Autónomo in Spanje: aanmelding, sociale premies & belastingen 2026

Als zelfstandige op Mallorca val je juridisch en fiscaal onder de status ‘Autónomo’ in Spanje – de Spaanse tegenhanger van de Duitse ‘Einzelunternehmer’. Het systeem is sinds 2023 grondig hervormd: in plaats van een vast forfaitair bedrag betaal je nu sociale premies op basis van je werkelijke netto-inkomen. Dat is eerlijker voor mensen met een laag inkomen – maar wie goed verdient, betaalt merkbaar meer dan vroeger. In deze gids kom je te weten welke administratieve stappen je moet regelen voordat je je eerste factuur verstuurt, hoe het nieuwe premiesysteem concreet werkt, welke deadlines je regelmatig kunt verwachten en waar Duitsers op Mallorca meestal tegenaan lopen. De cijfers gelden voor 2026 en zijn vastgelegd in de huidige wetgeving (RDL 3/2026).

Wil je je als Autónomo op Mallorca aanmelden en een goede start maken?

• 📩 Doe een persoonlijk verzoek — we raden je gecertificeerde gestorías aan en helpen je bij de eerste stappen
• Alle administratieve stappen op een rijtje — verblijfsvergunning, NIE, Empadronamiento

Wat is een Autónomo – en ben ik dat?

Een autónomo (zelfstandige) is een natuurlijke persoon die een economische activiteit voor eigen rekening uitoefent – dus op eigen risico, zonder afhankelijk te zijn van een werkgever. Je stelt facturen op onder je eigen belastingnummer (NIF of NIE), brengt waar nodig IVA in rekening en betaalt maandelijks premie aan de sociale zekerheid.

Het belangrijkste verschil met Duitsland: er is geen juridische scheiding tussen jou en je bedrijf. Zakelijke schulden zijn jouw persoonlijke schulden. Wie op Mallorca als freelancer adviseert, een ambacht uitoefent, foto’s verkoopt, op afstand voor buitenlandse klanten werkt of een onlinebedrijf runt en daarbij fiscaal in Spanje gevestigd is, valt meestal in deze categorie.

Belangrijk: Je moet je aanmelden voordat je de eerste factuur krijgt. Als je al aan het werk bent zonder geregistreerd te zijn, loop je het risico op flinke boetes van de Agencia Tributaria.

Wanneer je de grens naar verplichte registratie overschrijdt, hangt af van hoe vaak en hoe grootschalig je de activiteit uitvoert. Een incidentele eenmalige dienst kan anders worden beoordeeld dan doorlopende opdrachten – bij twijfel kun je dit het beste navragen bij een gestoría of een advocatenkantoor.

Vereisten: Wat je nodig hebt voordat je je aanmeldt

Voordat je het eerste formulier indient, moet je aan een aantal basisvoorwaarden voldoen:

Als je je NIE-nummer nog niet hebt, lees dan eerst onze gids over het NIE-nummer op Mallorca. Wat de Residencia precies inhoudt, leggen we uitgebreid uit onder Residencia Spanje.

De aanmelding stap voor stap

De registratie als Autónomo bestaat uit twee stappen die los van elkaar staan, maar qua tijd nauw met elkaar samenhangen: de aanmelding bij de belastingdienst en de aanmelding bij de sociale verzekering.

Stap 1 – Je aanmelden bij de belastingdienst (Agencia Tributaria / Hacienda)

1. Kies je IAE-code – De IVA classificeert je activiteit. Het is belangrijk om de juiste code te kiezen, want die bepaalt welke belastingregels en btw-tarieven van toepassing zijn.
2. Vul model 036 of 037 in – Model 036 is het uitgebreidere model (voor complexere situaties, meerdere activiteiten, btw-optie); model 037 is de vereenvoudigde versie voor standaardgevallen. Je vult je persoonlijke gegevens in, het soort activiteit (IAE-code), de startdatum van de activiteit en de gekozen methode voor belastingberekening.
3. IVA-optie kiezen – De meeste activiteiten vallen onder het reguliere IVA-tarief (21 %; voor bepaalde diensten gelden verlaagde tarieven). Sommige sectoren (bijv. bepaalde onderwijsdiensten, beroepen in de gezondheidszorg) zijn vrijgesteld.
4. Indienen – Online via de Sede Electrónica van de AEAT met een digitaal certificaat of Cl@ve, of persoonlijk bij een belastingkantoor (Delegación de la AEAT).

Stap 2 – Aanmelding bij de sociale zekerheid (RETA)

Het Régimen Especial de Trabajadores Autónomos (RETA) is het socialeverzekeringsstelsel voor zelfstandigen. Je kunt je online aanmelden via het Importass-portaal van de Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS) of persoonlijk bij een kantoor van de Seguridad Social.

5. Een inkomensprognose indienen – Vanaf 2023 kies je bij je RETA-aanmelding een premiegrondslag die past bij je verwachte netto-inkomensniveau. Deze kun je tot zes keer per jaar aanpassen.
6. Bankgegevens voor automatische incasso invoeren – De maandelijkse Cuota wordt automatisch afgeschreven.
7. DUE-procedure (optioneel) – Met het Documento Único Electrónico kun je je aangifte bij de belastingdienst en de sociale zekerheid in één elektronische procedure combineren.

Termijn: De RETA-aanmelding moet uiterlijk op de dag dat je met je werk begint binnen zijn – niet daarna. Het belastingkantoor moet je het liefst tegelijkertijd of iets eerder op de hoogte brengen.

Het inkomensafhankelijke premiesysteem 2026

Sinds 2023 geldt in Spanje het systeem van de ‘Cotización por ingresos reales’ – premies op basis van het werkelijke netto-inkomen. De oude forfaitaire keuze voor de premiegrondslag bestaat niet meer. Het systeem is in 2026 volledig van kracht.

Hoe werkt de berekening?

Je maandelijkse netto-inkomen (inkomsten minus aftrekbare bedrijfskosten, vóór IRPF maar na IVA) plaatst je in een van de 15 inkomensschijven. Voor elke schijf geldt een minimum- en maximumgrondslag voor de premie. Je premie (Cuota) wordt berekend op basis van ongeveer 31,5 % van deze grondslag – inclusief de MEI-toeslag (Mecanismo de Equidad Intergeneracional), die in 2026 is gestegen naar 0,9 % (van voorheen 0,8 %) en dus, afhankelijk van de schijf, ongeveer 1–5 € extra per maand betekent.

Premietabel 2026 (uittreksel, bevroren op het niveau van 2025)

De verhogingen die oorspronkelijk voor 2026 waren gepland (tot wel 206 € extra per maand voor topverdieners) werden na politieke weerstand tegengehouden door een nooddecreet (Real Decreto-ley 16/2025). Na een parlementair intermezzo – het Congres heeft het decreet in januari 2026 ingetrokken – heeft de regering in februari 2026 een vervangende regeling aangenomen (RDL 3/2026), die op 26 februari 2026 door het Congres is goedgekeurd. Resultaat: de tarieven blijven op het niveau van 2025.

Bron: Onderzoek [3], RDL 3/2026. De exacte bedragen liggen binnen de bandbreedte, afhankelijk van de gekozen premiegrondslag.

Jaarafstemming (Regularización)

Aan het einde van het jaar vergelijkt de sociale verzekering je werkelijke inkomsten (uit je belastingaangifte) met je prognose van eerder dit jaar. Als je te weinig hebt ingeschat, krijg je een bijbetaling; als je te veel hebt betaald, krijg je een terugbetaling. Daarom is het belangrijk om in het begin een realistische inkomensschatting te maken en die regelmatig aan te passen.

Verlaagde contributie: 80 € in het eerste jaar

Als je voor het eerst als zelfstandige aan de slag gaat in Spanje, profiteer je van de Cuota Reducida (voorheen: Tarifa Plana). De wettelijke basis hiervoor is Real Decreto-ley 13/2022 en het Estatuto del Trabajo Autónomo.

Let op: De Cuota Reducida geldt alleen als je nog nooit als Autónomo geregistreerd bent geweest – of als je laatste uitschrijving minstens twee jaar geleden is (voor bepaalde groepen, zoals vrouwen na ouderschapsverlof, gelden gunstigere voorwaarden). Je kunt je niet opnieuw aanmelden en vervolgens snel weer afmelden om meerdere keren van deze korting te profiteren.

Belastingverplichtingen: kwartaalaangiften & jaaraangifte

Als autónomo zit je vast aan een vast ritme van driemaandelijkse vooruitbetalingen en jaarlijkse aangiften. De datum staat vast – wie te laat indient, krijgt automatisch een boete.

Overzicht van verplichte formulieren

IRPF: Hoeveel inkomstenbelasting betaal je?

De Spaanse inkomstenbelasting (Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas) is progressief. Als autónomo kun je kiezen tussen de vereenvoudigde directe methode (boekhouding op basis van werkelijke inkomsten en kosten, voor een omzet onder de 600.000 € per jaar) en de normale directe methode. De forfaitaire regeling (estimación objetiva) bestaat nog steeds voor bepaalde activiteiten, maar verliest aan belang.

Het Modelo 130 is een vooruitbetaling van 20 % van de kwartaalwinst (inkomsten minus bedrijfskosten), minus de vooruitbetalingen die je dit jaar al hebt gedaan. De definitieve belasting wordt berekend in de jaaraangifte (Modelo 100); te veel betaald bedrag wordt terugbetaald.

Meer informatie over de concrete IRPF-tarieven en vrijstellingen vind je in onze gids ‘Belastingen als ingezetene (IRPF)’.

IVA: Het standaardtarief is 21 %

Je brengt je klanten IVA in rekening, draagt deze af via het Modelo 303 en kunt betaalde IVA verrekenen met je bedrijfskosten. Het standaardtarief is 21%; voor bepaalde diensten geldt 10% of 4%. Sommige activiteiten (bepaalde onderwijs- of gezondheidsdiensten) zijn vrijgesteld – dan hoef je het 303-formulier niet in te vullen.

Wat de sociale verzekering vergoedt

De maandelijkse RETA-bijdrage is geen pure belasting, maar een verzekeringsuitkering. Als geregistreerde Autónomo heb je recht op:

• Toegang tot de openbare gezondheidszorg in Spanje (Sistema Nacional de Salud)
• Ziektegeld bij langdurige arbeidsongeschiktheid (na een wachttijd)
• Zwangerschaps- en ouderschapsuitkeringen
• Uitkeringen bij beëindiging van de werkzaamheden (prestación por cese de actividad) – onder bepaalde voorwaarden
• Ouderdomspensioen (proportioneel op basis van het aantal jaren dat je hebt bijgedragen en de premiegrondslag)

Ons artikel ‘Ziektekostenverzekering in Spanje’ legt het Spaanse gezondheidszorgstelsel uit. Vooral in de beginfase, als je nog geen openbare zorgpas hebt, kan een particuliere aanvullende verzekering handig zijn – meer hierover vind je onder Gezondheid & Verzekering.

Autónomo vs. Besloten vennootschap (SL): wanneer is wat de moeite waard?

Voor de meeste freelancers, telewerkers en kleine dienstverleners op Mallorca is de status van ‘Autónomo’ de makkelijkste en goedkoopste manier om te beginnen. Een GmbH (SL) is meestal pas de moeite waard als je hogere winsten maakt of als de beperkte aansprakelijkheid strategisch belangrijk is.

De Gestoría: waarom je die nodig hebt

Een ‘Gestoría’ is een kantoor dat gespecialiseerd is in administratieve en fiscale diensten – een combinatie van belastingadvieskantoor, loonadministratie en dienstverlener voor overheidszaken, iets wat in Duitsland niet bestaat. Voor ‘Autónomos’ op Mallorca is het bijna onmisbaar.

Wat een Gestoría voor je regelt:

• Alle kwartaalformulieren indienen (Modelo 130, 303 enz.)
• Jaaraangifte (Modelo 100)
• Contact met Hacienda en Seguridad Social
• Boekhouding en accountantscontrole
• Advies bij een branchewisseling, pauzes of uitschrijving

Kosten: Afhankelijk van wat er precies wordt gedaan en welk kantoor je kiest, meestal 50–150 € per maand. Gezien de complexiteit en de automatische boetes bij verzuim is dit geld goed besteed.

Tip: Zoek een Gestoría die ervaring heeft met Duitstalige klanten of die daar personeel voor in dienst heeft. Op Mallorca zijn er kantoren die hierin gespecialiseerd zijn – vraag bij je persoonlijke aanvraag om een aanbeveling.

De meest voorkomende fouten bij het starten als autónomo

In de praktijk op Mallorca komen deze fouten steeds weer voor:

1. Eerst facturen sturen, dan pas registreren. Dat is illegaal. De registratie moet plaatsvinden vóór de eerste zakelijke activiteit.
2. Verkeerde IAE-code gekozen. Een verkeerde activiteitscode kan leiden tot verkeerde belastingregels en tot problemen bij controles.
3. Te lage inkomensraming bij de RETA. Om de maandelijkse Cuota laag te houden, schatten sommigen hun inkomen bewust te laag in. Bij de jaarlijkse afrekening wordt dat alsnog verrekend – inclusief rente.
4. Kwartaaltermijnen missen. De 20e van de maand volgend op het einde van het kwartaal is geen aanbeveling, maar een deadline waarbij automatisch een boete wordt opgelegd.
5. Geen empadronamiento. Technisch gezien is het geen verplichte voorwaarde, maar zonder inschrijvingsbewijs wordt het op verschillende punten lastig. Meer hierover onder Empadronamiento Mallorca.
6. Gebruik NIE in plaats van NIF. Als inwoner krijg je een Spaanse NIF – controleer welk nummer je op facturen vermeldt.
7. Je bent vergeten je af te melden. Als je stopt met werken, maar je hebt je niet officieel afgemeld, blijf je dan gewoon Cuotas betalen. Je moet je actief afmelden bij Hacienda (Modelo 036/037) en de Seguridad Social.

Aftrekposten en belastingoptimalisatie als Autónomo

Als autónomo kun je legitieme bedrijfskosten aftrekken van je belastbare winst. Wat precies aftrekbaar is, hangt af van je activiteit en de belastingregeling. Typische aftrekbare posten:

• Huurkosten voor je werk of een deel van de kosten voor thuiswerken (met bewijs)
• Autokosten bij zakelijk gebruik (bewijs nodig)
• Hardware en software, werkmiddelen
• Kosten voor de gestoría
• Beroepsopleiding
• Contributies voor beroepsverenigingen
• Een deel van de sociale premies (RETA-Cuota)

Let op: Spaanse belastinginspecteurs controleren aftrekposten heel nauwkeurig. Zonder duidelijke bewijsstukken (facturen met je NIF) worden uitgaven in geval van twijfel niet erkend. Bewaartermijn voor bewijsstukken: meestal 4 jaar.

Checklist: Aanmelding als autónomo op Mallorca

Gebruik deze lijst als een ruwe richtlijn – in sommige gevallen kan de volgorde een beetje afwijken:

• NIE-nummer aangevraagd en ontvangen
• Residencia (certificado de residencia) aangevraagd
• Empadronamiento (Inschrijving bij de gemeente) geregeld
• Spaanse bankrekening geopend
• IAE-code voor de geplande activiteit vastgesteld (eventueel via een Gestoría)
• Modelo 036 of 037 ingediend bij de Agencia Tributaria
• RETA-aanmelding bij de Seguridad Social (via het Importass-portaal of persoonlijk)
• Inkomensklasse gekozen voor de RETA-premiegrondslag (controleer Cuota Reducida)
• Een gestoría ingeschakeld (boekhouding, kwartaalformulieren)
• Eerste kwartaal in de agenda genoteerd (deadline: de 20e van de volgende maand)
• Modellen 347, 390, 100: noteer de jaarlijkse termijnen

Wat komt er daarna?

Je aanmelding als Autónomo is het begin, niet het einddoel. Zodra je geregistreerd bent, lopen de volgende zaken tegelijkertijd:

• Belastingen & financiën: Jaarlijkse IRPF-aangifte, eventueel Modelo 720 (buitenlands vermogen van meer dan 50.000 €) – meer hierover onder Belastingen & financiën en Modelo 720.
• Ziektekostenverzekering: Als je actief lid bent van RETA, heb je recht op de openbare gezondheidskaart (Tarjeta sanitaria) – lees er meer over onder Gezondheidszorg op Mallorca.
• Wonen: Je fiscale woonplaats heeft veel gevolgen – ook voor je belastingaangifte in Duitsland. Meer informatie over emigreren naar Mallorca vind je in onze gids over emigreren.
• Verplichte elektronische facturering: het project Crea y Crece (B2B-e-facturen) en het VeriFactu-systeem voor het volgen van facturen zitten in de invoeringsfase. VeriFactu is volgens de huidige stand van zaken uitgesteld tot 2027; over concrete verplichtingen kun je het beste even navragen bij je Gestoría.

Conclusie

Het zelfstandigenstelsel op Mallorca is overzichtelijk, zodra je weet wat je wanneer moet doen. De twee belangrijkste stappen bij de aanmelding (Hacienda + Seguridad Social), een realistisch beeld van de maandelijkse premies en een betrouwbaar Gestoría aan je zijde vormen de basis. Als je het eerste jaar gebruikmaakt van de Cuota Reducida van 80 €, heb je de tijd om je inkomen op te bouwen voordat de reguliere premies ingaan. De kwartaaltermijnen zijn strak, maar voorspelbaar – met de juiste opzet loopt het al snel als een uurwerk.

Officiële bronnen

• Agencia Tributaria (AEAT) – Modelo 036/037, Modelo 130, 303, 100, 390, 347: https://www.agenciatributaria.es
• Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS) – RETA-aanmelding, premiegrondslagen, Importass-portaal: https://sede.seg-social.gob.es
• Real Decreto-ley 13/2022 – Invoering van het inkomensafhankelijke premiesysteem voor Autónomos (BOE): https://www.boe.es
• Real Decreto-ley 3/2026 – Bevestiging van de bevroren premietarieven voor 2026 (BOE): https://www.boe.es
• Wet op het zelfstandig ondernemerschap – Wet 20/2007, inclusief regelingen voor verlaagde premies: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2007-13409
• Govern de les Illes Balears / ATIB – Belastingdienst van de Balearen (voor regionale belastingen): https://www.atib.es