Llampuga

Złote makrele można łowić od końca sierpnia do końca grudnia. Ta ryba o niewielkiej liczbie ości, ze złocisto-metalicznymi refleksami na skórze, to ceniona ryba konsumpcyjna. Stosunkowo łatwo wpada też w sieci lub daje się złowić na wędkę.

Llampuga: szybka i chuda ryba

Llampugi są szybkimi pływakami i zdarza im się wyskakiwać ponad powierzchnię wody, gdy w przypływie energii wyskakują z morza. Wynika to ze szczególnego upodobania złotej makreli (Coryphaena hippurus), bo tak brzmi jej naukowa nazwa. Uwielbia polować na latające ryby.

Potrafi przy tym naprawdę przyspieszyć i osiąga prędkość 60 kilometrów na godzinę lub większą. Należy więc do najszybszych ryb na świecie. Ponieważ jest tak ruchliwa i pokonuje duże odległości, ma też mało tłuszczu.

Llampugi – poławiane tonami

Gdy zaczyna się chłodniejsza pora roku, lato odchodzi, nad Majorką przetaczają się pierwsze burze i nadciągają ulewy, nadchodzi czas złotej makreli. Dlatego nazywa się ją również rybą burzową. Nazwa „Llampuga” pochodzi od mallorkańskiego słowa „Llamp”, czyli: błyskawica!

Jesienią ryby są poławiane tonami w wodach wokół Majorki. W 2022 roku miejscowi rybacy złowili niemal 126 ton. Poinformowało o tym Balearskie Stowarzyszenie Rybackie.

Festiwal złotej makreli w Cala Ratjada

Od 13. do 15. Oktober 2023 mówi się o niej na całej Majorce. Wtedy bowiem Cala Ratjada świętuje swoje tradycyjne święto złotej makreli – „**Mostra de la Llampuga“”. W tej miejscowości na wschodzie Majorki wszystko kręci się wokół tej morskiej ryby. Można też przekonać się, na jak wiele różnych sposobów można przyrządzać złote makrele: marynować, grillować, wędzić, smażyć, gotować na parze …

Od ceviche po carpaccio

Doskonale sprawdzają się jako składnik smakowitego ceviche, drobno pokrojone mogą grać główną rolę w carpaccio, wzbogacają smak gulaszy rybnych, a nawet hamburgerom nadają majorkański charakter.

Tradycyjnie podawana z ziemniakami i papryką

Są nawet kucharze, którzy wyczarowali z niej deser i podali ją jako mus. Jednak mimo wszystkich kreatywnych kompozycji Llampuga tradycyjnie pojawia się przede wszystkim w dawnych, dobrych majorkańskich daniach Fideua.

Fideua to „makaronowa” młodsza siostra paelli – zamiast ryżu używa się w niej makaronu. Na Majorce złotą makrelę chętnie podaje się też klasycznie z ziemniakami i papryką.

Wszechstronne zastosowanie

Można powiedzieć, że złota makrela to prawdziwa mistrzyni wszechstronności. Licznych wariantów można spróbować podczas Llampuga-Gastro-Fest w Cala Ratjada!

Jeśli przegapisz wielkie wydarzenie poświęcone złotej makreli, nic straconego: w halach targowych na Majorce i na stoiskach rybnych Llampugas są teraz w sezonie dostępne wszędzie.

Od Majorki po Hawaje

Warto dodać, że złote makrele występują nie tylko w Morzu Śródziemnym. Spotkać je można u wybrzeży Majorki, Włoch, Malty i Tunezji, a także w Atlantyku, Pacyfiku i Oceanie Indyjskim.

Dobrze czują się również w wodach tropikalnych. Na przykład w okolicach Hawajów Mahi-Mahi, jak są tam nazywane, mogą osiągać ponad 2 m długości i ważyć do 40 Kilogramm.

Majorkańscy rybacy mogą o tym jedynie marzyć. Do tej pory łowili bowiem raczej małe i średnie okazy.

Bez oznak przełowienia

Pojawiają się jednak zmiany: biolog Vicenç Moltó z Uniwersytetu Balearów (UIB) w Palma de Mallorca niedawno stwierdził w swojej rozprawie doktorskiej, że wskutek zmian klimatu i rosnących temperatur morza okres rozrodczy tych ryb się wydłużył.

Oznacza to, że ryby, które wykluwają się już na początku tej fazy, w sezonie połowowym na Majorce są większe niż dawniej.

Z kolei zwierzęta, które przyszły na świat dopiero pod koniec tej fazy, są odpowiednio mniejsze. Dobra wiadomość na koniec: Według naukowca Vicenç Moltó przynajmniej w morzu Balearów nie ma oznak przełowienia złocistych, lśniących makreli.