Can Marquès – zabytkowy pałac miejski w Palmie

Can Marquès kryje się w starych uliczkach dzielnicy La Lonja w Palma. Za tą nazwą kryje się mallorski pałac miejski z drugiej połowy XVIII wieku, który kiedyś służył jako prywatna rezydencja, a dziś, jako Palacio Can Marqués, mieści ekskluzywny hotel. Budynek ten nie jest więc klasycznym muzeum z ustaloną trasą zwiedzania, ale zabytkową rezydencją, która wciąż pełni swoją funkcję.

Pałac urzeka przede wszystkim swoim wnętrzem. Za hollem znajduje się duże, zadaszone patio z gotyckimi kolumnami z alabastru; nad nim rozciąga się wysoka sala, której dominującym elementem są niezwykłe cesarskie schody. Ogród z roślinnością i taras na dachu z widokiem na katedrę pokazują dwie kolejne strony tego budynku – tę cichą, zieloną oraz tę położoną ponad dachami Palmy.

Miłośnikom architektury Can Marquès w przystępny sposób opowiada, jak wyglądało reprezentacyjne mieszkanie na starym mieście w Palmie: od ulicy przez wejście do centralnego dziedzińca, a stamtąd po wielkich schodach do prywatnych pomieszczeń. Jednocześnie obecne przeznaczenie budynku pokazuje, jak można odrestaurować zabytkowy pałac i połączyć go ze współczesnym designem, sztuką oraz hotelowym komfortem.

Jeśli chcesz odwiedzić pałac specjalnie ze względu na jego architekturę, warto wcześniej sprawdzić, czy jest dostępny. To, które części są otwarte dla zwiedzających i czy możesz zajrzeć na dziedziniec, do ogrodu czy na taras na dachu, zależy od bieżącej działalności hotelowej. Nawet bez zwiedzania wnętrz Can Marquès świetnie wpisuje się w spacer po dzielnicy La Lonja, między katedrą, nabrzeżem a starymi uliczkami handlowymi.

Historia i znaczenie

Pałac Antonio Massy

Historia tego domu sięga drugiej połowy XVIII wieku. Pałac został zbudowany jako prywatna rezydencja dla Antonio Massy, niezwykłej postaci, która w zachowanych opisach pojawia się zarówno jako kapitan korsarzy, jak i ksiądz.

Can Marquès nie był więc ani fortecą, ani budynkiem administracji publicznej. Był to miejski dom mieszkalny dla zamożnej rodziny. Duży dziedziniec i klatka schodowa nadal nadają budynkowi charakter, mimo że pomieszczenia są teraz wykorzystywane w inny sposób.

Antonio Marqués i nazwa tej marki

Później pałac przeszedł w ręce Antonio Marquésa, którego wymienia się jako pierwszego burmistrza Palmy. To właśnie z nim wiąże się nazwa, pod którą ten dom jest znany od wieków.

W przypadku Can Marquès ten związek się utrzymał, mimo zmieniających się mieszkańców i przeznaczeń budynku.

Rodzina Schindelhauerów

Jako kolejnych właścicieli wymienia się rodzinę Schindelhauerów – europejską rodzinę kupiecką, która miała bliskie powiązania z żeglarstwem. Podobno w całej swojej długiej historii pałac należał tylko do trzech znaczących rodzin.

Związek z handlem morskim świetnie pasuje do lokalizacji w La Lonja.

Od prywatnego domu do Palacio Can Marqués

Po starannym remoncie dawna rezydencja rodzinna zamieniła się w hotel z trzynastoma indywidualnie urządzonymi apartamentami. Historyczne elementy architektury pozostały częścią wrażeń związanych z przestrzenią, a do tego doszły współczesny design, sztuka i nowoczesny komfort. Zmiana jest wyraźna, ale pierwotna idea tego miejsca – bezpieczna, reprezentacyjna oaza spokoju w samym sercu miasta – pozostała rozpoznawalna.

To właśnie obecne przeznaczenie wyjaśnia jednocześnie wyjątkową pozycję Can Marquès jako atrakcji turystycznej. Budynek nadal jest zamieszkany i użytkowany, tyle że teraz przez zmieniających się gości, a nie przez jedną rodzinę. Nie można go więc traktować jak pałacu całkowicie przekształconego w muzeum. Kto tu zajrzy, zetknie się z dziedzictwem historycznym w domu, który wciąż tętni prywatnym i gościnnym życiem.

Co warto zobaczyć

Zadaszone patio

Największe wrażenie przestrzenne czeka tuż za lobby. Tam otwiera się zadaszony dziedziniec o powierzchni 140 metrów kwadratowych i wysokości 11 metrów. Mimo że patio jest zamknięte od góry, wciąż wyraźnie widać, że kiedyś było centralnym dziedzińcem mallorskiego pałacu miejskiego. Stanowi ono przestrzenny punkt łączący budynku i łączy wejście, klatkę schodową oraz przylegające pomieszczenia wewnętrzne.

Szczególnie rzucają się w oczy gotyckie kolumny z alabastru. Ten jasny, lekko prześwitujący materiał wyróżnia się na tle masywniejszych powierzchni pałacu i nadaje dziedzińcowi uroczysty, pionowy charakter. Kolumny to coś więcej niż tylko dekoracja: kierują wzrok w górę i podkreślają niezwykłą wysokość pomieszczenia. Jeśli masz okazję zobaczyć patio, nie patrz od razu prosto na schody, tylko najpierw zwróć uwagę na relację między kolumnami, sufitem i otworami w sąsiednich kondygnacjach.

Wąska uliczka na Starym Mieście zostaje za plecami, a w środku nagle otwiera się wysoka, uporządkowana przestrzeń.

Odwrócone schody cesarskie

Z patio wznoszą się tak zwane odwrócone schody cesarskie. Uważane są za jeden z najbardziej charakterystycznych elementów Can Marquès i opisuje się je jako schody marmurowe. Już samo jej położenie pokazuje, że nie służyła tylko jako droga dojazdowa. Była częścią aranżacji domu: przybywający goście widzieli, jak droga z holu wejściowego prowadzi dalej do górnych pomieszczeń mieszkalnych i reprezentacyjnych.

W Can Marquès schody te mają dodatkowo odwrócony układ, co nadaje kompleksowi niepowtarzalny wygląd. Zamiast postrzegać je tylko jako motyw do zdjęć, warto zwrócić uwagę na ich położenie w ogólnym planie. Patio i schody tworzą wspólną kompozycję; wysokość dziedzińca zapewnia schodom przestrzeń, której potrzebują, by wywrzeć odpowiednie wrażenie.

Wybór materiałów też ma tu znaczenie. Marmur schodów łączy się z alabastrowymi kolumnami na dziedzińcu, tworząc przemyślany kontrast między konstrukcją nośną, gładkimi powierzchniami i ozdobnymi detalami. W budynku, który dziś jest wyposażony w nowoczesne meble i dzieła sztuki, schody pozostają najwyraźniejszym świadectwem reprezentacyjnego charakteru tej historycznej rezydencji prywatnej.

Ogród wewnętrzny

Za kamiennymi i mineralnymi akcentami patio rozciąga się zielona przestrzeń. Ogród wewnętrzny ma powierzchnię 200 metrów kwadratowych i wyróżnia się dużymi palmami oraz drzewami wiśniowymi i figowymi. Nie jest to rozległy park pałacowy, tylko zaciszny ogród w samym sercu gęstej zabudowy starego miasta. To właśnie ta odosobniona atmosfera nadaje mu charakter.

Roślinność nadaje temu miejscu różnorodny charakter. Palmy dodają ogrodowi wysokości i śródziemnomorskiego klimatu, a drzewa wiśniowe i figowe przywodzą na myśl przytulny ogród użytkowy i przydomowy. Między otaczającymi murami powstaje zaciszne miejsce, które pasuje do pierwotnej funkcji pałacu jako prywatnej rezydencji.

Dla odwiedzających ważne jest, żeby nie zakładać od razu, że ogród to ogólnodostępny dziedziniec. Należy on do hotelu i służy jego gościom. Jeśli jednak uda ci się zajrzeć do środka w ramach pobytu, wizyty w restauracji lub wcześniej umówionej wycieczki, zobaczysz, jak przestronny może być ten zabytkowy pałac miejski za fasadą od strony ulicy.

Taras na dachu

Na tarasie na dachu perspektywa znów się zmienia. Zamiast osłoniętego świata dziedzińca i ogrodu, rozciąga się widok ponad dachami na katedrę w Palmie. Bliskość morza daje się tam odczuć dzięki bryzie, która wieje z wybrzeża w stronę Starego Miasta. Pomieszczenie w wieży i na dachu to więc punkt widokowy położony najdalej w całym pałacu.

Widok na katedrę pomaga też zorientować się, gdzie dokładnie leży Can Marquès. Pałac stoi w starej dzielnicy portowej La Lonja, oddzielonej od zabytkowego centrum wokół La Seu jedynie siecią uliczek. To, co z poziomu ulicy wydaje się ukryte, z góry idealnie wpisuje się w panoramę Palmy.

Tak jak ogród, tak i taras na dachu jest częścią hotelu, a nie ogólnodostępnym punktem widokowym na miasto. Nie należy go więc traktować jako obowiązkowego punktu programu podczas zwiedzania Starego Miasta. Kto ma tam dostęp, ten doświadcza jednak największego kontrastu w stosunku do zamkniętego patio: na dole kamień, kolumny i przefiltrowane światło, a na górze niebo, wiatr i katedra jako punkt orientacyjny.

Apartamenty i ich obecny wystrój

W pałacu znajduje się trzynaście apartamentów, z których każdy został urządzony w indywidualnym stylu. Nie są to historyczne sale wystawowe i nie opierają się na jednej, spójnej koncepcji muzealnej. Zamiast tego zachowane elementy budynku łączą się z nowoczesnym designem, dziełami sztuki i różnorodnymi pomysłami na aranżację wnętrz. Dzięki temu Can Marquès nie prezentuje się jako zamrożona rekonstrukcja XVIII-wiecznego gospodarstwa domowego.

Z punktu widzenia architektury to rozróżnienie jest ważne. Historyczny rdzeń tkwi przede wszystkim w układzie pomieszczeń, na patio, w kolumnach, na schodach oraz w relacji między domem a ogrodem. Meble i dekoracje odzwierciedlają natomiast dzisiejsze przeznaczenie budynku. Jeśli spodziewasz się pałacu szlacheckiego z oryginalnym wyposażeniem, zobaczysz coś zupełnie innego; jeśli natomiast interesuje cię dalsze wykorzystanie historycznej zabudowy, właśnie dzięki temu zyskasz pouczające wrażenie.

Wizyta

Pałac, w którym hotel wciąż działa

Wizyta w Can Marquès zaczyna się od właściwego nastawienia. Pałac nie jest muzeum, które w ustalonych godzinach otwiera drzwi na zwiedzanie wszystkich pomieszczeń. Znajduje się tu hotel, lokale gastronomiczne oraz pomieszczenia dla gości i na imprezy. Dlatego ochrona prywatności jest tu tak samo ważna jak jego historyczna architektura.

Jeśli przychodzisz tu wyłącznie ze względu na sam budynek, warto wcześniej zapytać, które obszary są dostępne. Hol i patio znajdują się co prawda na początku wewnętrznej sekwencji pomieszczeń, ale nawet tam dostęp może zależeć od bieżącej działalności, organizowanych wydarzeń lub obłożenia. Nie wolno w żadnym wypadku zakładać, że ogród, taras na dachu i apartamenty są ogólnodostępne. Krótkie spojrzenie na dostępną strefę recepcyjną a bardziej szczegółowe zwiedzanie to dwie zupełnie różne rzeczy.

Przebieg i czas pobytu

Trudno jednoznacznie określić, ile czasu warto spędzić w Can Marquès. Jeśli oglądasz ten dom tylko z zewnątrz podczas spaceru po starej części miasta, wystarczy krótki postój. Jeśli masz dostęp do patio lub lokali gastronomicznych, warto przyjrzeć się tej przestrzeni z uwagą i podążać wzrokiem wzdłuż osi widokowej od alabastrowych kolumn do marmurowych schodów. Goście hotelowi natomiast spędzają w ogrodzie, na tarasach i w wnętrzach znacznie więcej czasu.

Najlepsza trasa prowadzi w myślach od zewnątrz do środka: najpierw lokalizacja przy wąskiej uliczce Carrer dels Apuntadors, potem przejście przez hol, a następnie wysokie patio i schody. Jeśli masz dostęp do innych części, dalej idziesz do ogrodu i na taras na dachu, które stanowią celowe kontrasty. Taka kolejność lepiej pasuje do architektury budynku niż próba jak najszybszego odhaczenia poszczególnych motywów do zdjęć.

Termin i frekwencja

W przypadku hotelu nie da się podać żadnych pewnych ogólnych wskazówek co do spokojnych godzin na zwiedzanie. Działalność hotelu nie zależy od natężenia ruchu w muzeum, tylko od przyjazdów gości, posiłków, wydarzeń i potrzeb osób zatrzymujących się w hotelu. Dlatego lepiej wcześniej się uzgodnić, niż wybierać rzekomo spokojną porę dnia.

Nie ma informacji o aktualnych godzinach otwarcia dla gości z zewnątrz ani o cenie biletu. Przed planowaną wizytą warto więc sprawdzić, czy i w jakiej formie można tam wejść. Jeśli i tak spacerujesz po La Lonja, możesz potraktować Can Marquès jako historyczny element dzielnicy nawet bez zaplanowanej wizyty wewnątrz i połączyć tę wizytę z pobliskimi ulicami, nabrzeżem portowym i okolicami katedry.

Dojazd i parkowanie

Z lotniska do Palmy

Z lotniska w Palmie trasa prowadzi drogą Ma-19 do stolicy wyspy. Do Palmy jest 11 kilometrów; podróż zajmuje około 20 minut. Te dane dotyczą wyłącznie trasy do Palmy, a nie aż do samego wejścia do Can Marquès. Ostatni odcinek do historycznej dzielnicy La Lonja obejmuje ruch miejski, przejazd przez centrum i spacer.

Can Marquès znajduje się przy ulicy Carrer dels Apuntadors w dzielnicy La Lonja. Ostatnie metry prowadzą przez sieć uliczek dzielnicy La Lonja. Żeby się tu odnaleźć, lepiej kierować się dzielnicą La Lonja albo okolicami katedry, niż próbować dostrzec pałac z daleka między rzędami domów.

Parkowanie na obrzeżach Starego Miasta

Can Marquès leży w sieci uliczek dzielnicy La Lonja. Lepiej zaparkować auto w zwykłym parkingu poza najwęższymi uliczkami Starego Miasta, a resztę drogi pokonać pieszo. W Palmie są miejsca parkingowe zarówno przy większych ulicach, jak i w kierunku nabrzeża oraz Passeig Mallorca. To, który parking będzie najlepszy, zależy od dalszej trasy po mieście.

Jeśli oprócz Can Marquès chcesz też zwiedzić katedrę, La Lonja albo promenadę nadbrzeżną, wybierz to miejsce parkingowe jako punkt wyjścia do zwiedzania całej starej dzielnicy. Dzięki temu nie będziesz musiał szukać drugiego miejsca parkingowego w centrum.

Autobusem i pieszo

Jeśli jedziesz autobusem, punktami orientacyjnymi są przystanki przy Plaça de la Reina, niedaleko katedry, oraz przy Parc de la Mar. Stamtąd idziesz pieszo przez historyczne centrum w kierunku La Lonja i Carrer dels Apuntadors. Przystanki znajdują się w większych, łatwo dostępnych częściach miasta; do samego pałacu dociera się dopiero przez sieć wąskich uliczek.

Trasa spacerowa prowadzi między katedrą, dawną dzielnicą portową a starymi domami mieszkalnymi i handlowymi. W drodze powrotnej warto skierować się z powrotem do jednego z łatwo rozpoznawalnych miejsc przy katedrze lub w Parc de la Mar, zamiast kierować się wyłącznie nazwami poszczególnych uliczek.

W okolicy

La Lonja

La Lonja stanowi historyczną oprawę dla Can Marquès. Dziś wąskie uliczki wiją się między starymi miejskimi pałacami, sklepami, restauracjami i mniejszymi placami. W tym otoczeniu pałac nie wygląda jak odizolowany zabytek, tylko jak wyjątkowo dobrze zachowany przykład prywatnej rezydencji.

Spacer nie powinien się więc kończyć przy wejściu. Już sama lokalizacja przy Carrer dels Apuntadors pozwala porównać skromną fasadę miejskiego pałacu z jego zaskakująco przestronnym wnętrzem. La Lonja to też świetna okazja, żeby włączyć Can Marquès do trasy wzdłuż nabrzeża, bez przerywania dnia długimi przejazdami.

Katedra i Parc de la Mar

Z tarasu na dachu widać bezpośrednio katedrę w Palmie. Trasa ta łączy dzielnicę La Lonja z położonym wyżej zabytkowym centrum Starego Miasta. Parc de la Mar, położony poniżej katedry, tworzy mocny kontrast z wąskimi uliczkami wokół Can Marquès.

Żeby zwiedzanie miało spójny przebieg, warto trzymać się prostej trasy: najpierw rozległe widoki w Parc de la Mar, potem katedra, a na koniec wąskie uliczki dzielnicy La Lonja. Can Marquès, znajdujący się na końcu tej trasy, stanowi prywatny odpowiednik wielkich budynków publicznych i sakralnych w Palmie.

Nabrzeże i ulice handlowe

Z La Lonja można dojść pieszo zarówno do nabrzeża, jak i do głównych ulic handlowych Palmy. Dzięki temu wizytę w pałacu można świetnie połączyć ze spacerem po mieście, który łączy architekturę, morze i współczesne życie miasta. Nie musisz w tym celu zmieniać środka transportu.

Kto może obejrzeć Can Marquès tylko z zewnątrz, dzięki tej kombinacji i tak zyskuje pełniejszy obraz. Dzięki temu wizyta to coś więcej niż tylko poszukiwanie pojedynczych, ładnych drzwi.