De 90/180-dagenregel in Spanje: hoe lang mogen Britten op Mallorca blijven?

Sinds de Brexit gelden voor Britse staatsburgers op Mallorca – en in het hele Schengengebied – dezelfde regels als voor andere onderdanen van derde landen: maximaal 90 dagen binnen een voortschrijdende periode van 180 dagen, zonder visum. Klinkt simpel, maar in de praktijk is het een van de meest voorkomende valkuilen voor Britten die hun huis op Mallorca meer dan drie maanden per jaar gebruiken of er permanent willen gaan wonen. In deze gids kom je te weten hoe de 90/180-dagenregel in Spanje precies werkt, hoe de berekening in zijn werk gaat, wat het nieuwe EU-inreissysteem EES vanaf april 2026 verandert, wat er op je afkomt als je de limiet overschrijdt – en welke manieren er zijn om uit de toeristenval te komen.

Ben je van plan om meer dan 90 dagen op Mallorca door te brengen – of wil je hier voorgoed gaan wonen?

• 📩 Stuur een persoonlijk verzoek — We brengen je in contact met gecertificeerde juridische en fiscale experts op het eiland
• Alles over de verblijfsvergunning in Spanje — de volgende logische stap na 90 dagen

Waarom deze regel sinds de Brexit nieuw is voor Britten

Vóór 1 januari 2021 konden Britse staatsburgers als EU-burgers onbeperkt in Spanje wonen, werken en belasting betalen. Met het vertrek uit de Europese Unie kwam er een einde aan dit recht. Sindsdien worden Britten wat het verblijfsrecht betreft behandeld als onderdanen van andere derde landen – net als Amerikanen, Canadezen of Australiërs.

Concreet betekent dit: Groot-Brittannië maakt geen deel uit van het Schengengebied, en met een Brits paspoort mag je alleen nog voor een kort verblijf zonder visum naar het eiland komen. Dus als je meer dan drie maanden per jaar in je vakantiehuis op Mallorca wilt doorbrengen of na je pensioen definitief naar het eiland wilt verhuizen, begeef je je juridisch gezien op totaal nieuw terrein. De 90/180-dagenregel van Spanje is daarbij het eerste houvast.

Let op: Veel Britten die al vóór de Brexit op Mallorca stonden ingeschreven en een residencia hebben, vallen niet onder deze beperking – hun status als ingezetene blijft meestal behouden, tenzij ze die vrijwillig hebben opgegeven of zijn kwijtgeraakt.

De 90/180-dagenregel uitgebreid uitgelegd

Deze regel is gebaseerd op het Schengenverdrag en is vastgelegd in EU-verordening 610/2013. In Spanje zelf staat deze regel in artikel 30 van wet 4/2000 (vreemdelingenwet).

De belangrijkste regel is:

Je mag niet langer dan 90 dagen in het Schengengebied verblijven binnen een periode van 180 dagen.

Het belangrijkste punt: het gaat hier niet om een vast kalenderjaar of een halfjaar dat op 1 januari of 1 juli begint. In plaats daarvan wordt er achteruit gerekend.

Hoe de terugrekening werkt

Sinds 2013 geldt de zogenaamde ‘terugwerkende berekening’. Dat betekent: op elke dag dat je je in het Schengengebied bevindt, wordt gecontroleerd hoeveel dagen je in de afgelopen 180 dagen al in het Schengengebied hebt doorgebracht. Dit aantal mag op geen enkele dag hoger zijn dan 90.

Zowel de dag van binnenkomst als de dag van vertrek worden daarbij als volledige verblijfsdagen geteld.

Praktisch voorbeeld:

Dit voorbeeld laat zien: als je op 1 januari binnenkomt en 90 dagen aaneengesloten blijft, mag je pas weer binnenkomen als de vroegste dag die je hebt gebruikt (1 januari) uit de periode van 180 dagen is verdwenen – dus op zijn vroegst eind juni.

Let op: Het ministerie van Buitenlandse Zaken biedt een gratis Schengen-verblijfscalculator aan die je kunt downloaden, waarmee je je reisplannen van tevoren kunt controleren.

Wat is het verschil met de 183-dagenregel?

Hier bestaat vaak verwarring. Beide regels hebben betrekking op verblijven in Spanje, maar regelen totaal verschillende zaken:

De 183-dagenregel (geregeld in art. 9 LIRPF) houdt in: wie zich in een kalenderjaar meer dan 183 dagen in Spanje ophoudt, wordt beschouwd als fiscaal ingezetene en moet zijn wereldwijde inkomen in Spanje aangeven. Daarbij kunnen onder bepaalde omstandigheden ook tijdelijke afwezigheden worden meegeteld. De Spaanse belastingdienst (AEAT) controleert daarbij ook of je economische zwaartepunt in Spanje ligt.

Let op: Het is in theorie mogelijk om je aan de verblijfslimiet van 90 dagen te houden en toch fiscaal als ingezetene te worden beschouwd – namelijk als andere criteria (het zwaartepunt van je levensbelangen, de gezinswoonplaats) naar Spanje wijzen. Laat dit door een belastingadviseur uitzoeken.

Meer hierover vind je in onze gids over belastingen en financiën, en met name over de belasting voor niet-ingezetenen in Spanje.

Nieuw vanaf 2026: het EES-inreissysteem en ETIAS

Vanaf 2026 zorgen twee nieuwe Europese systemen ervoor dat de 90/180-dagenregel in de praktijk anders wordt gecontroleerd – en maken ze het veel moeilijker om overtredingen te verdoezelen.

EES – Entry/Exit-systeem (ingevoerd op 9 april 2026)

Het EU-in- en uitreissysteem (EES) is op 9 april 2026 ingevoerd. Het geldt voor alle niet-EU-burgers – dus ook voor Britten – bij het overschrijden van alle buitengrenzen van het Schengengebied.

Het EES vervangt de huidige handmatige stempeling van paspoorten door een digitale realtime registratie van elke in- en uitreis. Zo wordt het verbruikte quotum automatisch en volledig bijgehouden – ook bij herhaalde korte uit- en inreizen.

ETIAS – Europees systeem voor reisinformatie en -toestemming

ETIAS is een reisvergunning voor visumvrije onderdanen van derde landen (vergelijkbaar met het Amerikaanse ESTA). Voor Britten staat ETIAS volgens de huidige stand van zaken gepland voor het vierde kwartaal van 2026. Pas dan wordt het verplicht. Tot die tijd volstaat een geldig Brits paspoort voor visumvrije toegang.

Let op: ETIAS is geen visumplicht en vervangt de beperking van 90 dagen niet. Het is een veiligheidscontrole die je van tevoren online aanvraagt en die meerdere jaren geldig zou moeten zijn.

Paspoortvereisten voor Britten in 2026

Let op: een verlopen of onvoldoende geldig paspoort kan ertoe leiden dat je de toegang wordt geweigerd – ook al heb je je verblijfsquota van 90 dagen nog niet volledig opgebruikt.

Wat gebeurt er als je de 90 dagen overschrijdt?

Het overschrijden van de grens van 90 dagen is geen kleinigheid. Dit kan de volgende gevolgen hebben:

• Boetes als de autoriteiten erachter komen
• Mogelijk inreisverbod voor het Schengengebied
• Gedwongen terugkeer als de overtreding bij het overschrijden van de grens wordt vastgesteld
• Fiscale controles als je verblijf de grens van 183 dagen nadert

Met de invoering van het EES op 9 april 2026 worden grensoverschrijdingen veel betrouwbaarder geregistreerd dan voorheen – het huidige handmatige stempelen van paspoorten, waardoor er hiaten konden ontstaan, verdwijnt.

Opmerking: Uit onderzoek blijkt dat Spanje al vóór de invoering van het EES is begonnen met het actief controleren van Schengen-verblijven, ook van Britse staatsburgers.

Kun je de regel omzeilen door even het land te verlaten?

Nee. Dat is een van de meest voorkomende misvattingen. De termijn van 90 dagen geldt voor een voortschrijdende periode van 180 dagen, ongeacht hoe vaak je het eiland of het Schengengebied verlaat en weer binnenkomt. Een weekendje Marokko of een kort uitstapje naar Londen zet de teller niet op nul.

De enige legitieme manier om permanent of langer dan 90 dagen binnen een periode van 180 dagen op Mallorca te verblijven, is met een legale verblijfsstatus – dus een visum of een residencia.

Manieren om uit de 90-dagen-valkuil te komen: je opties voor langere verblijven

Als je meer dan 90 dagen binnen een periode van 180 dagen op Mallorca wilt doorbrengen, heb je verschillende legale mogelijkheden. Welke voor jou de juiste is, hangt af van je persoonlijke situatie.

Let op: Als je een verblijfsvergunning aanvraagt, moet je meestal persoonlijk langskomen bij de bevoegde Oficina de Extranjería. De benodigde documenten zijn meestal: een geldig paspoort, een bewijs van voldoende financiële middelen, een bewijs van ziektekostenverzekering en een bewijs van woonplaats.

Meer informatie vind je in onze gids over de Residencia in Spanje.

De Residencia: de standaardkeuze voor Britten op Mallorca

Voor de meeste Britten die permanent op Mallorca willen wonen, is de residencia de doorslaggevende stap. Die maakt de 90-dagengrens voorgoed overbodig en vormt de basis voor alle verdere administratieve stappen – van de inschrijving bij het empadronamiento tot het rijbewijs.

Documenten die je meestal nodig hebt:

1. Geldig paspoort (origineel + kopie)
2. Bewijs van voldoende financiële middelen (bijv. bankafschriften, pensioenbesluit)
3. Bewijs van ziektekostenverzekering (particulier of via het S1-formulier)
4. Bewijs van woonplaats (huurcontract, koopcontract of empadronamiento-verklaring)
5. Ingevulde aanvraagformulieren (afhankelijk van de verblijfsstatus)

Na de Residencia volgen vaak: Empadronamiento (inwonersregistratie), NIE-nummer (als je dat nog niet hebt) en de keuze voor een ziektekostenverzekering – via het S1-formulier of een particuliere polis.

Fiscale gevolgen: wat je als niet-ingezetene moet weten

Zelfs als je binnen de limiet van 90 dagen blijft en geen verblijfsvergunning aanvraagt, ben je fiscaal gezien niet onzichtbaar. Als niet-ingezetene met onroerend goed in Spanje ben je in principe verplicht om de belasting voor niet-ingezetenen (IRNR) te betalen – of je het onroerend goed nu verhuurt of alleen zelf gebruikt.

Lees er meer over in onze gids over de belasting voor niet-ingezetenen in Spanje.

Wie daarentegen de verblijfsvergunning (Residencia) aanvraagt en meer dan 183 dagen per jaar in Spanje doorbrengt, wordt fiscaal als ingezetene behandeld en moet zijn wereldwijde inkomen in Spanje aangeven (IRPF). Meer hierover vind je in de gids ‘Belastingen als ingezetene’.

De meest voorkomende fouten die Britten maken als het gaat om de 90/180-dagenregel

1. Verkeerd berekeningsmodel: Veel mensen gaan uit van een vast halfjaar (bijv. januari–juni) in plaats van de voortschrijdende berekening van 180 dagen. Daardoor is het quotum sneller opgebruikt dan gedacht.

   

2. Korte uitstapjes zien als een manier om even helemaal tot rust te komen: een weekendje Gibraltar of Marokko zet de klok niet weer op nul.

3. EES onderschatten: Vanaf april 2026 worden in- en uitreizen automatisch digitaal geregistreerd. Er zijn geen hiaten meer in het oude stempelsysteem.

4. Controleer de geldigheid van je paspoort niet: het paspoort moet nog drie maanden geldig zijn na de uitreisdatum – niet na de inreisdatum.

5. De 90-dagenregel en de 183-dagenregel door elkaar halen: het verblijfsrecht en het belastingrecht hanteren verschillende regels en termijnen.

6. Te laat beginnen met de verblijfsvergunning: de aanvraag kan meerdere weken duren. Als je op dag 88 begint, ben je te laat.

7. Ziektekostenverzekering vergeten: zonder een ononderbroken bewijs van ziektekostenverzekering wordt de residencia meestal niet goedgekeurd. Meer hierover: Ziektekostenverzekering Spanje.

Wat komt er daarna? Jouw weg naar de status van resident

Als je hebt besloten om voorgoed op Mallorca te gaan wonen, volgen er na de residencia nog een hele reeks stappen. Hier is een overzicht:

Checklist: De 90/180-dagenregel in Spanje onder de knie

• Geldigheid van het paspoort gecontroleerd (min. 3 maanden na de geplande vertrekdatum, afgegeven in de afgelopen 10 jaar)
• Aantal verblijfsdagen in de afgelopen 180 dagen in het hele Schengengebied vastgelegd
• De Schengen-calculator van het ministerie van Buitenlandse Zaken gebruikt voor je volgende reis
• Het verschil tussen de 90-dagenregel (verblijfsrecht) en de 183-dagenregel (belasting) begrepen
• EES-verplichting vanaf 9 april 2026 bekend; biometrische registratie gepland bij de volgende grensovergang
• De invoering van ETIAS in het vierde kwartaal van 2026 in het vizier
• Als je van plan bent om lang te blijven: bekijk de mogelijkheden voor een residentie
• Bewijs van ziektekostenverzekering aanwezig
• Belastingregeling (belasting voor niet-ingezetenen bij onroerendgoedbezit) opgehelderd
• Als er iets onduidelijk is: neem dan contact op met een gestoría of een advocaat (Gestoría Spanje)

Conclusie

De 90/180-dagenregel in Spanje is voor Britten na de Brexit de belangrijkste grens wat betreft het verblijfsrecht – en sinds de invoering van het EES op 9 april 2026 wordt er strenger op gecontroleerd dan ooit tevoren. Als je Mallorca alleen als vakantiebestemming gebruikt en de 90 dagen in de gaten houdt, hoef je je weinig zorgen te maken. Maar als je meer tijd op het eiland wilt doorbrengen – als gepensioneerde, telewerker, investeerder of gewoon omdat je van de plek houdt – heb je een legale verblijfsstatus nodig. De Residencia is voor de meesten de meest directe manier om dat te regelen. Het is cruciaal om op tijd in actie te komen: administratieve procedures kosten tijd, en op het laatste moment een aanvraag indienen is geen goede strategie.

Officiële bronnen

• Schengen-grenscode / EU-verordening 610/2013 (basis voor de berekening van de 90/180 dagen): eur-lex.europa.eu
• Spaanse vreemdelingenwet (Ley Orgánica 4/2000), artikel 30 – Verblijfsduur: boe.es
• Wet op de inkomstenbelasting voor natuurlijke personen (LIRPF), artikel 9 – Fiscale woonplaats: agenciatributaria.es
• Ministerie van Buitenlandse Zaken – Berekening van de verblijfsduur met een Schengenvisum (90/180), inclusief verblijfscalculator: auswaertiges-amt.de
• Ministerie van Buitenlandse Zaken, Londen – Britse staatsburgers in het Schengengebied: uk.diplo.de
• EES – Het in- en uitreissysteem van de EU (ingevoerd op 9 april 2026): ec.europa.eu/home-affairs
• ETIAS – European Travel Information and Authorisation System: ec.europa.eu/home-affairs
• ATIB – Agència Tributària de les Illes Balears (Belastingdienst van de Balearen): atib.es
• Vreemdelingendienst Palma de Mallorca (aanvraag verblijfsvergunning): extranjeria.gob.es