Johannesbrood
In september en oktober worden de forse peulen op het eiland geoogst. Met zijn indrukwekkende, schaduwrijke kruin bepaalt de carobboom, zoals de johannesbroodboom ook wordt genoemd, mede het landschap van Mallorca.
Hij groeit niet alleen op het eiland, maar onder meer in het hele Middellandse Zeegebied. Toch komen er alleen al op Mallorca meer dan 30 verschillende soorten voor. Ze heten duralló, d’en Pau of bugadera. En vrijwel zeker hebben we allemaal weleens iets gegeten waarin deze bijzondere vrucht is verwerkt.
Zoetbittere peulen
De koks van Mallorca herontdekken dit eilandproduct. Niet zo vreemd: johannesbrood – in het Mallorcaans garrover (Spaans: algarroba) – wordt als natuurlijk bindmiddel, zoetmiddel en verdikkingsmiddel in meer dan alleen soepen, sauzen, jam, pudding, ijs en gebak verwerkt.
Ook in frisdrank, siroop, brandewijn en likeur wordt het als smaakstof gebruikt. De zoetbittere peulen kun je zelfs rauw eten: de smaak doet denken aan een mengeling van karamel, marsepein, koffie en tabak.
Gewaardeerd door gerenommeerde chef-koks
De Mallorcaanse sterrenchef Santi Taura heeft er zijn eigen draai aan gegeven: hij bakt brood met johannesbroodmeel en serveert het in zijn restaurant in Palma weleens bij het menu, verfijnd gecombineerd met gerookte boter. Dat brood kunnen trouwens ook mensen met een glutenintolerantie gerust eten: johannesbrood is glutenvrij.
Ook chef-kok Jordi Cantó, die in Hotel Castell Son Claret in Es Capdellà achter het fornuis staat, heeft johannesbroodmeel al gebruikt voor biscuitgebak en koekjes. De creatieve kok Tomeu Caldentey uit Sa Coma maakte er op zijn beurt al een chocolademousse mee, die hij met citrusaroma’s een bijzonder accent geeft.
De lange, gebogen vruchten zijn dankzij hun waardevolle voedingsstoffen een gezond, natuurlijk voedingsmiddel. Ze bevatten namelijk vitamine C en B, maar ook B-vitamines en mineralen zoals magnesium, fosfor, calcium en kalium. Ook bevatten ze eiwit en suiker.
Onmisbaar om te overleven
Zo hielp johannesbrood mens en dier te overleven in tijden waarin voedsel op Mallorca schaars was. Johannesbrood diende ook als vervanger voor chocolade wanneer geïmporteerde cacaoproducten onbetaalbaar waren.
Johannesbroodbomen zijn bij uitstek geschikt voor Mallorca. Deze sterke bomen zijn goed bestand tegen de hitte en hebben weinig water nodig. Zelfs op arme grond kunnen ze groeien. Daardoor gedijen de statige bomen met hun harde hout ook op plekken waar andere planten niet zouden kunnen groeien.
Geschikt voor biologische teelt
Bovendien zijn ze goed bestand tegen ziekteverwekkers. Dat maakt ze geschikt voor de biologische teelt, want bij de teelt zijn doorgaans geen synthetische bestrijdingsmiddelen nodig.
De prijs van de geoogste peulen schommelt echter sterk van jaar tot jaar. Daardoor is het voor boeren soms niet eenvoudig om deze weinig veeleisende bomen te telen.
Karaat en de zaden van de johannesbroodboom
De zaden van de peulvrucht zouden daarnaast nog een andere betekenis hebben. Volgens sommige bronnen vormen ze de basis voor de maateenheid voor edelmetalen: karaat – afgeleid van Ceratonia siliqua, de wetenschappelijke naam van de johannesbroodboom. De zaden zouden vroeger steeds hetzelfde gewicht van ongeveer 0,2 gram op de weegschaal hebben gebracht en daardoor heel geschikt zijn geweest als gewichtseenheid …