Johannesbrood
In september en oktober worden de forse peulen op het eiland geoogst. Met zijn machtige, schaduwrijke kruinen bepaalt de karobboom, zoals hij ook wordt genoemd, mede het landschap van Mallorca.
Hij groeit niet alleen op het eiland, maar onder meer in het hele Middellandse Zeegebied. Alleen al op Mallorca zijn er meer dan 30 verschillende soorten. Ze heten duralló, d’en Pau of bugadera. En vrijwel zeker heeft ieder van ons al eens iets gegeten waarin deze bijzondere vrucht is verwerkt.
Zoet-bittere peulen
De chefs van Mallorca herontdekken dit eilandproduct momenteel. Geen wonder: johannesbrood – op Mallorca: garrover (Spaans: algarroba) – wordt als natuurlijk bind-, zoet- en verdikkingsmiddel niet alleen gebruikt in soepen, sauzen, jam, pudding, ijs en gebak.
Ook in limonades, siroop, brandewijn en likeur speelt het als smaakmaker een rol. De zoet-bittere peulen kun je zelfs rauw eten: qua smaak doen ze denken aan een mix van karamel, marsepein, koffie en tabak.
Gewaardeerd door gerenommeerde chefs
De Mallorcaanse sterrenchef Santi Taura heeft iets eigens bedacht: hij bakt brood met johannesbroodmeel en serveert het in zijn restaurant in Palma soms bij het menu, verfijnd gecombineerd met gerookte boter. Overigens kunnen ook mensen met glutenintolerantie dit brood gerust eten: johannesbrood is glutenvrij.
Ook chef-kok Jordi Cantó, die in Hotel Castell Son Claret in Es Capdellà achter het fornuis staat, heeft johannesbroodmeel al gebruikt voor biscuitgebak en koekjes. Keukenvirtuoos Tomeu Caldentey uit Sa Coma maakte er op zijn beurt al een chocolademousse van, die hij met citrusaroma's een bijzondere twist geeft.
De lange, gebogen vruchten zijn een gezond, natuurlijk voedingsmiddel dankzij hun waardevolle voedingsstoffen. Ze bevatten de vitaminen C en B, evenals B-vitaminen en mineralen zoals magnesium, fosfor, calcium en kalium. Ook bevatten ze eiwitten en suiker.
Een garantie om te overleven
In tijden waarin voedsel op Mallorca schaars was, hielp johannesbrood mens en dier dan ook te overleven. Johannesbrood gold bovendien als vervanger van chocolade wanneer geïmporteerde cacaoproducten onbetaalbaar waren.
Johannesbroodbomen zijn Mallorca op het lijf geschreven. Deze robuuste gewassen zijn goed aangepast aan de hitte en hebben weinig water nodig. Zelfs op schrale bodems gedijen ze goed. Daardoor kunnen de statige bomen met hun harde hout ook groeien op plekken waar andere planten niet zouden kunnen groeien.
Geschikt voor biologische teelt
Bovendien zijn ze goed bestand tegen ziekteverwekkers. Daarom zijn ze geschikt voor biologische teelt, want bij de teelt ervan zijn synthetisch geproduceerde bestrijdingsmiddelen doorgaans niet nodig.
De prijs van de geoogste peulen schommelt echter sterk van jaar tot jaar, waardoor de teelt van deze sterke gewassen voor boeren soms niet eenvoudig is.
Karaat en de zaden van de johannesbroodboom
De zaden van de peulvrucht zouden daarnaast nog een verdere betekenis hebben. Volgens sommige bronnen vormen ze de basis voor de maateenheid voor edelmetalen: karaat – afgeleid van Ceratonia siliqua, de wetenschappelijke benaming van de johannesbroodboom. De zaden zouden vroeger steeds ongeveer 0,2 gram hebben gewogen en daarom uitstekend geschikt zijn geweest als gewichtseenheid …