Vijgen - de zoete vruchten van Mallorca

Wat een variatie! Rond de Middellandse Zee groeien zo’n 2.200 verschillende vijgenrassen. Alleen al op de Balearen gedijen ongeveer 250 inheemse soorten, waarvan 180 op Mallorca. In de nazomer zijn de smakelijke vruchten rijp om te eten. Deze leden van de moerbeifamilie behoren tot de oudste cultuurplanten van de mensheid. Dat blijkt onder meer uit archeologische vondsten van ongeveer 11.400 jaar oude resten van gedroogde vijgen, aangetroffen in een nederzetting uit de jonge steentijd op de huidige Westelijke Jordaanoever.

Vijgenbomen horen al ruim 2.000 jaar bij Mallorca. De Feniciërs teelden ze al, later gevolgd door de Romeinen, de Moren en vervolgens de christenen. Geen wonder dus dat de higos (Mallorcaans: figas) al heel lang geliefd zijn bij de plaatselijke bevolking en op het menu van de eilandbewoners staan.

Veelzijdig en goed te combineren

Vijgenbomen zijn echte alleskunners. In de zomer zorgen hun grote bladeren eerst voor heerlijke schaduw, waarna ze vanaf augustus tot in september aromatische vruchten dragen. Vers van de boom smaken de vruchten bijzonder lekker. Als je ze openbreekt, kun je ze meteen met schil en pitjes eten, of alleen het zachte vruchtvlees uit de schil knabbelen. Je kunt ze natuurlijk ook opensnijden en uitlepelen, net als een kiwi. Daarnaast smaken ze heerlijk in een salade, als dessert of in een vijgencake of -taart. En ze geven het beroemde spiraalvormige gebak met reuzel van Mallorca, de ensaimadas, net dat beetje extra. In een saus bij hartige vleesgerechten komen ze uitstekend tot hun recht, en bij geitenkaas passen ze perfect. Zelfs in een verfrissende zomerse bowl zijn ze een smakelijke toevoeging.

Wel moet je er na de oogst voorzichtig mee omgaan. Vijgen zijn nu eenmaal kwetsbaar en krijgen bij de minste druk beurse plekken. Verse vijgen kun je niet lang bewaren. Gelukkig kun je ze drogen en zo langer houdbaar maken.

Van groen tot paars

Vijgen zijn er in allerlei kleuren, van groen via geelachtig tot paars en zelfs roodbruin. En ze zijn ook nog eens gezond. Ze bevatten kalium, magnesium, ijzer en calcium, en leveren daarnaast B-vitaminen en vitamine A. Daarmee zijn ze een geschikt tussendoortje voor in de pauze. Wat calorieën betreft: 100 gram vijgen bevat ongeveer 60 kilocalorieën. Gedroogd zijn dat er ongeveer 280, dus meer dan het 4,5-voudige. De reden is eenvoudig: vijgen bestaan voor 80 procent uit water. Dat verliezen ze tijdens het drogen, waardoor het gehalte aan vruchtensuiker stijgt.

Van Carlina tot Victòria: op bezoek in de tuin van Eden van Mallorca

Als je dol bent op vijgen, waan je je op de Finca Son Mut Nou bij Llucmajor in het paradijs. Apotheker Montserrat Pons i Boscana runt daar met tomeloze passie zijn vijgenfinca. Inmiddels heeft hij 3.200 vijgenbomen geplant, afkomstig uit alle hoeken van de wereld. Natuurlijk ook van de Balearen. Daaronder zijn soorten met prachtige namen als Alacantina Negra uit Montuïri. Of Albacor Blanca uit Campos. Ook Carlina uit Algaida en Victòria uit Porreres zijn er te vinden.

Andere dragen namen als „Damenhals“ (Coll de Dama) of „Königin“ (Reina). Op Son Mut Nou, in het hart van de Migjorn, groeien onder de Mallorcaanse zon ook vijgenbomen van het Spaanse vasteland en uit verre landen als Thailand en Indonesië. Of zoals Montserrat Pons het verwoordt: "Die Feigenarten, die ich hier auf der Finca gepflanzt habe, stammen von Spanien über Feuerland an der Südspitze Argentiniens bis Kanada." Zo kun je er als vijgenliefhebber meer dan 1.480 verschillende rassen ontdekken. Daaronder zijn ook zeldzame exemplaren die dreigen te verdwijnen.

Vijgenbier, vijgenpaté, vijgen met chocolade

Deze ongelooflijke verscheidenheid niet alleen laten zien, maar ook bewaren als genenpool, als genetische bron: dat ligt Pons, die farmacie heeft gestudeerd, na aan het hart. Zijn vijgencollectie behoort tot de grootste ter wereld.

Wie wil, kan na voorafgaande aanmelding de Finca Son Mut Nou bezoeken. Proeven wordt er aangemoedigd. En buiten het vijgenseizoen biedt de apotheker andere producten van zijn finca aan, zoals vijgenbrood, vijgenjam, vijgenpaté, vijgenmosterd, gedroogde vijgen, vijgen met pure chocolade, vijgen met lichte chocolade en bijzondere producten als vijgenkoffie, vijgenthee en vijgenbier. Er is zelfs vijgenwijn. Salut!

En nog een tip: in Lloret de Vistalegre, in het hart van het eiland, vindt traditiegetrouw op de 1e zaterdag van september het grote vijgenfeest plaats: de Festa des Sequer.