesluiten, verzekeringspolissen) kan, afhankelijk van de vorm, nog steeds een apostille of officiële vertaling worden gevraagd — vraag dit na bij de bevoegde instantie of een Gestoría.
• Documenten uit derde landen: Documenten uit landen buiten de EU moeten meestal voorzien zijn van een apostille (Verdrag van Den Haag) of, als dat verdrag niet van toepassing is, van een diplomatieke legalisatie.

De grote verblijfsvergunning: definitief na 5 jaar

Het eerste certificaat is in feite onbeperkt geldig — je NIE blijft sowieso je hele leven hetzelfde. Er is echter wel een belangrijke mijlpaal: na vijf jaar ononderbroken legaal verblijf in Spanje krijg je volgens artikel 10 van RD 240/2007 het recht op een permanente verblijfsvergunning (residencia permanente).

Op verzoek geeft de Oficina de Extranjería je dan een Certificado del derecho a residir con carácter permanente af. Het grote voordeel: dit recht op permanent verblijf is niet meer gebonden aan de voorwaarden uit hoofdstuk III — je hoeft dus geen bewijs te leveren van werk, voldoende middelen of een ziektekostenverzekering. Bovendien heb je als persoon met een permanent verblijfsrecht automatisch recht op gezondheidszorg in het openbare SNS, betaald uit publieke middelen, en heb je geen Convenio Especial meer nodig.

Belangrijk: ‘Ononderbroken’ betekent dat kortere afwezigheden geen probleem zijn, maar langere verblijven in het buitenland (meer dan zes maanden per jaar of twaalf maanden achter elkaar) kunnen de termijn onderbreken. Dus als je vijf jaar lang zonder onderbrekingen op Mallorca woont, in het Padrón staat ingeschreven en geen lange periodes in het buitenland doorbrengt, krijg je zonder verdere hindernissen de permanente verblijfsstatus.

Als de aanvraag wordt afgewezen

Als de instantie je aanvraag afwijst, kun je twee rechtsmiddelen inzetten — let op de korte termijnen:

• Beroep: Je kunt binnen een maandberoep aantekenen bij de instantie die de beslissing heeft genomen.
• Bestuursrechtelijke procedure: Je hebt twee maanden de tijd om een klacht in te dienen bij de bevoegde bestuursrechtbank (Juzgado de lo Contencioso-Administrativo).

De meest voorkomende reden voor afwijzing is ontbrekende of onvolledige documentatie — meestal kun je de aanvraag na aanpassing gewoon opnieuw indienen, zonder dat je daarvoor een formeel rechtsmiddel nodig hebt.

Meest voorkomende fouten

• Termijn gemist. Je moet je binnen drie maanden na aankomst laten registreren — veel mensen wachten te lang en zorgen er zo voor dat hun bankrekening en zorgpas geblokkeerd worden.
• Een reisverzekering in plaats van een ziektekostenverzekering. Een reisverzekering of de EHIC/TSE-kaart wordt niet geaccepteerd. Je hebt een echte ziektekostenverzekering voor inwoners nodig, zonder eigen bijdrage en zonder wachttijd.
• El empadronamiento es demasiado antiguo. El Padrón-bewijs mag niet ouder zijn dan drie maanden en het adres moet precies overeenkomen met dat op het EX-18-formulier.
• IPREM verward. Als je de drempel van 400 % voor de residencia no lucrativa (onderdanen van derde landen) toepast op je eigen EU-aanvraag, overschat je de eis enorm — voor EU-burgers is 100 % IPREM genoeg.
• Inkomensbewijzen zonder vertaling/apostille. Duitse bankverklaringen of verzekeringspolissen vallen niet onder de vrijstelling 2016/1191 en moeten officieel vertaald — en afhankelijk van het document ook voorzien van een apostille — worden ingediend.
• Verkeerde Tasa-rubriek. Vink bij het Model 790-012 de juiste optie aan, anders klopt het formulier niet.
• Zonder cita previa langsgekomen. In Palma wordt niemand geholpen zonder dat je van tevoren een cita previa hebt gemaakt.

Wat komt er daarna?

Met het groene certificaat op zak kun je de volgende stappen bij de overheid zetten: Je tarjeta sanitaria aanmelden bij je Centro de Salud, een Spaanse bankrekening openen als inwoner, je auto registreren, je rijbewijs omzetten en — zodra je fiscaal ingezetene bent — de jaarlijkse belastingaangifte doen. Als je een woning op Mallorca wilt kopen of verhuren, is het de moeite waard om de vastgoedgids en het actuele marktrapport te bekijken. Alle andere onderwerpen voor emigranten — van het NIE-nummer tot de ziektekostenverzekering — vind je gebundeld in de rubriek ‘Emigreren’.

Checklist voor je aanvraag

• Als je van plan bent langer dan 3 maanden te blijven → dan is een verblijfsvergunning verplicht
• EX-18 ingevuld en ondertekend (eventueel in tweevoud afdrukken)
• Tasa 790-012 aangemaakt, juiste rubriek, 12 euro bij de bank betaald
• Geldig paspoort/identiteitskaart + kopie
• Categorieoverzicht: Arbeidscontract / Registratie als autónomo / Verzekering + ziektekostenverzekering / Inschrijving
• Bij "voldoende middelen": min. 600 euro/maand (100 % IPREM) is vastgelegd
• Als je "voldoende middelen" hebt/student bent: ziektekostenverzekering zonder eigen bijdrage, zonder wachttijd, in heel Spanje
• Empadronamiento (Volante), niet ouder dan 3 maanden, adres komt overeen met EX-18
• Officieel vertaalde documenten in een vreemde taal; bewijzen van inkomen en vermogen, eventueel voorzien van een apostille
• Online een cita previa gemaakt (provincie Illes Balears)

Conclusie

Het Certificado de Registro is voor EU-burgers een relatief eenvoudige procedure: een formulier (EX-18), 12 euro aan leges (Tasa 790-012), een bewijs van je categorie en het Padrón — meer heb je niet nodig, en als je alle papieren compleet hebt, krijg je het certificaat meteen nog dezelfde dag. De twee echte knelpunten zijn de juiste categorie met de bijbehorende bewijzen en, voor mensen zonder inkomen en gepensioneerden, de juiste ziektekostenverzekering zonder eigen bijdrage. Als je je aan de termijn van drie maanden houdt, de IPREM-richtwaarde van 600 euro niet verwart met de drempel voor mensen uit derde landen en je documenten netjes laat vertalen (en waar nodig van een apostille laat voorzien), hebt de weg naar de legale verblijfsstatus op Mallorca in één ochtend in Palma geregeld. Na vijf jaar gaat dan de deur open naar een verblijfsvergunning zonder voorwaarden.

Officiële bronnen

• Nationale politie — Registratiebewijs van EU-burger (procedure EX-18)
• Formulier EX-18 (Ministerie van Inclusie)
• Tarief 790 Code 012 (Elektronisch loket van de politie)
• Koninklijk Besluit 240/2007 (BOE — volledige wettekst)
• Bijzondere convenio inzake gezondheidszorg (Ministerie van Volksgezondheid)
• Vreemdelingenzaken Balearen — Vreemdelingenkantoor Palma (Regeringsafdeling)

Let op: deze gids is bedoeld als algemene leidraad en vervangt geen individueel juridisch, fiscaal of administratief advies. De administratieve praktijk, tarieven en IPREM-waarden kunnen veranderen, en sommige Oficinas de Extranjería vragen om andere of aanvullende documenten. Alleen de bevoegde Spaanse autoriteiten en de geldende wettekst zijn bindend. Check de officiële bronnen voor je afspraak en schakel in complexe gevallen een Gestoría of een advocaat in die gespecialiseerd is in vreemdelingenzaken.