Tarjeta sanitaria: la EHIC aanvragen voor inwoners van Spanje

Als je als inwoner in Spanje woont en af en toe naar Duitsland, Oostenrijk of een ander EU-land reist, is het handig om de Tarjeta Sanitaria Europea (TSE, internationaal bekend als EHIC) in je portemonnee te hebben. De kaart is gratis, wordt uitgegeven door de Spaanse Seguridad Social en zorgt ervoor dat je tijdens een tijdelijk verblijf in het buitenland toegang hebt tot medisch noodzakelijke zorg in het openbare gezondheidszorgstelsel – onder dezelfde voorwaarden als de lokale bevolking. In deze gids kom je te weten wie de TSE kan aanvragen, welke documenten je nodig hebt, hoe de online aanvraag via de Sede Electrónica van de Seguridad Social werkt, waar de kaart NIET geldt en wat je moet doen als je op reis gaat, maar de kaart nog niet hebt ontvangen. Daarnaast leggen we het belangrijke verschil uit met de Balearische Tarjeta Sanitaria Individual (TSI), waarmee je op Mallorca naar de huisarts kunt gaan.

Ga je binnenkort op reis en is je TSE verlopen of heb je die nog niet aangevraagd?

• 📩 Stuur ons een persoonlijk verzoek — wij helpen je bij de aanmelding, het regelen van de formaliteiten en het kiezen van de juiste verzekering
• Duitstalige huisartsen op Mallorca vinden

Wat is de Tarjeta sanitaria?

De TSE is een persoonlijk, niet-overdraagbaar en gratis document dat je recht op medisch noodzakelijke zorg bevestigt tijdens een tijdelijk verblijf in een andere lidstaat. Het geldt ongeacht of je daar bent voor vakantie, werk of studie. De rechtsgrondslag is de Europese coördinatieverordening (EG) nr. 883/2004, die ervoor zorgt dat als je in Spanje sociaal verzekerd bent, je in een ander EU-land onder dezelfde voorwaarden wordt behandeld als iemand die daar verzekerd is.

Belangrijk voor emigranten: de TSE is geen vervanging voor een ziektekostenverzekering in Spanje zelf. Als je net naar Mallorca bent verhuisd, moet je eerst toegang krijgen tot het Spaanse systeem – bijvoorbeeld via een baan, het S1-formulier voor gepensioneerden of een particuliere ziektekostenverzekering. Pas daarna is de TSE zinvol als reisdocument binnen Europa.

TSE, TSI en EHIC: deze begrippen moet je niet door elkaar halen

Voor veel nieuwkomers op Mallorca zorgt de verscheidenheid aan termen voor verwarring. TSE (Spaans) en EHIC (Engels) zijn hetzelfde document. De Tarjeta Sanitaria Individual (TSI) is daarentegen de lokale zorgpas van de Balearische gezondheidsdienst IB-Salut, waarmee je op Mallorca naar je huisarts kunt gaan en gebruik kunt maken van de openbare ziekenhuizen. Meer details over het Balearische systeem vind je in het overzicht over de gezondheidszorg op Mallorca en over de ziekenhuizen op Mallorca.

Let op: de TSE is geen vervanging voor de TSI. Voor het dagelijks leven op Mallorca heb je nog steeds de TSI nodig, die je kunt aanvragen bij het Centro de Salud in je woonplaats – hiervoor moet je meestal ingeschreven staan in het bevolkingsregister en een sofinummer of verblijfsvergunning hebben.

Wie kan de TSE aanvragen?

Je kunt een aanvraag indienen als je in Spanje recht hebt op openbare gezondheidszorg – dus werknemers, Autónomos, gepensioneerden met een erkend recht of hun meeverzekerde gezinsleden (begunstigden). De persoon die recht heeft op zorg, dient de aanvraag ook in voor zijn of haar gezinsleden; een aparte aanvraag van de kinderen of de partner is niet nodig, zolang je ze maar in de aanvraag vermeldt.

Als je in loondienst werkt of als Autónomo geregistreerd staat, kun je je status op elk moment bekijken via je Vida laboral. Als je net begint als Autónomo, vind je meer informatie over hoe je je correct aanmeldt in onze gids over boekhouden als Autónomo.

Voorwaarden en benodigde documenten

Voor de online aanvraag heb je eigenlijk maar weinig nodig, maar het moet wel kloppen:

Let op: als je huidige adres niet overeenkomt met het adres dat bij de Seguridad Social staat geregistreerd, wordt de kaart naar je oude adres gestuurd. Werk je adres dan eerst bij via de dienst ‘Adreswijziging’ van de Seguridad Social, voordat je de TSE aanvraagt.

Stap voor stap: TSE online aanvragen

1. Ga naar de Sede Electrónica van de Seguridad Social (sede.seg-social.gob.es) of naar het portaal "Tu Seguridad Social".
2. Meld je aan met een Certificado digital, Cl@ve of – als je geen Certificado digital hebt – via de vereenvoudigde aanmelding met een paar persoonlijke gegevens.
3. Kies het onderdeel "Ciudadanos" en daar "Asistencia Sanitaria".
4. Klik op de dienst voor het aanvragen of verlengen van de Tarjeta sanitaria.
5. Controleer of je geregistreerde adres nog klopt; als je een ander adres in Spanje wilt opgeven, kun je dit met je geregistreerde telefoonnummer via een sms-code bevestigen.
6. Vermeld indien nodig de beneficiarios (gezinsleden) voor wie de kaart ook moet worden uitgegeven.
7. Dien de aanvraag in. Je krijgt een bevestiging dat je de aanvraag hebt ingediend.
8. De TSE wordt binnen maximaal 5 dagen per post bezorgd – nooit persoonlijk overhandigd.

Als je moeite hebt met de online procedures van de Seguridad Social, kun je in onze gids over de cita previa hulp vinden om een persoonlijke afspraak te maken.

Andere manieren om een aanvraag in te dienen: via de telefoon, CAISS en Certificado Provisional

Niet iedereen heeft een Certificado digital of Cl@ve bij de hand. Als je vragen hebt over de procedure, vooral als je reis te maken heeft met een EU-programma in het buitenland of een officiële studietitel, kun je telefonisch een afspraak maken via 901 10 65 70 of 91 541 25 30. Meestal kun je ook langsgaan bij een CAISS (Centro de Atención e Información de la Seguridad Social).

Als je op heel korte termijn vertrekt of als het TSE om andere redenen niet op tijd wordt afgegeven, is er het Certificado Provisional Sustitutorio (CPS): een vervangend document dat je direct na het indienen van je aanvraag online kunt downloaden.

Waar geldt de TSE – en waar niet?

De TSE geldt in alle 27 EU-lidstaten, evenals in IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. De verzekering dekt medisch noodzakelijke zorg, zodat je je verblijf kunt voortzetten zonder voortijdig naar Spanje terug te hoeven keren – bijvoorbeeld spoedeisende behandelingen, zorg door huisartsen en specialisten in acute gevallen, en de verdere behandeling van chronische aandoeningen.

Geplande behandelingen in het buitenland vallen daarentegenniet onder de dekking: als je speciaal naar een ander land reist om daar medisch behandeld te worden, heb je in plaats daarvan een apart formulier nodig dat het INSS of het Instituto Social de la Marina (ISM) afgeeft na een positief advies van de gezondheidsdienst. Ook is de TSE geen geldig document als je je vaste woonplaats definitief naar een ander land verplaatst – in dat geval geldt een andere procedure voor de coördinatie van de sociale zekerheid.

Let op: Andorra valt niet onder de TSE. Om daar verzekerd te zijn, moet je een apart certificaat (E-AND-111) aanvragen bij de Seguridad Social.

Kosten, eigen bijdragen en vergoeding zonder kaart

De TSE zelf is gratis. In sommige landen moet je echter – net als iemand die daar verzekerd is – een vast bedrag of een percentage van de behandelingskosten zelf betalen; zulke eigen bijdragen worden niet vergoed. Wat ook belangrijk is: Om gebruik te kunnen maken van de TSE moet je voldoen aan de voorwaarden die aanleiding gaven tot de afgifte ervan, en dat moet gedurende de hele geldigheidsduur zo blijven. Als die voorwaarden niet meer gelden, kunnen de gemaakte kosten op grond van artikel 76 van Verordening (EG) nr. 883/2004 worden teruggevorderd als ten onrechte ontvangen uitkering.

Als je in het buitenland bent behandeld zonder dat je de TSE kunt laten zien, vraagt de praktijk of kliniek vaak om onmiddellijke betaling. In dat geval betaal je eerst zelf en vraag je daarna de kosten terug bij de Spaanse Seguridad Social.

Voor de periode vóór je emigratie of voor extra dekking naast de openbare zorg – bijvoorbeeld bij repatriëring of behandeling in privéklinieken – is het de moeite waard om onze gids over ziektekostenverzekeringen in Spanje te bekijken en een vergelijking te maken in de branchegids voor verzekeringen op Mallorca.

Een TSE aanvragen voor gezinsleden

Begunstigden – zoals kinderen of de niet-werkende partner – krijgen hun eigen TSE niet zelf, maar via de aanvraag van de rechthebbende. Geef in het onlineformulier gewoon aan dat de kaart ook voor je gezinsleden moet worden uitgegeven. Of er al een geldige TSE is, kun je controleren via de bijbehorende online dienst van de Seguridad Social – daarvoor is echter ook digitale identificatie nodig.

De meest voorkomende fouten bij het indienen van een aanvraag

• Verouderd adres: De TSE wordt altijd naar het adres gestuurd dat bij de Seguridad Social staat geregistreerd. Als je na een verhuizing je Empadronamiento hebt bijgewerkt, maar je adres bij de Seguridad Social niet, wordt de kaart naar je oude adres gestuurd.
• TSE verward met TSI: wie denkt dat hij met de reiskaart ook toegang heeft tot het gezondheidszorgsysteem van de Balearen, komt bij de huisarts voor een verrassing te staan.
• Geplande behandeling verward met TSE: als je speciaal voor een operatie naar het buitenland reist, heb je het INSS/ISM-formulier nodig, niet de TSE.
• Wachten tot het laatste moment: de bezorging per post duurt zo’n 5 dagen – bij last-minute reizen blijft vaak alleen het Certificado Provisional Sustitutorio over.
• Geen begunstigden opgegeven: als je vergeet om familieleden in de aanvraag te vermelden, moet je de hele procedure later nog een keer doorlopen.

Wat komt er daarna?

Zodra je de TSE hebt ontvangen, bewaar je die samen met je andere reisdocumenten – het beste is om een kopie of een foto te maken als back-up. Voor elke reis is het de moeite waard om even naar de vervaldatum op de kaart te kijken. Als deze verloopt of als je status verandert (bijvoorbeeld bij beëindiging van een dienstverband, zie Finiquito & opzegging), moet je de verlenging tijdig via dezelfde online procedure in gang zetten. Als je tegelijkertijd je fiscale woonplaats in Spanje moet aantonen, vind je daar informatie over in de gids over het Certificado de residencia fiscal.

Checklist: TSE voor inwoners van Spanje

• Het adres bij de Seguridad Social is actueel (hetzelfde als je woonadres)
• Certificado digital of Cl@ve aanwezig of alternatief gecontroleerd (telefoon/CAISS)
• Begunstigden (gezinsleden) zijn in de aanvraag meegenomen
• De aanvraag is ruim op tijd voor vertrek ingediend (minstens 5–7 dagen van tevoren)
• Als je op korte termijn op reis gaat: het ‘Certificado Provisional Sustitutorio’ als alternatief overwogen
• Verwar TSE niet met TSI (de Balearische gezondheidskaart)
• Houd de vervaldatum van de kaart in de gaten

Conclusie

De Europese zorgpas is voor alle inwoners van Spanje die recht hebben op openbare gezondheidszorg een gratis, maar belangrijk reisdocument binnen Europa. De online aanvraag via de Sede Electrónica van de Sociale Zekerheid is in een paar stappen geregeld, zolang je adres up-to-date is en je je kunt identificeren. Het is belangrijk om de beperkingen van de TSE te kennen: ze vervangt noch de Balearische Tarjeta Sanitaria Individual, noch een particuliere aanvullende verzekering, en ze geldt niet voor geplande behandelingen in het buitenland of bij een permanente verhuizing. Als je deze verschillen begrijpt, reis je met de TSE een stuk relaxter door Europa.

Officiële bronnen

• Seguridad Social: Tarjeta sanitaria europea (EZVK) – https://www.seg-social.es/wps/portal/wss/internet/Trabajadores/PrestacionesPensionesTrabajadores/10938/11566/1761
• Elektronisch loket Seguridad Social: aanvraag TSE/CPS – https://sede.seg-social.gob.es/wps/portal/sede/sede/Ciudadanos/Asistencia+Sanitaria/202046
• Seguridad Social: Tarjeta sanitaria y certificado provisional sustitutorio – https://inss.seg-social.es/tse
• Revista Seguridad Social: Beknopte gids van de TSE (incl. opmerking over Andorra) – https://revista.seg-social.es/-/como-obtener-la-tarjeta-sanitaria-europea
• IB-Salut: Aanvraag van de Tarjeta sanitaria (TSI) – https://www.ibsalut.es/es/info-ciudadania/tarjeta-sanitaria-individual/sustitucion-y-renovacion-de-la-tarjeta-sanitaria
• Europese Commissie: Europese ziekteverzekeringskaart – https://employment-social-affairs.ec.europa.eu/policies-and-activities/moving-working-europe/eu-social-security-coordination/european-health-insurance-card_es