Vijgen – Mallorcas zoete vruchtjes

Wat een verscheidenheid! In het Middellandse Zeegebied groeien zo’n 2.200 verschillende vijgenrassen. Alleen al op de Balearen gedijen ongeveer 250 inheemse soorten, waarvan 180 op Mallorca. In de nazomer zijn deze fijne vruchten klaar om van te genieten. Vijgen behoren tot de oudste cultuurgewassen van de mensheid. Dat blijkt onder meer uit archeologische vondsten van circa 11.400 jaar oude resten van gedroogde vijgen in een neolithische nederzetting op de plek van de huidige Westelijke Jordaanoever.

Vijgenbomen maken al ruim 2.000 jaar deel uit van Mallorca. Eerst teelden de Feniciërs ze, later ook de Romeinen, de Moren en vervolgens de christenen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat higos (Mallorcaans: figas) al heel lang bij de lokale bevolking geliefd zijn en op het menu van de eilandbewoners staan.

Veelzijdige teamspelers

Vijgenbomen zijn bovendien echte alleskunners. In de zomer geven hun grote bladeren heerlijke schaduw, waarna ze van augustus tot in september aromatische vruchten dragen. Vers van de boom smaken ze het allerlekkerst. Eenmaal opengesneden kun je ze direct met schil en pitjes eten, of je knabbelt alleen het zachte vruchtvlees smakelijk uit de schil. Je kunt ze natuurlijk ook opensnijden en, net als een kiwi, uitlepelen. Verder doen ze het uitstekend in een salade, als dessert, in vijgencake of -taart. Ook geven ze Mallorcas beroemde reuzelgebak, de ensaimadas, net dat beetje extra. In een sausje bij hartige vleesgerechten zijn ze verrukkelijk, en bij geitenkaas zijn ze de ideale begeleider. Zelfs in een verfrissende zomerbowl zijn ze smakelijke teamspelers.

Na de oogst vragen ze wel om een zorgvuldige behandeling. Het zijn immers gevoelige vruchten die erg drukgevoelig zijn. Verse vijgen kun je niet lang bewaren. Gelukkig kun je ze drogen en zo langer houdbaar maken.

Het kleurenpalet loopt van groen tot violet

Vijgen zijn er in een groot aantal kleuren: van groen en geelachtig tot violet en zelfs roodbruin. Bovendien zijn ze gezond. Ze bevatten kalium, magnesium, ijzer en calcium, evenals B-vitamines en vitamine A. Daarmee zijn ze prima als tussendoortje. Wat calorieën betreft: 100 gram vijgen bevat ongeveer 60 kilocalorieën. Gedroogd bevatten ze daarentegen circa 280 kilocalorieën, dus meer dan 4,5 keer zoveel. Daar is een eenvoudige reden voor: vijgen bestaan voor 80 procent uit water. Dat verliezen ze tijdens het droogproces. Het gevolg: het gehalte aan vruchtensuiker stijgt.

Van Carlina tot Victòria: bezoek aan Mallorcas hof van Eden

Wie dol is op vijgen, waant zich op de Finca Son Mut Nou bij Llucmajor in het paradijs. Apotheker Montserrat Pons i Boscana runt daar met ongebreidelde passie zijn vijgenboerderij. Inmiddels heeft hij 3.200 vijgenbomen geplant, afkomstig uit alle hoeken van de wereld. Natuurlijk ook van de Balearen. Daaronder vallen soorten met mooie namen als Alacantina Negra uit Montuïri, Albacor Blanca uit Campos, Carlina uit Algaida en Victòria uit Porreres.

Andere dragen namen als „Dameshals“ (Coll de Dama) of „Koningin“ (Reina). Op Son Mut Nou gedijen onder de Mallorcaanse zon, in het hart van Migjorn, ook planten van het Spaanse vasteland en uit verre landen als Thailand en Indonesië. Of, zoals Montserrat Pons het verwoordt: "De vijgenrassen die ik hier op de finca heb geplant, komen uit Spanje, Vuurland op de zuidpunt van Argentinië en Canada." Vijgenliefhebbers kunnen er dan ook meer dan 1.480 verschillende rassen ontdekken. Daaronder bevinden zich ook zeldzame exemplaren die dreigen te verdwijnen.

Vijgenbier, vijgenpaté, vijgen met chocolade

Deze ongelooflijke verscheidenheid niet alleen te tonen, maar ook te behouden als genenpool, als genetische hulpbron – dat is een van de grote drijfveren van de afgestudeerde apotheker Pons. Zijn vijgencollectie behoort tot de grootste ter wereld.

Wie dat wil, kan de Finca Son Mut Nou na voorafgaande aanmelding bezichtigen. Proeven is daar nadrukkelijk toegestaan. En buiten het vijgenseizoen biedt de apotheker andere producten van zijn Finca aan, zoals vijgenbrood, vijgenjam, vijgenpaté, vijgenmosterd, gedroogde vijgen, vijgen met pure chocolade, vijgen met witte chocolade en exotische producten als vijgenkoffie, vijgenthee, vijgenbier. Er is zelfs vijgenwijn. Salut!

Nog een tip: in Lloret de Vistalegre, in het hart van het eiland, vindt traditioneel op de eerste zaterdag van september het grote vijgenfeest plaats: de Festa des Sequer.