Llampuga
Goudmakrelen mogen van eind augustus tot eind december worden gevangen. Deze vis met weinig graten en goudkleurige, metaalachtige glans is een goede consumptievis. Bovendien belandt hij relatief gemakkelijk in het net of aan de haak.
Llampuga: snelle, magere vis
Llampuga's zijn snelle zwemmers en laten zich soms zelfs boven het wateroppervlak zien wanneer ze uitgelaten uit zee springen. Dat komt door een bijzondere voorkeur van de gewone goudmakreel (Coryphaena hippurus), zoals de wetenschappelijke naam luidt. Hij jaagt graag op vliegende vissen.
Daarbij maakt hij flink vaart en kan hij snelheden van 60 kilometer per uur of meer bereiken. Daarmee behoort hij tot de snelste vissen ter wereld. Omdat hij zo beweeglijk is en grote afstanden aflegt, bevat hij ook weinig vet.
Llampuga's – tonnen tegelijk gevangen
Met het begin van het koelere seizoen, wanneer de zomer voorbij is, de eerste stormen over Mallorca razen en onweer opsteekt, breekt de tijd van de goudmakreel aan. Daarom wordt hij ook wel onwervis genoemd. De naam „Llampuga“ is afgeleid van het Mallorcaanse woord „Llamp“: bliksem!
In de herfst worden de vissen in grote hoeveelheden uit de wateren rond Mallorca gehaald. In 2022 vingen lokale vissers bijna 126 ton. Dat meldde de Balearische Fischereivereinigung.
Goudmakreelfeest in Cala Ratjada
Van 13 tot en met 15 oktober 2023 is dit het gesprek van de dag op Mallorca. Dan viert Cala Ratjada zijn traditionele goudmakreelfeest, de „Mostra de la Llampuga“. In deze plaats in het oosten van Mallorca draait dan alles om deze vis. En je ontdekt er op hoeveel verschillende manieren goudmakreel bereid kan worden: gemarineerd, gegrild, gerookt, gefrituurd, gestoomd …
Van ceviche tot carpaccio
Ze zijn uitermate geschikt als ingrediënt in een smakelijke ceviche, kunnen fijngesneden de hoofdrol spelen in een carpaccio, geven visstoofpotten extra smaak en bezorgen zelfs hamburgers een Mallorcaans tintje.
Traditioneel geserveerd met aardappelen en paprika
Er zijn zelfs koks die er een dessert van hebben gemaakt en de vis als mousse hebben geserveerd. Maar naast al deze creatieve composities is de Llampuga traditioneel vooral terug te vinden in de vertrouwde Fideua-gerechten van Mallorca.
Fideua is het kleine zusje van paella, maar dan met pasta in plaats van rijst. Op Mallorca wordt goudmakreel ook graag op klassieke wijze met aardappelen en paprika geserveerd.
Veelzijdig bereid
Je zou kunnen zeggen dat de goudmakreel een ware alleskunner is. En tijdens het Llampuga-Gastro-Fest in Cala Ratjada kun je tal van variaties proeven!
Heb je het grote goudmakreelfeest gemist? In de markthallen en bij de viskramen op Mallorca worden Llampugas nu overal in het seizoen aangeboden.
Van Mallorca tot Hawaï
Overigens komen goudmakrelen niet alleen in de Middellandse Zee voor. Ze zwemmen voor de kusten van Mallorca, Italië, Malta en Tunesië, maar zijn ook te vinden in de Atlantische Oceaan, de Stille Oceaan en de Indische Oceaan.
Ook in tropische wateren voelen ze zich thuis. Bij Hawaï kunnen de Mahi-Mahi, zoals ze daar heten, zelfs langer worden dan twee meter en tot 40 kilogram wegen.
Daar kunnen Mallorcaanse vissers alleen maar van dromen. Tot nu toe vangen zij vooral kleine en middelgrote exemplaren.
Geen tekenen van overbevissing
Er lijken echter veranderingen op komst: bioloog Vicenç Moltó van de Universiteit van de Balearen (UIB) in Palma de Mallorca heeft onlangs in het kader van zijn proefschrift vastgesteld dat de voortplantingsperiode van de dieren door klimaatverandering en stijgende zeetemperaturen langer is geworden.
Dat betekent: vissen die al aan het begin van deze fase uitkomen, zijn tijdens het visseizoen op Mallorca groter dan vroeger.
Dieren die pas tegen het einde van deze fase uit het ei komen, zijn dus klein. Het goede nieuws tot slot: Volgens wetenschapper Vicenç Moltó zijn er in de Balearische Zee in ieder geval geen aanwijzingen voor overbevissing van de goudkleurig glanzende makrelen.