Terugleververgoeding in Spanje: Compensación de Excedentes, subsidies en rendabiliteit

Als je in Spanje op zoek bent naar een terugleververgoeding, zoek je meestal iets wat in die vorm al jaren niet meer bestaat: een vast, door de staat gegarandeerd bedrag in cent per teruggeleverde kilowattuur, zoals dat in Duitsland via de EEG bestaat. Spanje heeft de subsidie voor nieuwe installaties al begin 2012 stopgezet en werkt in plaats daarvan met de zogenaamde Compensación de Excedentes – een verrekening van stroomoverschotten met je eigen rekening. Tegelijkertijd zijn er in 2026 op de Balearen zulke aantrekkelijke subsidies voor zonnepanelen en batterijopslag als je al lang niet meer hebt gezien. In deze gids kom je te weten hoe het Spaanse systeem juridisch in elkaar zit, welke subsidieprogramma’s er momenteel lopen, met welke termijnen je rekening moet houden en hoe een installatie met opslag op Mallorca daadwerkelijk rendabel is.

Is een zonne-installatie met opslag voor je woning op Mallorca echt de moeite waard?

• 📩 Stuur ons een persoonlijk verzoek — wij bekijken of je project in aanmerking komt voor subsidie, wat de deadlines zijn en of het rendabel is
• Duurzaam wonen op Mallorca

Waarom ‘terugleververgoeding’ in Spanje een misverstand is

De term ‘terugleververgoeding’ komt uit het Duitse EEG-systeem: daar krijgen exploitanten van nieuwe PV-installaties gedurende 20 volle kalenderjaren een vast vergoedingsbedrag per tergeleverde kilowattuur, afhankelijk van het vermogen en de manier van terugleveren. Volgens het Duitse Bundesnetzagentur ligt dit tarief momenteel bij gedeeltelijke teruglevering tot 10 kWp op ongeveer 7,78 ct/kWh, bij volledige teruglevering tot 10 kWp op ongeveer 12,34 ct/kWh, met een halfjaarlijkse afname van ongeveer één procent.

Spanje had een soortgelijk systeem – maar dat is verleden tijd. Wie vandaag de dag in Spanje een installatie bouwt, krijgt geen vergelijkbaar vast tarief meer. In plaats daarvan geldt er een verrekeningsmechanisme voor overtollige stroom, waarvan de hoogte individueel door de energieleverancier wordt vastgesteld en meestal is gebaseerd op de marktprijs. Dat is het belangrijkste verschil dat veel Duitse huiseigenaren op Mallorca in eerste instantie verkeerd inschatten als ze overstappen naar het Spaanse systeem.

Let op: In Spanje is er op dit moment geen landelijk vast tarief per kWh zoals in Duitsland. De daadwerkelijke financiële steun wordt in 2026 gegeven via directe investeringssubsidies voor PV-panelen en batterijopslag, niet via een doorlopende terugleververgoeding.

De rechtsgrondslag: Real Decreto 244/2019 en de Compensación de Excedentes

De huidige Spaanse regeling voor de vergoeding van overtollige stroom staat vastgelegd in Real Decreto 244/2019. Het doel van het decreet is om het eigenverbruik (autoconsumo) van zonne-energie te stimuleren en tegelijkertijd een makkelijke manier te bieden om stroom die je niet zelf verbruikt terug te leveren aan het openbare net. In tegenstelling tot de Duitse EEG gaat het hier niet om een wettelijk vastgelegd bedrag in cent, maar om een afrekeningsmechanisme (Spaans: vertido de excedentes) dat contractueel met de betreffende stroomleverancier wordt afgesproken.

In de praktijk betekent dit: de overtollige stroom die je installatie produceert en die je niet zelf gebruikt, wordt door je energieleverancier verrekend met je stroomverbruik. Hoeveel je precies terugkrijgt, hangt af van het tarief en de leverancier die je hebt gekozen, en wordt meestal maandelijks verrekend via je stroomrekening, niet als aparte uitbetaling.

Achtergrond: Waarom Spanje de klassieke terugleververgoeding heeft afgeschaft

Spanje had best een ambitieus stimuleringssysteem – op sommige punten zelfs nog genereuzer dan dat van Duitsland. Het Real Decreto 661/2007 voorzag voor fotovoltaïsche installaties onder de 100 kW in een vergoeding van zo’n 44 cent per kilowattuur gedurende 25 jaar, daarna 80 procent van dat tarief voor de resterende looptijd. Grotere installaties tot 10 megawatt kregen zo’n 42 cent/kWh. Het Real Decreto 1578/2008 maakte voor het eerst onderscheid tussen installaties op daken en op open terrein en voerde een voorregistratiesysteem (Registro de Preasignación de Retribución) in met instaptarieven van 34 cent (dakinstallaties onder de 20 kWp) of 32 cent (grotere dak- en open-terreininstallaties).

Die hoge vergoedingen zorgden voor een enorme groei – en voor steeds hogere kosten voor de Spaanse staat. Het gevolg: de subsidie voor nieuwe projecten werd al begin 2012 opgeschort. Daarnaast werden bij bestaande installaties de inflatiecorrecties geschrapt en werd er een extra belasting van zeven procent per kilowattuur ingevoerd, ongeacht de energievorm. Latere hervormingsvoorstellen voorzagen erin exploitanten in plaats van een vast tarief een toeslag op de elektriciteitsmarktprijs plus een investeringssubsidie te geven, gebaseerd op een „redelijke rentabiliteit“ die drie procentpunten boven het rendement van Spaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar zou moeten liggen – destijds in totaal zo’n 7,5 procent. Voor kleine particuliere installaties op woonhuizen is dit model tegenwoordig niet meer relevant – hier telt bijna uitsluitend de „Compensación de Excedentes“ volgens RD 244/2019 in combinatie met investeringssubsidies.

Subsidieprogramma FOTOPAR2026 voor particulieren op de Balearen

Ook al is er geen doorlopende terugleververgoeding meer, stimuleren de Balearen in 2026 de overstap naar zonnepanelen en batterijopslag rechtstreeks via investeringssubsidies. Het programma FOTOPAR2026 wordt gefinancierd uit het EFRO-programma 2021–2027 en is bedoeld voor natuurlijke personen die op de Balearen wonen en voor zelfstandigen (Autónomos) die in het ondernemingsregister staan ingeschreven.

Het budget is strikt beperkt tot 2 miljoen euro en wordt toegekend volgens het ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’-principe – zonder aanbestedingsprocedure, gewoon op basis van de datum van ontvangst, totdat het geld op is.

Let op: De aanvraagperiode voor FOTOPAR2026 liep van 26 januari tot en met 30 april 2026. Accu’s komen alleen in aanmerking voor subsidie als er tegelijkertijd een nieuwe zonne-installatie van minimaal 1 kWp wordt geïnstalleerd. De subsidie mag in geen geval hoger zijn dan de werkelijke kosten van de maatregel.

Belangrijke technische vereisten voor het indienen van een aanvraag:

1. Een monitoringsysteem waarmee je via een mobiele app de productie en het verbruik kunt bekijken, is verplicht.
2. Bij vrijstaande huizen moet je aantonen dat het pand legaal is, bijvoorbeeld met een Cédula de habitabilidad, een bouwvergunning of een opleveringscertificaat.
3. Er moet een officieel A3-bord of een bijbehorende sticker goed zichtbaar op het object worden aangebracht.

Nieuwe subsidie voor verenigingen van eigenaren (juli 2026)

Volgens berichten in de pers is er sinds 10 juli 2026 een apart stimuleringsprogramma van de Balearische regering voor meergezinswoningen van start gegaan. Het is specifiek bedoeld voor verenigingen van eigenaren (Comunidad de propietarios) die gemeenschappelijke daken of open ruimtes willen gebruiken voor zonnepanelen, om zo de lopende gemeenschappelijke stroomkosten – bijvoorbeeld voor liften, gangverlichting of zwembadpompen – te verlagen. Aangezien er tot nu toe slechts één enkele, niet-officiële bron over dit programma beschikbaar is, moet je de exacte voorwaarden absoluut rechtstreeks bij de bevoegde Balearische instantie controleren voordat je een aanvraag indient.

Ook hier geldt: het budget is beperkt en wordt toegekend volgens het ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’-principe. Daarnaast vereist het programma volgens berichten een strak tijdschema voor de bouw en het bewijs dat de installatie is voltooid, om te voorkomen dat je achteraf je recht op subsidie verliest. Als je als eigenaar in een vereniging woont, moet je dit onderwerp vroeg op de agenda van de eigenaarsvergadering zetten – meer over besluiten en meerderheden vind je in de gids over de vereniging van eigenaren in Spanje.

Let op: Besluiten over de installatie van gemeenschappelijke PV-installaties moeten meestal formeel worden genomen tijdens de gemeenschapsvergadering, voordat je een subsidieaanvraag kunt indienen. Houd hier voldoende tijd voor in en controleer de actuele, officiële subsidievoorwaarden rechtstreeks bij de Balearische overheid voordat je beslissingen neemt.

Accuopslag: Nationale en regionale subsidies

In 2026 wordt batterijopslag op twee niveaus gestimuleerd: regionaal via FOTOPAR2026 en het (naar verluidt bestaande) Comunidad-programma op de Balearen, en nationaal via een groot opslagprogramma van de Spaanse overheid. Dit nationale programma, met een budget van 700 miljoen euro, heeft als doel de batterijopslagcapaciteit in Spanje met 2,5 tot 3,5 gigawatt te vergroten, met een totaal energievolume van meer dan 9 GWh. Het ondersteunt meer dan 100 projecten en dekt tot 85 procent van de projectkosten – maar vooral op commerciële schaal en voor netondersteuning, niet voor individuele woningen.

Het programma is een directe reactie op de recente stroomstoringen en moet de stabiliteit van het net versterken. Spanje streeft ermee naar om tegen 2030 zo’n 22,5 GW aan energieopslagcapaciteit te bereiken en de integratie van hernieuwbare energie te versnellen.

Voor particulier gebruik op Mallorca is vooral het regionale programma FOTOPAR2026 zeker relevant; de subsidie voor verenigingen van eigenaren moet je van tevoren laten bevestigen door de Govern de les Illes Balears. Wie ecologisch wil bouwen of renoveren, vindt aanvullende informatie in de gids ‘Ecologisch wonen op Mallorca’.

Rendement: wat levert een zonne-installatie met opslag nu echt op?

Spanje, en vooral de Balearen, bieden geweldige omstandigheden voor zonne-energie: zo’n 3.000 zonuren per jaar en een van de hoogste waarden voor zonnestraling in Europa. Volgens vakliteratuur levert één en hetzelfde zonnepaneel in Spanje tot zo’n 1.550 kWh/jaar op, vergeleken met zo’n 1.000 kWh/jaar op goede locaties in Zuid-Duitsland – een opbrengstvoordeel van zo’n 50 procent.

Omdat er geen doorlopende terugleververgoeding is, wordt het rendement van een investering op Mallorca vooral bepaald door drie factoren:

1. Bespaarde stroomkosten door eigen verbruik (de economisch belangrijkste factor)
2. De verrekening van overtollige stroom via de Compensación de Excedentes
3. De eenmalige investeringssubsidies uit FOTOPAR2026 of het Comunidad-programma, die de initiële investering direct verlagen

Een batterijopslagsysteem zorgt er bovendien voor dat je meer van je eigen opgewekte stroom kunt gebruiken, omdat de zonne-energie die overdag wordt opgewekt ook ’s avonds en ’s nachts kan worden gebruikt – vooral op Mallorca, waar het in de zomer het hele jaar door veel koeling nodig is, is dat een belangrijke factor.

Voorwaarden en aanvraagprocedure

De weg naar een gesubsidieerde PV-installatie met opslag verloopt meestal in de volgende stappen:

1. Behoeftebepaling: het stroomverbruik, het dakoppervlak en eventueel gezamenlijk gebruik vaststellen.
2. Bewijs van legaliteit: controleer of zorg voor een Cédula de habitabilidad, bouwvergunning of opleveringscertificaat.
3. Een offerte aanvragen: een installateur inhuren die ervaring heeft met het Balearische subsidiesysteem, inclusief monitoringsysteem.
4. Een subsidieaanvraag indienen: houd rekening met de deadlines van het betreffende programma – het budget is beperkt en wordt toegekend op basis van de datum van ontvangst.
5. Installatie en bewijs: Leg vast dat het werk op tijd klaar is en breng het officiële typeplaatje aan.
6. Contract met energieleverancier: Leg contractueel vast dat er een ‘Compensación de Excedentes’ geldt, zodat je je overtollige stroom kunt laten verrekenen.

Let op: Bij appartementen en meergezinswoningen moet er meestal, voordat je de aanvraag indient, een formeel besluit van de vereniging van eigenaren zijn. Zorg dat je dit op tijd regelt, want het plannen van vergaderingen kost vaak meerdere weken.

Meest voorkomende fouten

Veel eigenaren verwarren in eerste instantie het Duitse EEG-principe met het Spaanse systeem en gaan uit van een doorlopende terugleververgoeding, die in Spanje niet op die manier bestaat – dat leidt tot verkeerde rendementsverwachtingen. Een andere veelgemaakte fout is dat mensen te lang wachten met het indienen van hun aanvraag: aangezien FOTOPAR2026 strikt volgens het ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’-principe wordt toegekend, zijn de subsidies vaak al op voordat de officiële deadline is verstreken. Ook het ontbreken van een bewijs van wettigheid bij vrijstaande huizen – bijvoorbeeld een ontbrekende Cédula de habitabilidad – leidt regelmatig tot afwijzing van subsidieaanvragen. Tot slot wordt bij gemeenschappelijke installaties vaak de benodigde voorbereidingstijd voor het formele besluit van de vergadering onderschat.

Wat komt er daarna?

Na de installatie en ingebruikname volgt de contractuele overeenkomst over de Compensación de Excedentes met de energieleverancier en – afhankelijk van het programma – het indienen van de bewijsstukken bij de subsidie-instantie binnen de gestelde termijnen. Daarna draait de installatie meestal zonder dat je nog iets hoeft aan te vragen; de doorlopende vergoeding voor overtollige stroom wordt automatisch verrekend via de maandelijkse elektriciteitsrekening. Als je van plan bent het pand later te verhuren, is het goed om te kijken of de PV-installatie en de opslag een positief effect hebben op de afrekening van de servicekosten en daarmee op de aantrekkelijkheid voor huurders – relevante achtergrondinformatie vind je in de gids ‘Verhuren op Mallorca’.

Checklist voor huiseigenaren op Mallorca

• Stroomverbruik en dakoppervlak/gemeenschappelijke oppervlakte gecontroleerd
• Bewijs van legaliteit (Cédula de habitabilidad, bouwvergunning) aanwezig
• Geschikt subsidieprogramma gevonden (FOTOPAR2026 versus het Comunidad-programma)
• Er is een offerte aangevraagd voor een monitoringsysteem
• De aanvraagtermijnen en de begrotingsstand van het betreffende programma zijn gecontroleerd
• Bij gemeenschappelijke voorzieningen: besluit van de vergadering verkregen
• Contract voor de compensatie van overschotten met de energieleverancier opgesteld
• Officieel kentekenplaatje gepland

Conclusie

De terugleververgoeding zoals die in Duitsland bestaat, is in Spanje niet meer van kracht – sinds 2012 is er geen nieuwe subsidie meer met een vast bedrag in cent per kilowattuur. In de plaats daarvan is de Compensación de Excedentes volgens Real Decreto 244/2019 gekomen, aangevuld met aantrekkelijke, maar qua tijd en budget strikt beperkte investeringssubsidies zoals FOTOPAR2026 en – volgens persberichten – een nieuw stimuleringsprogramma voor verenigingen van eigenaren, waarvan de voorwaarden officieel moeten worden gecontroleerd voordat je een aanvraag indient. Wie in 2026 op Mallorca wil investeren in zonnepanelen en batterijopslag, profiteert vooral van eigenverbruik, veel zonuren en de huidige subsidies – maar moet wel snel handelen, want de middelen worden toegekend volgens het ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’-principe.

Officiële bronnen

• Koninklijk Besluit 244/2019 (Eigenverbruik en verrekening van overschotten) – Staatsblad: https://www.boe.es
• Regering van de Balearen – Steunprogramma FOTOPAR2026 (EFRO 2021-2027): https://www.caib.es
• Federaal Netwerkagentschap – Tarieven voor de Duitse terugleververgoeding (EEG 2023, § 48 lid 2), voor een vergelijking van de systemen: https://www.bundesnetzagentur.de
• Energy-Storage.News – Spaans nationaal subsidieprogramma voor batterijopslag: https://www.energy-storage.news