Llampuga
Goudmakrelen mogen namelijk van eind augustus tot eind december worden gevangen. Deze vis met weinig graten en goudkleurige metallic glans op de huid is een goede eetvis. Bovendien belandt hij relatief makkelijk in het net of aan de haak.
Llampuga: snelle, magere vis
Llampuga's zijn snelle zwemmers en komen soms zelfs boven het wateroppervlak uit wanneer ze uitgelaten uit zee springen. Dat komt door een bijzondere voorkeur van de gewone goudmakreel (Coryphaena hippurus), zoals de wetenschappelijke naam luidt. Hij jaagt graag op vliegende vissen.
Daarbij maakt hij flink vaart en kan hij snelheden van 60 kilometer per uur en meer bereiken. Daarmee behoort hij tot de snelste vissen ter wereld. Omdat hij zo wendbaar is en grote afstanden aflegt, bevat hij ook weinig vet.
Llampuga's – tonnenvis gevangen
Met het begin van het koelere jaargetijde, wanneer de zomer voorbij is, de eerste stormen over Mallorca razen en onweersbuien opkomen, breekt de tijd van de goudmakreel aan. Daarom wordt hij ook wel onweersvis genoemd. De naam „Llampuga“ is afgeleid van het Mallorcaanse woord „Llamp“: bliksem!
In de herfst worden de vissen tonnenvis uit de wateren rond Mallorca gehaald. In 2022 vingen de lokale vissers bijna 126 ton. Dat maakte de Visserijvereniging van de Balearen bekend.
Goudmakreelfeest in Cala Ratjada
Van 13 tot en met 15 oktober 2023 staat Mallorca in het teken van de traditionele goudmakreelfeesten in Cala Ratjada, de „**Mostra de la Llampuga““. In deze plaats in het oosten van Mallorca draait dan alles om deze vis. Daarbij zie je op hoeveel verschillende manieren goudmakreel kan worden bereid: gemarineerd, gegrild, gerookt, gefrituurd, gestoomd …
Van ceviche tot carpaccio
Ze zijn bij uitstek geschikt als ingrediënt voor een smakelijke ceviche, kunnen flinterdun gesneden de hoofdrol spelen in een carpaccio, geven visstoofpotten extra pit en zelfs hamburgers een Mallorcaans tintje.
Traditioneel geserveerd met aardappelen en paprika
Er zijn zelfs koks die er een dessert van hebben gemaakt en de vis als mousse hebben geserveerd. Maar naast alle creatieve composities vind je Llampuga traditioneel vooral terug in de vertrouwde Fideua-gerechten van Mallorca.
Fideua is het kleine zusje van paella met pasta – met pasta in plaats van rijst. Op Mallorca wordt goudmakreel ook graag klassiek met aardappelen en paprika geserveerd.
Veelzijdige bereiding
Je zou de goudmakreel gerust een echte alleskunner kunnen noemen. En tijdens het Llampuga-gastronomiefestival in Cala Ratjada kun je talloze varianten proeven!
Heb je het grote goudmakreelfestival gemist? In de markthallen en bij de viskramen op Mallorca worden Llampugas nu overal tijdens het seizoen aangeboden.
Van Mallorca tot Hawaï
Goudmakrelen komen overigens niet alleen in de Middellandse Zee voor. Ze zwemmen voor de kust van Mallorca, Italië, Malta en Tunesië, maar ook in de Atlantische Oceaan, de Stille Oceaan en de Indische Oceaan.
Ook in tropische wateren voelen ze zich thuis. Bij Hawaï kunnen de Mahi-Mahi, zoals ze daar heten, zelfs langer dan 2 meter worden en tot 40 kilogram wegen.
Daar kunnen de Mallorcaanse vissers alleen maar van dromen. Tot nu toe vangen zij vooral kleine en middelgrote exemplaren.
Geen tekenen van overbevissing
Er dienen zich echter veranderingen aan: bioloog Vicenç Moltó van de Universiteit van de Balearen (UIB) in Palma de Mallorca heeft onlangs in het kader van zijn proefschrift vastgesteld dat de voortplantingsperiode van de dieren door klimaatverandering en stijgende zeewatertemperaturen langer is geworden.
Dat betekent: vissen die al aan het begin van deze fase uitkomen, zijn tijdens het visseizoen op Mallorca groter dan vroeger.
Dieren die pas tegen het einde van deze fase ter wereld komen, zijn dan ook klein. Het goede nieuws tot slot: Volgens wetenschapper Vicenç Moltó zijn er in elk geval in de Balearische Zee geen aanwijzingen voor overbevissing van de goudkleurig glanzende makrelen.