Johannesbrood
In september en oktober worden de forse peulen op het eiland geoogst. Met zijn machtige, schaduwrijke kronen bepaalt de karobboom, zoals hij ook wordt genoemd, mede het landschap van Mallorca.
Hij groeit niet alleen op het eiland, maar onder meer in het hele Middellandse Zeegebied. Alleen al op Mallorca zijn er meer dan 30 verschillende soorten. Ze heten duralló, d’en Pau of bugadera. En het is vrijwel zeker dat ieder van ons al eens iets met deze bijzondere vrucht heeft gegeten.
Zoet-bittere peulen
De koks van Mallorca herontdekken dit eilandproduct momenteel. Geen wonder: johannesbrood – op Mallorca: garrover (Spaans: algarroba) – zit als natuurlijk bindmiddel, zoetstof en verdikkingsmiddel niet alleen in soepen, sauzen, confituren, pudding, ijs of gebak.
Ook in limonades, siroop, brandewijn en likeur speelt het als smaakstof een rol. De zoet-bittere peulen kun je zelfs rauw eten: qua smaak doen ze denken aan een mengeling van karamel, marsepein, koffie en tabak.
Gewaardeerd door gerenommeerde chef-koks
De Mallorcaanse sterrenchef Santi Taura heeft een eigen variant bedacht: hij bakt brood met johannesbroodmeel en serveert het in zijn restaurant in Palma soms bij het menu, verfijnd gecombineerd met gerookte boter. Dit brood kunnen ook mensen met een glutenintolerantie gerust eten: johannesbrood is glutenvrij.
Ook chef-kok Jordi Cantó, die in Hotel Castell Son Claret in Es Capdellà in de keuken staat, heeft johannesbroodmeel al gebruikt voor biscuitgebak en koekjes. Keukenkunstenaar Tomeu Caldentey uit Sa Coma maakte er eerder al een chocolademousse van, waaraan hij met citrusaroma’s een bijzonder accent geeft.
De lange, gebogen vruchten zijn een gezond, natuurlijk voedingsmiddel dankzij hun waardevolle voedingsstoffen. Ze bevatten de vitaminen C en B, aangevuld met B-vitaminen en mineralen zoals magnesium, fosfor, calcium en kalium. Ook eiwitten en suiker zijn erin aanwezig.
Een garantie om te overleven
In tijden waarin voedsel op Mallorca schaars was, hielp johannesbrood mens en dier dan ook te overleven. Johannesbrood gold bovendien als vervanger van chocolade wanneer geïmporteerde cacaoproducten onbetaalbaar waren.
Johannesbroodbomen zijn geknipt voor Mallorca. Deze robuuste bomen zijn goed bestand tegen hitte en hebben weinig water nodig. Ook op schrale bodems gedijen ze goed. Daardoor kunnen de statige bomen met hun harde hout ook groeien op plekken waar andere planten niet zouden overleven.
Geschikt voor biologische teelt
Bovendien zijn ze bestand tegen ziekteverwekkers. Daarom zijn ze geschikt voor biologische teelt, want bij de teelt zijn synthetisch geproduceerde bestrijdingsmiddelen doorgaans niet nodig.
De prijs van de geoogste peulen schommelt echter sterk van jaar tot jaar, waardoor de teelt van deze sterke gewassen voor boeren soms niet eenvoudig is.
Karaat en de zaden van de johannesbroodboom
De zaden van de peulvrucht zouden bovendien nog een andere betekenis hebben. Volgens sommige bronnen vormen ze de basis van de maateenheid voor edelmetalen: karaat – afgeleid van Ceratonia siliqua, de wetenschappelijke benaming van de johannesbroodboom. De zaden zouden vroeger steeds ongeveer 0,2-gram op de weegschaal hebben gewogen en daardoor uitstekend geschikt zijn geweest als gewichtseenheid …