Belastingdruk Duitsland/Spanje

Belastingen in Spanje of Duitsland: waar betaal je meer?

Bij een regulier inkomen uit loondienst heft Spanje doorgaans meer inkomstenbelasting (IRPF) dan Duitsland – in vrijwel de hele gebruikelijke inkomensrange, van het eerste vaste salaris tot een hoger inkomen. Hoe groot het verschil voor jou werkelijk is, valt meestal kleiner uit dan veel mensen verwachten en hangt sterk af van of je getrouwd bent, kinderen hebt en hoe jullie inkomens zijn verdeeld. Vul hierboven je gegevens in de rekenhulp in: daar zie je jouw persoonlijke uitkomst, inclusief het antwoord op de vraag of een gezamenlijke aangifte (tributación conjunta) voor jullie überhaupt voordelig is.

Zo wordt de berekening gemaakt

Vooraf één punt, omdat je de uitkomst anders verkeerd zou kunnen duiden: de rekenhulp vergelijkt de Duitse inkomstenbelasting met de Spaanse IRPF, niet de totale last aan belastingen en premies. Sociale premies blijven aan beide kanten buiten beschouwing. Dat is geen omissie, maar een bewuste afbakening met een bekend effect: zonder sociale premies lijken beide belastingen hoger dan de werkelijke last – de Duitse sterker dan de Spaanse. Tel je de premies voor de zorg-, verpleeg-, pensioen- en werkloosheidsverzekering mee, dan wordt het verschil tussen de landen dus eerder groter dan kleiner. Dat komt door het systeem: Duitse premies voor oudedagsvoorzieningen verlagen het belastbare inkomen aanzienlijk, terwijl het plafond voor de premiegrondslag in Spanje de vergelijkbare aftrek daar al snel begrenst. Nog iets om in gedachten te houden, zodat je het belastingbedrag niet verwart met het totale bedrag aan belastingen en premies: de totale druk van belastingen en sociale premies is iets anders dan de pure belastingdruk – en die ligt voor werknemers in Spanje in totaal lager.

De Duitse aanpak: basistarief, splitsingsregeling en de voordeligheidsvergelijking

Van het bruto-inkomen trekt het Duitse belastingrecht eerst de werknemersaftrek (€ 1.230) en de forfaitaire aftrek voor bijzondere uitgaven (€ 36) af; zo ontstaat het belastbare inkomen. Daarop past de rekenhulp het basistarief volgens paragraaf 32a EStG toe – voor gehuwden geldt in plaats daarvan de splitsingsregeling: het gezamenlijke inkomen wordt gehalveerd, het tarief wordt op die helft toegepast en de daaruit voortvloeiende belasting wordt verdubbeld. Omdat de belastingvrije voet al in de tariefformule is opgenomen, telt deze bij de splitsingsregeling rekenkundig 2 keer mee – dat is het voordeel dat echtparen in Duitsland ten opzichte van alleenstaanden hebben.

Heb je kinderen, dan controleert de rekenhulp automatisch wat voor jullie voordeliger is: de kinderaftrek samen met de aftrek voor opvang, opvoeding en opleiding, kortweg de BEA-aftrek (€ 3.414 plus € 1.464 per kind), of de maandelijks uitgekeerde kinderbijslag van € 259 per kind. Blijken de aftrekposten voordeliger, dan rekent de rekenhulp daarmee verder – de kinderbijslag komt er dan alleen niet nog eens bovenop. Boven een grensbedrag van € 20.350 – bij gezamenlijke aanslag € 40.700 – komt daar bovendien de solidariteitstoeslag van 5,5% van de vastgestelde inkomstenbelasting bij. Sinds de laatste hervorming geldt dit alleen nog voor de hogere inkomens.

De Spaanse aanpak: IRPF, de vermindering volgens art. 20 en het belastingvrije basisbedrag

Aan Spaanse zijde verloopt de berekening in 2 stappen. Van het bruto-inkomen uit loondienst (rendimiento íntegro) trekt de wet eerst € 2.000 aan forfaitaire beroepskosten af (art. 19.2.f LIRPF). Daarna geldt de vermindering voor inkomsten uit loondienst volgens art. 20 LIRPF: wie weinig verdient, krijgt een aanzienlijk hogere aftrek – tot € 7.302 bij een laag inkomen –, die bij een stijgend salaris geleidelijk afneemt en boven € 19.747,50 volledig vervalt. Van de zo vastgestelde belastinggrondslag trekt de wet ten slotte het belastingvrije basisbedrag (mínimo personal y familiar) af: dit bedraagt € 5.550 per persoon en loopt per kind stapsgewijs op, voor het eerste kind met € 2.400. Op het resterende bedrag past de rekenhulp achtereenvolgens 2 tarieven toe: het staatstarief en het aanvullende tarief van de autonome gemeenschap van de Balearen. Samen vormen beide uitkomsten jouw Spaanse inkomstenbelasting (de cuota).

Duitsland splitst, Spanje niet – en Spanje biedt een keuze, Duitsland niet

2 structurele verschillen verklaren het grootste deel van wat de rekenhulp uiteindelijk laat zien. Het eerste: Duitsland halveert bij de splitsingsregeling het gezamenlijke inkomen en verdubbelt vervolgens de belasting – daardoor telt de belastingvrije voet 2 keer mee. Spanje kent het belastingvrije basisbedrag bij een gezamenlijke aangifte daarentegen maar 1 keer toe, ongeacht hoeveel personen tot het gezin (unidad familiar) behoren – art. 84.2 LIRPF bepaalt dit uitdrukkelijk. Dit is het scherpste verschil tussen beide systemen, en het raakt juist stellen met een laag gezamenlijk inkomen het hardst.

Het 2e verschil: in Spanje is de gezamenlijke aangifte een optie die jullie elk jaar opnieuw kiezen. Duitsland kent voor gehuwden in de praktijk vrijwel geen echt alternatief. In Spanje is een gezamenlijke aangifte vooral voordelig als 1 partner weinig of helemaal niets verdient. Bij 2 vergelijkbare inkomens is een afzonderlijke aangifte meestal gunstiger, omdat de gezamenlijke aangifte slechts een extra, relatief beperkte verlaging van € 3.400 oplevert, terwijl jullie het belastingvrije basisbedrag dan maar 1 keer in plaats van 2 keer kunnen gebruiken. De calculator vergelijkt daarom automatisch beide opties en laat je zien welke voor jullie cijfers het gunstigst is.

Bijzondere situaties

• Inkomsten uit vermogen. Rente, dividenden en vermogenswinsten vallen in Spanje onder het afzonderlijke tarief voor de spaarbasis, en in Duitsland onder de Abgeltungsteuer – beide blijven hier buiten beschouwing. Meer informatie vind je in de gids over belasting op vermogensinkomsten in Spanje.
• Beckham-regeling. Wie als uitgezonden werknemer kiest voor Art. 93 LIRPF, wordt in Spanje forfaitair belast als niet-resident, in plaats van volgens het hier berekende IRPF-tarief. Deze calculator houdt daar geen rekening mee; een aparte calculator vind je in de gids over de Beckham-wet in Spanje.
• Verdrag ter voorkoming van dubbele belasting. De vergelijking gaat ervan uit dat je inkomen wordt belast in het land waar je fiscaal woont. Hoe de toewijzing van inkomsten uit beide landen wordt geregeld, lees je in de gids over het verdrag ter voorkoming van dubbele belasting tussen Duitsland en Spanje.
• Alleenstaande ouders. Noch de Duitse tegemoetkoming voor alleenstaande ouders (paragraaf 24b EStG), noch de Spaanse fiscale regeling voor eenoudergezinnen is in de calculator opgenomen – beide verlagen de belastingdruk verder als ze van toepassing zijn.
• Kinderen jonger dan 3 jaar. Spanje kent hiervoor een extra verhoging van het belastingvrije basisbedrag toe, waarmee de calculator geen rekening houdt.
• Leeftijd boven 65. Aan Spaanse zijde wordt het belastingvrije basisbedrag vanaf deze leeftijd verhoogd; de calculator heeft geen veld voor leeftijd.
• Kerkbelasting. Deze is niet meegenomen in de Duitse berekening, omdat zij afhankelijk is van de deelstaat en je kerkelijke gezindte.
• Uitgangspunt bij kinderen. Bij afzonderlijke aangifte gaat de calculator ervan uit dat de andere ouder eveneens belastingplichtig is. Daarom worden de vrijstelling, het recht op Kindergeld en het mínimo bij afzonderlijke aangifte aan beide kanten voor de helft meegerekend.
• Kindergeld. Duitsland keert dit uit naast een eventuele belastingbesparing. Spanje kent voor kinderen ouder dan 3 jaar geen vergelijkbare, doorlopende gezinsuitkering – daardoor pakt de vergelijking voor gezinnen merkbaar gunstiger uit voor Duitsland, zonder dat dit zichtbaar is in 1 van beide belastingbedragen.

Termijnen en formulieren

In Spanje dien je de aangifte inkomstenbelasting, de Renta, in via Modelo 100; de indieningstermijn opent in het voorjaar van het volgende jaar. Hoe dit precies werkt, welke documenten je nodig hebt en wat er gebeurt als je te laat aangifte doet, lees je in de gids over de belastingaangifte in Spanje. In Duitsland dien je de aangifte inkomstenbelasting in bij het voor jou bevoegde Finanzamt. Termijnen en bijzonderheden voor inwoners van Spanje met Duitse inkomsten worden toegelicht in de gids over de belastingheffing van inwoners volgens de IRPF.

Wettelijke basis en stand van zaken

Voor Duitsland rekent deze calculator volgens paragraaf 32a EStG (basistarief en splitting), paragraaf 9a en 10c EStG (forfaitaire bedragen), paragraaf 31, 32 lid 6 en 66 EStG (kindervrijstelling, Kindergeld en voordeligheidsvergelijking), en het Solidaritätszuschlaggesetz 1995. Voor Spanje gelden Ley 35/2006 met Art. 19, 20, 56 tot en met 61, 63, 74 en 82 tot en met 84 LIRPF, en voor het aanvullende Balearische tarief bovendien Decreto Legislativo 1/2014 der Balearen met Art. 1 en 2. Welke versie van deze bepalingen de calculator momenteel gebruikt, zie je bovenaan direct bij de calculator.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde rekenhulpen

Voordat je de belastingdruk vergelijkt, is het vaak verstandig om eerst na te gaan waar je überhaupt belastingplichtig bent: de 183-dagenrekenhulp laat op basis van je verblijfsdagen en andere criteria zien of Spanje je als fiscaal inwoner beschouwt.