Als gepensioneerde naar Mallorca verhuizen: pensioen, belastingen en ziektekostenverzekering

Mallorca is niet langer een vakantiedroom die maar weinig mensen zich kunnen veroorloven – maar voor duizenden Duitse gepensioneerden al lang een realiteit. Het eiland combineert een mediterraan klimaat, een goed uitgebouwde Duitstalige infrastructuur en rechtszekerheid binnen de EU op een manier die bijna geen enkele andere bestemming biedt. Tegelijkertijd liggen er bij emigratie naar Mallorca als gepensioneerde flinke valkuilen op de loer: waar wordt je pensioen belast? Hoe zit het met de ziektekostenverzekering? Wat gebeurt er met de zorgtoeslag? Deze gids geeft precies antwoord op deze vragen – met concrete cijfers, informatie over de administratieve procedures en een realistische inschatting van de kosten van levensonderhoud. Zo kun je een weloverwogen beslissing nemen of de stap naar het eiland de juiste keuze voor jou is.

Wil je je pensioen op Mallorca concreet plannen – zonder gedoe met de overheid?

• 📩 Stuur een persoonlijk verzoek — We stellen je individuele stappenplan op
• Overzicht van instanties en aanmelding

Waarom Mallorca? Een overzicht van de voordelen en uitdagingen

Het is geen toeval dat Mallorca gepensioneerden aantrekt. Het eiland ligt op slechts zo’n twee uur vliegen van alle grotere Duitse luchthavens, en er zijn het hele jaar door vluchten tegen aantrekkelijke prijzen. Daarnaast heb je het milde klimaat, een hechte Duitstalige gemeenschap en – als EU-lidstaat – betrouwbare wettelijke regelingen voor pensioen, zorgtoeslag en ziektekostenverzekering.

Maar met pensioen gaan op Mallorca heeft ook zijn schaduwkanten, waar je nuchter rekening mee moet houden.

Kosten van levensonderhoud: wat kost het dagelijks leven nou echt?

Het financiële voordeel ten opzichte van Duitse grote steden is echt – maar het hangt sterk af van je levensstijl en waar je op het eiland woont.

Terwijl je in München of Hamburg voor een appartement van 50 m² vaak tussen de 1.200 en 1.500 euro huur per maand moet rekenen, betaal je op Mallorca, afhankelijk van de locatie, tussen de 700 en 1.200 euro voor vergelijkbare woonruimte. Uit eten gaan, diensten en het openbaar vervoer zijn op het eiland gemiddeld goedkoper. Als je bescheiden leeft, kom je rond met zo’n 1.500 euro per maand, inclusief huur, boodschappen en bijkomende kosten.

Let op: In populaire gebieden zoals Palma, Port Andratx of het zuidwesten liggen de huurprijzen flink boven het eilandgemiddelde. Als je in het binnenland of in minder toeristische gemeenten woont, kun je meer besparen.

Wettelijke basis: NIE, verblijfsvergunning en empadronamiento bij de gemeente

Als EU-burger heb je geen aparte verblijfsvergunning nodig om naar Mallorca te verhuizen – het Europese recht op vrij verkeer geldt. Toch moet je drie stappen bij de overheid doorlopen:

1. Een NIE-nummer aanvragen – Het Número de Identidad de Extranjero is onmisbaar voor alle administratieve zaken, bankzaken en de aankoop van onroerend goed. De Policía Nacional is hiervoor verantwoordelijk.
2. Residencia (certificado de residencia) – Na uiterlijk drie maanden verblijf moet je je bij de Policía Nacional laten registreren en het certificado de residencia aanvragen.
3. Empadronamiento – Je inschrijven bij het bevoegde Ayuntamiento (gemeentehuis) van je woonplaats. Zonder Empadronamiento heb je beperkte toegang tot veel overheidsdiensten en het gezondheidszorgsysteem.

Als je langer dan zes maanden op Mallorca woont, moet je je bovendien in Duitsland afmelden en je nieuwe woonplaats in Spanje aangeven.

Let op: als je 183 dagen of meer per jaar op Mallorca verblijft, word je in Spanje fiscaal ingezetene. Dat heeft directe gevolgen voor de belasting op je pensioen – daarover lees je meer in de volgende paragraaf.

Meer informatie vind je in onze gidsen over het NIE-nummer, de residencia en het Empadronamiento.

Pensioen op Mallorca: uitbetaling en belasting

Een overschrijving is geen probleem

De Duitse pensioenverzekering (DRV) maakt het ouderdomspensioen op verzoek over naar elke rekening – of die nu in Duitsland of Spanje staat. Volgens de DRV worden Duitse pensioenen in meer dan 150 landen uitbetaald. De uitbetaling zelf is dus geen belemmering om naar het eiland te verhuizen.

Waar wordt het pensioen belast? Het dubbelbelastingverdrag

Hier wordt het wat ingewikkeld. De belastingregeling is gebaseerd op het dubbelbelastingverdrag (DBA) tussen Duitsland en Spanje, dat in 2011 is herzien. Het oude verdrag uit 1968 voorzag in uitsluitende belastingheffing in het land van woonplaats. Het nieuwe verdrag verdeelt het belastingrecht:

Let op: vanaf 2011 geldt er een nieuw belastingverdrag; tegelijkertijd wordt het wettelijke pensioen in Duitsland sinds 2005 stapsgewijs volledig belast. Als je je woonplaats naar Spanje verplaatst en geen Duitse woonplaats meer hebt, verlies je in Duitsland de basisvrijstelling en ben je daar nog maar beperkt belastingplichtig. Laat deze situatie voor je verhuizing zeker even nakijken door een belastingadviseur die verstand heeft van dubbelbelastingverdragen.

Uitgebreide informatie over je belastingplicht als ingezetene vind je in onze gids over belastingen voor ingezetenen (IRPF).

Ziektekostenverzekering: zo kom je niet met lege handen te staan

De ziektekostenverzekering is het belangrijkste onderdeel van je planning – en tegelijkertijd het gebied waar de meeste gepensioneerden onzeker over zijn. Het goede nieuws: als gepensioneerde uit Duitsland heb je via de wet gegarandeerd toegang tot het Spaanse gezondheidszorgstelsel.

De procedure via het S1-formulier (voorheen E-121)

Gepensioneerden die hun pensioen uitsluitend uit Duitsland ontvangen en in Spanje willen wonen, kunnen via het S1-formulier (het vroegere formulier E-121) toegang krijgen tot het Spaanse openbare gezondheidszorgstelsel. Dit zijn de stappen:

1. Vraag het S1-formulier aan bij je Duitse wettelijke ziektekostenverzekering – Dit formulier bevestigt dat je in Duitsland ziektekostenverzekerd bent en recht hebt op verstrekkingen in Spanje.
2. Registratie bij het INSS – Het S1-formulier moet je indienen bij het Spaanse Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS).
3. Een Tarjeta sanitaria aanvragen – Als je je bij het INSS registreert, krijg je de Spaanse zorgpas (Tarjeta sanitaria), waarmee je naar dokterspraktijken en ziekenhuizen van het nationale gezondheidsstelsel (SNS, Sistema Nacional de Salud) kunt gaan.

Let op: Als je tijdelijk in Spanje verblijft (korte vakantie, overgangsperiode), geldt de Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC), die je op de achterkant van je Duitse ziekteverzekeringskaart vindt. De EHIC dekt alleen medisch noodzakelijke behandelingen – het is geen vervanging voor een vaste ziektekostenverzekering als je je daar vestigt.

Als je ook een Spaans pensioen ontvangt

Als je langer dan een jaar in Spanje hebt gewerkt en daarom ook een Spaans pensioen ontvangt, moet je je via de Spaanse ziektekostenverzekering verzekeren – niet meer via het S1-formulier.

Particuliere aanvullende verzekering

Zelfs als je een Tarjeta sanitaria hebt, is een aanvullende particuliere verzekering voor veel gepensioneerden aan te raden, vooral voor tandheelkundige behandelingen, toegang tot specialisten zonder lange wachttijden of het gebruik van particuliere klinieken. Meer hierover vind je in onze gids over ziektekostenverzekeringen in Spanje.

Zorgtoeslag en zorguitkeringen: hoe zit het op Mallorca?

De zorgtoeslag wordt overgemaakt – de verstrekkingen niet

De Duitse zorgtoeslag wordt ook doorbetaald als je op Mallorca woont. Als EU-lidstaat valt Spanje onder de EU-verordening inzake de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels, die ervoor zorgt dat de uitkering ook in andere EU-landen wordt uitbetaald.

Er is echter één belangrijk verschil:

In de praktijk betekent dit: je moet de zorg ter plaatse zelf regelen en betalen uit de zorgtoeslag en je eigen geld. Duitse thuiszorgdiensten bieden geen diensten aan op Mallorca.

Woonvormen en zorgaanbod op het eiland

In de praktijk worden vooral drie modellen gebruikt:

• Seniorenwoongroep – samenwonen, deels met ambulante zorg
• Bejaardenresidenties – instellingen voor langdurig verblijf op het eiland
• 24-uurszorg aan huis – zorgverleners bij je thuis

Let op: Je moet bij het plannen van de zorg niet alleen rekening houden met de huidige situatie, maar ook met een mogelijke toename van de zorgbehoefte in de toekomst. Iemand die nu nog fit is, kan later in een lastige situatie terechtkomen als er niet op tijd een infrastructuur voor intramurale zorg is geregeld.

Belastingen als ingezetene: IRPF, Modelo 720 en meer

Als je je woonplaats naar Mallorca verplaatst en daar meer dan 183 dagen per jaar verblijft, ben je in Spanje onbeperkt inkomstenbelastingplichtig (IRPF – Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas). Dat betekent: al je inkomsten wereldwijd – dus ook je Duitse pensioen – moet je in principe in Spanje aangeven.

Modelo 720 – Aangifteplicht voor buitenlandse vermogens

Als fiscaal ingezetene van Spanje ben je verplicht om buitenlandse vermogensbestanddelen boven bepaalde drempelwaarden aan te geven bij de Spaanse belastingdienst. Dit geldt voor bankrekeningen, onroerend goed en effecten in het buitenland.

Meer informatie hierover vind je in onze gids over het Modelo 720 en in het overzicht over belastingen en financiën.

Let op: belastingrecht is voor iedereen anders. Laat je specifieke situatie nakijken door een in Spanje erkende belastingadviseur (Asesor Fiscal) voordat je je woonplaats officieel verplaatst.

Wonen op Mallorca: huren of kopen?

De keuze tussen huren en kopen hangt af van je budget, je planning en je flexibiliteit. Beide opties hebben zo hun voordelen.

Huren

Huren is de flexibelere oplossing – vooral voor de eerste maanden, waarin je het eiland, de verschillende regio’s en hoe je je in het dagelijks leven voelt kunt leren kennen. De huurprijzen lopen sterk uiteen, afhankelijk van de locatie: Palma, het zuidwesten en populaire kustplaatsen liggen aanzienlijk boven het eilandgemiddelde.

Kopen

Als je van plan bent om hier voorgoed te blijven, denk je vaak na over het kopen van een huis. Naast de aankoopprijs zijn er dan nog flinke bijkomende kosten: overdrachtsbelasting (ITP), notaris, kadaster en eventueel makelaarscommissie. De ITP-tarieven op de Balearen zijn gestaffeld – laat je voor de aankoop adviseren door een lokale advocaat of asesor.

Let op: Om een woning te kopen, heb je absoluut het NIE-nummer nodig. Informatie over verhuizen en het zoeken naar een woning vind je in de gids ‘Verhuizen naar Mallorca’.

Sociale integratie: tussen een Duitse enclave en het dagelijkse leven op Mallorca

Mallorca heeft een van de meest uitgebreide Duitstalige voorzieningen in het buitenland: Duitstalige artsen, advocaten, belastingadviseurs, kerkgemeenschappen en een actieve expatgemeenschap. Dat maakt het een stuk makkelijker om je hier te vestigen.

Tegelijkertijd brengt juist deze infrastructuur een risico met zich mee: wie alleen maar binnen de Duitse enclave leeft, blijft voorgoed geïsoleerd van de Mallorcaanse samenleving. Kennis van het Spaans – zelfs op basisniveau – maakt het dagelijks leven bij de overheid, bij dokters en met buren een stuk makkelijker en opent de deur naar een veel rijker leven op het eiland.

Let op: Juist in de winter, als veel seizoensbedrijven sluiten en er geen toeristen meer zijn, kan het sociale leven in toeristische gemeenten een stuk rustiger worden. Als je voor het eerst een winter op Mallorca doorbrengt, is het goed om je voor te bereiden op die ongewone stilte.

De meest voorkomende fouten bij emigratie als gepensioneerde

In de praktijk kom je steeds weer dezelfde valkuilen tegen. Hier is een overzicht van de belangrijkste:

1. Fiscale gevolgen onderschatten – Veel gepensioneerden verhuizen zonder na te gaan welke belastingverplichtingen er ontstaan doordat ze hun Duitse woonplaats verliezen. Het verlies van de basisvrijstelling in Duitsland kan je duur komen te staan.
2. Het S1-formulier te laat aanvragen – Als je het S1-formulier pas na je verhuizing aanvraagt, zit je tijdelijk zonder voldoende ziektekostenverzekering.
3. Negeer de gevolgen van de zorgtoeslag – zorg in natura geldt niet in het buitenland. Als je al een zorgniveau hebt, moet je de zorg op Mallorca zelf regelen.
4. Modelo 720 vergeten – De meldplicht voor buitenlandse vermogens geldt voor veel mensen die na een lang werkend leven spaargeld, onroerend goed of effecten in Duitsland hebben.
5. Te laat je woonplaats aanmelden – Na drie maanden is aanmelding verplicht. Als je dat niet doet, kun je problemen krijgen bij het krijgen van uitkeringen van de overheid.
6. Alleen in het hoogseizoen bezocht – Als je Mallorca alleen in de zomer kent, staat je een verrassing te wachten: de winter op het eiland is een heel ander leven.
7. Geen noodplan voor zorg – Wie nu nog fit is, denkt zelden na over wat er moet gebeuren als de zorgbehoefte toeneemt. De mogelijkheden in de buurt zijn beperkt en je moet ze op tijd in kaart brengen.

Wat komt er daarna? De volgende stappen na de beslissing

Als je eenmaal de knoop hebt doorgehakt, kun je het beste deze volgorde aanhouden:

1. Raadpleeg een belastingadviseur – zoek uit wat de gevolgen zijn van het belastingverdrag en of je IRPF moet betalen, voordat je je woonplaats verplaatst.
2. Vraag het S1-formulier aan bij de GKV – Doe dat op tijd, zodat er geen zorgonderbreking ontstaat.
3. Een NIE-nummer aanvragen – Dit kun je al doen voordat je uit Duitsland vertrekt (bijvoorbeeld bij het Spaanse consulaat).
4. Je woonsituatie op een rijtje zetten – huren of kopen? De eerste maanden flexibel blijven.
5. Je afmelden in Duitsland – Pas als je in Spanje een vaste woonplaats hebt en alle administratieve stappen op Mallorca zijn gezet.
6. Empadronamiento + verblijfsvergunning – Zo snel mogelijk na aankomst en zodra je een vaste woonplek hebt.
7. INSS-aanmelding en Tarjeta sanitaria – Je aanmelden bij het INSS met het S1-formulier en je Tarjeta sanitaria aanvragen.
8. De zorgverzekeraar op de hoogte brengen – Als je een zorgniveau hebt: laat de zorgverzekeraar weten dat je bent verhuisd en zorg ervoor dat je zorgtoeslag gewoon doorbetaald blijft.

Checklist: Als gepensioneerde naar Mallorca verhuizen

• Je fiscale situatie bespreken met DBA-experts (voor de verhuizing)
• Het S1-formulier aanvragen bij de Duitse GKV
• Een NIE-nummer aanvragen
• Een appartement/woning op Mallorca bemachtigen
• Uitschrijving in Duitsland (pas nadat je een vaste woonplaats in Spanje hebt)
• Empadronamiento bij het bevoegde ayuntamiento
• Een verblijfsvergunning aanvragen bij de Policía Nacional
• S1 indienen bij het INSS, een Tarjeta sanitaria aanvragen
• Controleer Modelo 720 (meld vermogen in het buitenland als de drempelwaarden worden overschreden)
• De zorgverzekeraar op de hoogte brengen van een verandering van woonplaats (bij een zorgniveau)
• Kijk eens naar een aanvullende particuliere verzekering (vooral voor tandarts en specialisten)
• Laat je Duitse rijbewijs eventueel omzetten → Rijbewijs omzetten

Conclusie

Als gepensioneerde naar Mallorca verhuizen is voor velen de juiste stap – als je het goed plant. Het eiland biedt echte financiële voordelen, juridische zekerheid dankzij het EU-lidmaatschap en een infrastructuur die het voor Duitse gepensioneerden een stuk makkelijker maakt om er te beginnen. De valkuilen zitten niet in de grote lijnen, maar in de details: de belastingregels rond het nieuwe dubbelbelastingverdrag, de toegang tot de ziektekostenverzekering via het S1-formulier, hoe het zit met zorgtoeslag in het buitenland en de meldingsplichten voor je vermogen.

Als je deze zaken voor je verhuizing regelt – met een gespecialiseerde belastingadviseur, je zorgverzekeraar en de bevoegde instanties – kun je met volle teugen genieten van je pensioen op Mallorca.

Officiële bronnen

• Duitse pensioenverzekering (DRV) – Pensioen in het buitenland: www.deutsche-rentenversicherung.de
• Duits consulaat in Palma / Ministerie van Buitenlandse Zaken – Veelgestelde vragen over ziektekosten- en zorgverzekering in Spanje: spanien.diplo.de
• INSS – Instituto Nacional de la Seguridad Social (Spanje): www.seg-social.es
• ATIB – Agència Tributària de les Illes Balears (Belastingdienst van de Balearen): www.atib.es
• AEAT – Agencia Tributaria (Spaanse belastingdienst, IRPF, Modelo 720): www.agenciatributaria.es
• BOE – Boletín Oficial del Estado (Spaans staatsblad, belastingverdrag Duitsland–Spanje): www.boe.es