Chleb świętojański

Okazałe strąki zbiera się na wyspie we wrześniu i październiku. Drzewo karobowe, zwane też szarańczynem strąkowym, ze swoimi potężnymi koronami dającymi cień jest charakterystycznym elementem krajobrazu wyspy Mallorca.

Rośnie nie tylko na wyspie, lecz także między innymi w całym basenie Morza Śródziemnego. Jednak na samej wyspie Mallorca występuje ponad 30 różnych gatunków. Noszą nazwy takie jak duralló, d’en Pau czy bugadera. Niemal na pewno każdy z nas jadł już coś z dodatkiem tego niezwykłego owocu.

Słodko-cierpkie strąki

Kucharze na wyspie Mallorca właśnie odkrywają ten miejscowy produkt na nowo. Nic dziwnego: chleb świętojański – po majorkańsku garrover, a po hiszpańsku algarroba – służy jako naturalny środek wiążący, słodzący i zagęszczający nie tylko w zupach, sosach, konfiturach, budyniach, lodach czy wypiekach.

Dodaje też aromatu lemoniadom, syropom, wódkom i likierom. Słodko-cierpkie strąki można nawet jeść na surowo: w smaku przypominają mieszankę karmelu, marcepanu, kawy i tytoniu.

Ceniony przez uznanych szefów kuchni

Pochodzący z wyspy Mallorca Santi Taura, szef kuchni wyróżniony gwiazdką Michelin, ma na niego własny pomysł: piecze chleb z mąką karobową i od czasu do czasu podaje go jako część menu w swojej restauracji w mieście Palma, w wyrafinowanym połączeniu z wędzonym masłem. To zresztą pieczywo, które bez obaw mogą jeść również osoby z nietolerancją glutenu: chleb świętojański jest bezglutenowy.

Także szef kuchni Jordi Cantó, który gotuje w hotelu Castell Son Claret w Es Capdellà, wykorzystywał już mąkę karobową do biszkoptów i ciastek. Z kolei mistrz kuchni Tomeu Caldentey z Sa Coma przygotował z niej mus czekoladowy, któremu nadaje wyjątkowy charakter cytrusowymi aromatami.

Te długie, zakrzywione owoce są zdrowym, naturalnym pożywieniem dzięki cennym składnikom odżywczym. Zawierają bowiem witaminy C i B, a także witaminy z grupy B i składniki mineralne, takie jak magnez, fosfor, wapń i potas. Dostarczają również białka i cukru.

Ratunek w trudnych czasach

W czasach, gdy na Majorce brakowało żywności, chleb świętojański pomagał przetrwać ludziom i zwierzętom. Służył też jako zamiennik czekolady, kiedy importowane produkty kakaowe były zbyt drogie.

Drzewa chleba świętojańskiego są jak stworzone do warunków panujących na Majorce. Te wytrzymałe rośliny są dobrze przystosowane do upałów i potrzebują niewiele wody. Radzą sobie nawet na ubogich glebach. Dzięki temu te okazałe drzewa o twardym drewnie mogą rosnąć także tam, gdzie inne rośliny nie miałyby szans.

Nadają się do uprawy ekologicznej

Są też odporne na patogeny. Dlatego nadają się do uprawy ekologicznej — zazwyczaj nie wymagają stosowania syntetycznych środków ochrony przed szkodnikami.

Cena zebranych strąków mocno jednak waha się z roku na rok, przez co uprawa tych mało wymagających roślin bywa dla rolników trudna.

Karat a nasiona drzewa chleba świętojańskiego

Z nasionami znajdującymi się w strąkach ma się wiązać jeszcze inna historia. Według niektórych źródeł to od nich wywodzi się jednostka miary metali szlachetnych: karat — jej nazwa pochodzi od Ceratonia siliqua, naukowej nazwy drzewa chleba świętojańskiego. Dawniej nasiona te miały zawsze ważyć tyle samo, około 0,2 grama, dzięki czemu doskonale nadawały się do wykorzystania jako jednostka masy…