Pareja de Hecho op de Balearen: het geregistreerd partnerschap stap voor stap
Als je op Mallorca, Menorca, Ibiza of Formentera samenwoont zonder te trouwen, kun je je relatie officieel laten registreren als ‘pareja de hecho’ – op de Balearen officieel ‘pareja estable’ genoemd. Dat geeft je op veel vlakken dezelfde rechten als een huwelijk, bijvoorbeeld bij erfenissen, het recht op ziekenbezoek of voogdijzaken, zonder dat je hoeft te trouwen. Voor binationale stellen waarbij één partner geen EU-nationaliteit heeft, is de registratie vaak ook de sleutel tot een verblijfsvergunning als gezinslid van een EU-burger. In deze gids kom je te weten welke voorwaarden het Balearische Registro de Parejas Estables stelt, welke documenten en kosten erbij komen kijken, hoe de aanvraag bij het CAIB (Consell de les Illes Balears) concreet verloopt en waar de typische valkuilen liggen.

Heb je hulp nodig bij het registreren als ‘Pareja de Hecho’ of bij het legaliseren van buitenlandse documenten?
- 📩 Stuur een persoonlijk verzoek — wij koppelen je aan de juiste contactpersonen voor jouw situatie
- Een Duitstalige advocaat vinden op Mallorca
Wat is een ‘pareja de hecho’ op de Balearen?
In Spanje is het geregistreerde partnerschap niet landelijk uniform geregeld, maar een zaak van de autonome regio’s – daarom verschillen de naam en de details per woonplaats. Op de Balearen heet het officieel "pareja estable", vastgelegd in de wet Ley 18/2001, van 19 december, inzake Parejas Estables (BOIB nr. 156 van 19-12-2001, BOE nr. 14 van 16 januari 2002, van kracht sinds 19 januari 2002). Andere regio’s gebruiken andere termen: in Andalusië, op de Canarische Eilanden, in Cantabrië, Extremadura en het Baskenland heet het „parejas de hecho”, in Catalonië „uniones estables de pareja”, in Madrid en Valencia „uniones de hecho”. Juridisch gezien komt het overal neer op hetzelfde basisprincipe: twee mensen – van hetzelfde of verschillend geslacht – laten hun stabiele samenwoning officieel registreren, zonder de burgerlijke staat „getrouwd“ aan te nemen.
Op de Balearen is de Conselleria de Familias, Bienestar Social y Atención a la Dependencia verantwoordelijk voor het bijhouden van het register. De procedure is op verschillende punten hervormd en vereenvoudigd door Decreto ley 4/2022 van 30 maart 2022 – sinds 31 maart 2022 gelden de hier beschreven voorwaarden.
Voorwaarden voor de registratie
Om als ‘pareja estable’ in het register van de Balearen te worden opgenomen, moeten beide partners tegelijkertijd aan een aantal voorwaarden voldoen. De belangrijkste – en in de praktijk de moeilijkste – is dat je via het ‘Empadronamiento’ kunt aantonen dat je al minstens een jaar samenwoont.
| Voorwaarde | Concrete eis |
|---|---|
| Woonplaats (administratieve wijk) | Beide partners moeten in een gemeente op de Balearen ingeschreven staan |
| Samenleven | Minimaal 12 maanden ononderbroken samenwonen op hetzelfde adres, aangetoond via het Empadronamiento |
| Burgerlijke staat | Geen van de partners mag getrouwd zijn |
| Familiebanden | Geen verwantschap in rechte lijn (bloedverwantschap/adoptie) en geen verwantschap in de zijlijn tot en met de derde graad |
| Bestaand partnerschap | Geen van de partners mag al als „pareja estable” bij iemand anders geregistreerd staan |
Let op: Je woonadres moet uitsluitend via het gemeentelijk bevolkingsregister worden aangetoond. Zonder dat je beide namen op hetzelfde adres in het bevolkingsregister staan, wordt je aanvraag niet geaccepteerd – informeer je van tevoren over de procedure voor empadronamiento op Mallorca.
Er is geen uiterste termijn waarbinnen je de aanvraag moet indienen nadat je aan de voorwaarden voldoet – het register is opgezet als een open register, waarin je je op elk moment kunt inschrijven zodra je aan de voorwaarden voldoet.
Welke documenten en kosten zijn er?
De aanvraag voor inschrijving bestaat uit een officieel formulier en een beëdigde verklaring over je burgerlijke staat. Beide formulieren kun je downloaden via het portaal van de CAIB.
| Document | Doel |
|---|---|
| Inschrijvingsaanvraag | Officiële registratieaanvraag met gegevens van beide partners |
| Verklaring inzake de burgerlijke stand | Verklaring op erewoord dat geen van de partners getrouwd is |
| Bewijs van empadronamiento | Bewijs dat jullie minstens 12 maanden samen hebben gewoond |
| Model 046 (DUI-046) | Betalingsbewijs van de administratiekosten |
De administratiekosten voor de inschrijving in het Registro de Parejas Estables bedragen momenteel 21,56 €, zoals vastgelegd in de begrotingswet van de Balearen voor 2019. Je betaalt via formulier Modelo 046 (Concepto 6024), dat je online kunt invullen en vervolgens direct online kunt betalen of kunt afdrukken en bij een deelnemende bank kunt betalen.
Let op: Voor buitenlandse documenten – zoals geboorteaktes of bewijzen van burgerlijke staat uit Duitsland, Oostenrijk of Zwitserland – vragen de autoriteiten vaak om een apostille en een beëdigde vertaling naar het Spaans. Houd hier rekening mee en neem indien nodig contact op met een beëdigd vertaler op Mallorca.
Stap voor stap: zo werkt de aanmelding
- Empadronamiento: beide partners moeten minstens 12 maanden ononderbroken op hetzelfde adres in een gemeente op de Balearen staan ingeschreven, voordat de aanvraag zin heeft.
- Formulieren downloaden: Download en vul de ‘Solicitud de inscripción’ en de ‘Declaración responsable de Estado civil’ in vanaf de website van de CAIB.
- De vergoeding betalen: Vul formulier 046 online in en betaal de vergoeding van 21,56 € via internet of bij een bank.
- Documenten verzamelen: Zorg ervoor dat buitenlandse akten, indien nodig, van een apostille worden voorzien en door een beëdigd vertaler worden vertaald.
- Een aanvraag indienen: Je kunt kiezen uit: elektronisch (met een digitaal certificaat, DNIe of Cl@ve permanente), persoonlijk bij een registratiekantoor van de autonome overheid, de rijksoverheid of de gemeenten, of per post in een open envelop.
- Wacht op de bevestiging: Na controle door de Conselleria de Familias, Bienestar Social y Atención a la Dependencia wordt de inschrijving in het register voltooid.
De aanvraag kan ook door een gevolmachtigde worden ingediend – handig als een van de partners nog in Duitsland verblijft of als je de formaliteiten aan een gestoría of een advocaat wilt overlaten.
Behandelingsduur, termijnen en "silencio administrativo"
Noch de wet op vaste relaties (Parejas Estables), noch het bijbehorende decreet legt een specifieke behandelingstermijn vast. Daarom geldt bij gebrek daaraan het algemene Balearische bestuursrecht (Wet 3/2003 van 26 maart inzake het juridisch stelsel van het bestuur van de Comunidad autónoma van de Balearen), dat een maximumtermijn van zes maanden voorschrijft voor het nemen van een besluit en de betekening daarvan.
| Kenmerk van de procedure | Regeling |
|---|---|
| Maximale verwerkingstijd | 6 maanden (subsidiair volgens wet 3/2003) |
| Administratieve stilte | Afgewezen – als je niet op tijd reageert, wordt je aanvraag als afgewezen beschouwd |
| Rechtsmiddelen | Met dit besluit is de administratieve procedure afgerond (fin de la vía administrativa) |
| Start van de aanmeldingsperiode | Alleen op verzoek (instancia de parte), geen ambtshalve procedure |
Let op: "Silencio administrativo negativo" betekent: als er binnen de termijn niets gebeurt, wordt je aanvraag als afgewezen beschouwd – in tegenstelling tot procedures met "positief stilzwijgen". Houd daarom voldoende tijd over, voor het geval je de registratie nodig hebt voor een visum of een verblijfsvergunning.
Samenwonen vs. huwelijk: wat is het verschil?
Veel stellen vragen zich af of het al die moeite waard is om een ‘pareja estable’ aan te gaan, of dat trouwen niet de makkelijkste manier is. Beide opties hebben verschillende voorwaarden en juridische gevolgen.
| Aspect | Pareja de Hecho (Balearen) | Huwelijk (Matrimonio) |
|---|---|---|
| Voorwaarde | 12 maanden samenwonen + woonplaats op de Balearen | Geen wachttijd, maar een burgerlijke/kerkelijke huwelijksprocedure |
| Regeling | Regionaal (autonome gemeenschap) | Landelijk uniform (burgerlijk recht) |
| Kosten | 21,56 € inschrijfgeld | Dat hangt af van de burgerlijke stand/de ceremonie |
| Oplossing | Je kunt je nu makkelijker uit het register laten schrappen | Formele echtscheiding nodig |
| Erkenning in het buitenland | Niet overal automatisch gelijkgesteld | Internationaal breder erkend |
Als je erover nadenkt om op het eiland te trouwen, vind je meer informatie in de gids ‘Trouwen op Mallorca’.
Rechten en plichten na de inschrijving
Na de registratie worden partners op veel, maar niet alle vlakken gelijkgesteld aan een huwelijk. Vooral wat de successierechten betreft, heeft de registratie vaak een positief effect, omdat geregistreerde stellen in sommige gevallen fiscaal als echtgenoten worden behandeld – zonder de status van ‘pareja estable’ lopen ongehuwde stellen daarentegen het risico op aanzienlijk hogere belastinglasten bij overlijden. Meer hierover lees je in de gids ‘Erfenis uit Duitsland in Spanje’.
Gelijkheid is niet op elk gebied volledig: Zo heeft het Spaanse Constitutionele Hof in 2025 in een zaak uit Mallorca beslist dat nabestaande partners van een ‘pareja de hecho’ onder bepaalde omstandigheden nog steeds het weduwepensioen kan worden geweigerd – een gebied waarop de ‘pareja estable’ juridisch gezien nog niet helemaal gelijkgesteld is aan het huwelijk. In een individueel geval dat in 2023 bekend werd, kreeg een rechter voor het eerst een paar dagen betaald speciaal verlof voor de registratie als ‘pareja de hecho’ – of en in hoeverre je daar recht op hebt, hangt echter af van de betreffende cao of arbeidsverhouding af en kun je dit niet zomaar op alle werknemers toepassen.
Let op: Aangezien de jurisprudentie en de praktijk van de sociale zekerheid op dit gebied steeds verder evolueren, is het de moeite waard om, voordat je belangrijke beslissingen neemt (pensioen, erfenis, voogdij), individueel advies in te winnen bij een advocaat op Mallorca.
Feitelijk samenwonenden en verblijfsrecht voor niet-EU-partners
Voor binationale stellen waarbij één van de partners geen EU-burgerschap heeft, is het geregistreerd partnerschap vaak de handigste manier om de niet-EU-partner een verblijfsvergunning te bezorgen als familielid van een EU-burger. Belangrijk: beide partners hebben eerst een Spaans belasting- en identificatienummer (NIE) nodig voordat je contractuele en administratieve stappen kunt zetten, zoals een huurovereenkomst, Empadronamiento of een bankrekening. Lees op tijd meer over de algemene procedure onder Verblijf in Spanje en over de relevante termijnen onder Visum & Verblijf.
Niet-werkende emigranten hebben voor de residencia bovendien meestal een particuliere ziektekostenverzekering nodig zonder eigen risico en zonder wachttijden – meer details hierover vind je in de gids over ziektekostenverzekeringen in Spanje.
Meest voorkomende fouten
- Te late of onvolledige empadronamiento: als de empadronamiento wordt onderbroken of als je woonadres binnen de termijn van 12 maanden verandert, begint de termijn in feite opnieuw.
- Ontbrekende apostille bij buitenlandse akten: Duitse geboorte- of huwelijksakten worden vaak afgewezen als er geen apostille en beëdigde vertaling bij zit.
- Verwarring met andere regio’s: Als je eerder in een andere autonome gemeenschap stond ingeschreven, moet je je daar eventueel eerst laten uitschrijven voordat je je op de Balearen kunt inschrijven.
- Ontbrekende betalingsbevestiging: Zonder het betalingsbewijs via Modelo 046 wordt de aanvraag niet in behandeling genomen.
- Verwarring met het huwelijk bij pensioenkwesties: De veronderstelling dat een ‘pareja estable’ in alle gevallen gelijkgesteld wordt aan een huwelijk, kan bij zaken als het weduwepensioen tot teleurstellingen leiden.
Wat komt er daarna?
Nadat je je succesvol hebt laten registreren, moet je de bevestiging van het register goed bewaren – die wordt bij toekomstige afhandelingen bij de overheid (verblijfsvergunning, erfeniskwesties, voogdijzaken) regelmatig als bewijs gevraagd. Als je als binational koppel van plan bent om samen een woning te kopen of te verhuren, vind je aanvullende tips in de gids ‘Tweedehands kopen & verkopen op Mallorca’. Ook op fiscaal gebied loont het de moeite om na de registratie je persoonlijke situatie als inwoner eens te bekijken, bijvoorbeeld onder ‘Belastingen als inwoner’.
Checklist: een samenwonend stel registreren op de Balearen
| Stap | Klaar? |
|---|---|
| Beide partners moeten minstens 12 maanden op hetzelfde adres staan ingeschreven | ☐ |
| Inschrijvingsformulier en verklaring ingevuld | ☐ |
| Buitenlandse documenten voorzien van een apostille en een beëdigde vertaling | ☐ |
| Kosten via Modelo 046 (21,56 €) betaald | ☐ |
| Aanvraag online, persoonlijk of per post ingediend | ☐ |
| Bevestiging/registratiecertificaat na verwerking gearchiveerd | ☐ |
Conclusie
De registratie als ‘Pareja de Hecho’ op de Balearen is een overzichtelijke, maar strikt geregelde administratieve procedure: zonder een ononderbroken empadronamiento gedurende 12 maanden, correct gewaarmerkte documenten en de betaalde vergoeding van 21,56 € lukt het niet. Als je aan de voorwaarden voldoet, profiteer je van een verregaande – zij het niet in elk detail volledige – juridische gelijkstelling met gehuwden, bijvoorbeeld wat betreft de successierechten. Vooral bij binationale relaties met een partner van buiten de EU of buitenlandse documenten is het de moeite waard om vroeg juridisch advies in te winnen, om vertragingen door ontbrekende apostilles of vertalingen te voorkomen.
Officiële bronnen
- Register voor vaste relaties (procedure, CAIB): https://www.caib.es/seucaib/es/tramites/tramite/6958
- Wet 18/2001 van 19 december inzake vaste relaties (BOE, geconsolideerde versie): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2002-917
- Wetsbesluit 4/2022 van 30 maart (BOE): https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2022-9389
- Decreet 112/2002 van 30 augustus (instelling van het Register voor vaste relaties): https://www.siis.net/documentos/legislativa/13372.pdf
- Wet 39/2015 van 1 oktober inzake de algemene administratieve procedure: https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2015-10565
- Wet 3/2003 van 26 maart inzake het juridisch stelsel van het bestuur van de CAIB (BOIB): http://boib.caib.es/pdf/2003044/mp32.pdf
- Formulier 046 (ATIB, betaling van leges): http://www.atib.es/ta/modelos/modelo.aspx?m=046&idconcepto=6024