Llampuga
Złote makrele można łowić od końca sierpnia do końca grudnia. Ta ryba o niewielkiej liczbie ości, ze złocisto-metalicznymi refleksami na skórze, jest cenioną rybą konsumpcyjną. Stosunkowo łatwo wpada też w sieć lub chwyta przynętę.
Llampuga: szybka ryba o niskiej zawartości tłuszczu
Llampugas szybko pływają i czasem można je zobaczyć nawet ponad powierzchnią wody, gdy z impetem wyskakują z morza. Wynika to ze szczególnego upodobania koryfeny (Coryphaena hippurus), bo tak brzmi jej naukowa nazwa. Z wielką chęcią poluje ona na latające ryby.
Podczas polowania rozwija naprawdę dużą prędkość i może osiągać 60 kilometrów na godzinę lub więcej. Należy tym samym do najszybszych ryb na świecie. Ponieważ jest tak ruchliwa i pokonuje duże odległości, zawiera też niewiele tłuszczu.
Llampugas – łowione w tonach
Gdy zaczyna się chłodniejsza pora roku, lato dobiega końca, nad Majorką przetaczają się pierwsze sztormy i nadciągają burze, nadchodzi czas złotej makreli. Dlatego nazywa się ją również rybą burzową. Nazwa „Llampuga” wywodzi się od majorkańskiego słowa „Llamp”, czyli: błyskawica!
Jesienią ryby te są wyławiane z wód Majorki w tonach. W 2022 roku miejscowi rybacy złowili ich niemal 126 ton. Poinformowało o tym Balearskie Stowarzyszenie Rybołówstwa.
Festiwal złotej makreli w Cala Ratjada
Od 13 do 15 października 2023 roku mówi o niej cała Majorka. Właśnie wtedy Cala Ratjada świętuje podczas tradycyjnego festiwalu złotej makreli „**Mostra de la Llampuga“”. W tej miejscowości na wschodzie Majorki wszystko kręci się wokół tej morskiej ryby. Festiwal pokazuje też, jak wiele jest sposobów na przyrządzenie złotej makreli: można ją marynować, grillować, wędzić, smażyć, gotować na parze…
Od ceviche po carpaccio
Złota makrela świetnie sprawdza się jako składnik aromatycznego ceviche, a cienko pokrojona może grać główną rolę w carpaccio. Dodaje charakteru gulaszom rybnym, a nawet hamburgerom nadaje majorkański akcent.
Tradycyjnie podawana z ziemniakami i papryką
Są nawet kucharze, którzy wyczarowali z niej deser i podali ją w formie mousse. Mimo wszystkich kreatywnych kompozycji Llampuga najczęściej trafia jednak do poczciwych, tradycyjnych majorkańskich dań Fideua.
Fideua to „makaronowa” młodsza siostra paelli – zamiast ryżu używa się w niej makaronu. Na Majorce złotą makrelę chętnie podaje się też klasycznie, z ziemniakami i papryką.
Wszechstronne zastosowanie
Można powiedzieć, że złota makrela to prawdziwa mistrzyni wszechstronności. Licznych jej wariantów można spróbować podczas festiwalu gastronomicznego Llampuga w Cala Ratjada!
Jeśli przegapisz wielkie wydarzenie poświęcone złotej makreli, nic straconego: w sezonie Llampuga jest dostępna na całej Majorce, w halach targowych i na stoiskach rybnych.
Od Majorki po Hawaje
Warto wiedzieć, że złote makrele występują nie tylko w Morzu Śródziemnym. Można je spotkać u wybrzeży Majorki, Włoch, Malty i Tunezji, ale żyją również w Atlantyku, Pacyfiku i Oceanie Indyjskim.
Dobrze czują się także w wodach tropikalnych. Na przykład w okolicach Hawajów Mahi-Mahi, jak są tam nazywane, mogą osiągać ponad dwa metry długości i ważyć nawet 40 kilogramów.
Majorkańscy rybacy mogą o takich okazach jedynie marzyć. Dotychczas łowili raczej małe i średnie osobniki.
Brak oznak przełowienia
Widać jednak pewne zmiany: biolog Vicenç Moltó z Uniwersytetu Balearów (UIB) w Palma de Mallorca niedawno ustalił w ramach swojej rozprawy doktorskiej, że z powodu zmian klimatu i rosnących temperatur morza wydłużył się okres rozrodczy tych ryb.
Oznacza to, że ryby, które wyklują się już na początku tej fazy, w sezonie połowowym na Majorce są większe niż dawniej.
Z kolei zwierzęta, które przychodzą na świat dopiero pod koniec tej fazy, są odpowiednio małe. Na koniec dobra wiadomość: według naukowca Vicenç Moltó przynajmniej w morzu Balearów nie ma oznak przełowienia lśniących złotem makrel.