ITP Balearen 2026: belastingtarieven, nieuwe waardedrempels en kortingen bij de aankoop van een eerste woning

De ITP Balearen 2026 is voor elke huizenkoper op Mallorca, Menorca, Ibiza of Formentera de grootste kostenpost na de aankoopprijs zelf. Afhankelijk van de aankoopprijs kan deze tussen de 8 % en 13 % van de transactiewaarde bedragen — en sinds 1 maart 2026 gelden er nieuwe waardedrempels die de toegang tot bepaalde belastingvoordelen aanzienlijk verruimen. In deze gids kom je te weten hoe de progressieve schaal werkt, wanneer je ITP moet betalen en wanneer btw, welke verlaagde tarieven gelden bij de aankoop van je eigen hoofdwoning, hoe de berekening er concreet uitziet — en welke fouten je doorgaans duur komen te staan. Alle cijfers zijn gebaseerd op de wetgeving van 2026; voor specifieke gevallen raden we altijd individueel belastingadvies aan.

Weet je al welk ITP-tarief voor je droomhuis geldt — en of je recht hebt op een korting?

• 📩 Stuur een persoonlijk verzoek — We bespreken jouw specifieke situatie met een lokale belastingadviseur
• Alle bijkomende aankoopkosten op een rijtje

Wat de ITP is — en wanneer je de moet betalen

De ITP is een regionale belasting op vermogensoverdrachten. Op de Balearen wordt deze belasting beheerd door de ATIB (Agència Tributària de les Illes Balears). Je moet deze belasting betalen wanneer een bestaand pand — dus geen nieuwbouwwoning — van eigenaar verandert en de transactie niet onder de btw valt.

Wie betaalt hij? Alleen de koper. De verkoper valt niet onder de ITP, maar heeft eventueel wel andere belastingverplichtingen (Plusvalía, inkomstenbelasting over de winst).

Wanneer moet de ITP worden betaald? De belasting moet binnen 30 werkdagen na de notarisafspraak bij de ATIB worden aangegeven en betaald. Een verlenging van de termijn is mogelijk, maar daar moet je voor het verstrijken van de termijn een aanvraag voor indienen.

Let op: als je de deadline mist, loop je het risico op toeslagen van 5 % tot 20 % op het verschuldigde belastingbedrag, afhankelijk van hoe laat je de vrijwillige nabetaling doet — plus vertragingsrente.

ITP of IVA? De beslissende keuze

Voordat je het belastingbedrag überhaupt kunt berekenen, moet je eerst vaststellen of de aankoop onder de ITP valt of juist onder de btw (IVA). Een veelgemaakte fout is om deze controle over te slaan.

De indeling is niet altijd even duidelijk: als je bijvoorbeeld een appartement koopt van een GmbH (SL) die oorspronkelijk als projectontwikkelaar optrad en afziet van de IVA-vrijstelling, kan IVA in plaats van ITP van toepassing zijn. Je advocaat of belastingadviseur moet dit van tevoren uitzoeken — niet pas bij de notaris.

De Balearische ITP-indeling voor 2026

De Balearen hanteren een progressief schaalmodel: elk tarief geldt alleen voor het deel van de aankoopprijs dat in de betreffende schijf valt, niet voor de totale prijs. Dat komt overeen met het principe van de Duitse inkomstenbelasting.

Let op: De schaalgrenzen van de hogere tarieven kunnen per bron een beetje verschillen. De hier genoemde waarden zijn gebaseerd op de tarieven die voor 2026 zijn gepubliceerd (bronnen [7], [9]); voor officiële informatie kun je terecht bij de ATIB.

Rekenvoorbeeld: aankoop van een bestaande woning voor 750.000 €

Rekenvoorbeeld: aankoop van een villa voor 1.500.000 €

De nieuwe waardedrempel vanaf 1 maart 2026

De belangrijkste verandering van 2026: sinds 1 maart 2026 zijn op de Balearen de waardedrempels voor onroerend goed verhoogd, die bepalen of je in aanmerking komt voor bepaalde belastingvoordelen.

Voor Mallorca ligt de nieuwe grens op 307.089 €.

Concreet betekent dit: meer kopers dan voorheen kunnen überhaupt profiteren van verlaagde tarieven of kortingen, omdat hun woning onder die drempel ligt of het deel waarvoor de korting geldt tot aan die grens reikt.

Let op: Het verhogen van de waardedrempel betekent niet dat de volledige aankoopprijs tegen het verlaagde tarief wordt belast. Het voordeel geldt alleen voor het deel van de waarde van het onroerend goed tot aan die drempel — het deel daarboven wordt belast volgens het algemene progressieve tarief. Juist hier ontstaan de meeste misverstanden.

Verlaagde ITP-tarieven: wie profiteert ervan?

In de belastingwetgeving van de Balearen zijn er verschillende situaties waarin een verlaagd ITP-tarief kan worden toegepast. De meest voorkomende hebben betrekking op de aankoop van een hoofdwoning (primera vivienda habitual).

Let op: De exacte verlaagde tarieven en de bijbehorende inkomensgrenzen worden vastgesteld door de belastingwet van de Balearen en kunnen elk jaar worden aangepast. Laat altijd door een adviseur die gespecialiseerd is in het belastingrecht van de Balearen controleren of dit op jou van toepassing is — de ATIB is bij twijfel niet erg coulant als het gaat om correcties achteraf.

Berekeningsgrondslag: aankoopprijs of referentiewaarde?

Sinds 2022 geldt in heel Spanje dat de ITP wordt berekend op basis van de hoogste waarde van de aankoopprijs en de officiële Valor de referencia (referentiewaarde). De referentiewaarde wordt vastgesteld door het kadaster (Catastro) en is gebaseerd op marktgegevens.

Praktisch gevolg: als de aankoopprijs onder de referentiewaarde ligt, wordt toch de referentiewaarde als berekeningsbasis gebruikt. Op Mallorca, waar aankoopprijzen vaak erg hoog zijn, is de referentiewaarde in veel gevallen lager dan de marktprijs — dan geldt de aankoopprijs. Bij onderhandelingsprijzen die onder het marktniveau liggen, kan dat echter voor een onaangename verrassing zorgen.

Je kunt de referentiewaarde van een specifiek onroerend goed van tevoren online opvragen bij het Catastro (sede.catastro.gob.es).

Nieuwbouw: als IVA in plaats van ITP van toepassing is

Als je een woning rechtstreeks van de projectontwikkelaar koopt als eerste aankoop, hoef je geen ITP te betalen — in plaats daarvan geldt het volgende:

• 10 % IVA (btw) over de aankoopprijs
• AJD (zegelrecht / Actos Jurídicos Documentados): Het tarief verschilt per autonome gemeenschap; op de Balearen moet je hier rekening mee houden, maar het ligt wel een stuk lager dan de ITP

Let op: Voor gesubsidieerde woningen (VPO / VPP) kan een verlaagd IVA-tarief van 4 % gelden — daar zijn echter strenge voorwaarden aan verbonden en op de vrije markt op Mallorca is dit meestal niet van toepassing.

De totale belasting bij nieuwbouw is vaak net zo hoog als bij de ITP, omdat de 10 % IVA over de volledige aankoopprijs wordt berekend en niet progressief is. Het loont in ieder geval de moeite om te vergelijken.

Stap voor stap: zo voer je de ITP op de juiste manier uit

1. Voor de afspraak bij de notaris: laat nagaan of ITP of IVA van toepassing is; vraag de referentiewaarde op; controleer de kortingen.
2. Bij de notaris: De escritura (notariële koopakte) wordt ondertekend en notarieel vastgelegd. De notaris geeft de gegevens door aan het kadaster, maar betaalt de belasting niet voor je.
3. Binnen 30 werkdagen: het zelfaangifteformulier (Modelo 600) bij de ATIB indienen en de belasting betalen.
4. Betaling: overschrijving naar de ATIB-rekening of betaling bij een erkende bank. Bewaar het betalingsbewijs.
5. Inschrijving in het kadaster: Het ontvangstbewijs van de ATIB moet bij het kadaster (Registro de la Propiedad) worden ingediend — zonder betaling van de belasting gebeurt er geen inschrijving.
6. Controle door ATIB: De instantie kan binnen de verjaringstermijn (meestal 4 jaar) de opgegeven waarde controleren en een naheffing opleggen.

Totale kosten bij aankoop: het grote overzicht

De ITP is de grootste, maar niet de enige kostenfactor. Op de Balearen geldt als vuistregel:

Voor een bestaande woning op Mallorca van minder dan 400.000 € betekent dit: naast de aankoopprijs moet je nog eens zo’n 12 % extra contant beschikbaar hebben — bij een woning van 350.000 € is dat dus ongeveer 42.000 € aan bijkomende kosten.

De meest voorkomende fouten — en hoe je ze kunt voorkomen

Fout 1: ITP berekenen op basis van de aankoopprijs, in plaats van op basis van de juiste heffingsgrondslag Als de referentiewaarde hoger is dan de aankoopprijs, betaal je de aankoopprijs — en vraagt ATIB het verschil bij.

Fout 2: Bonussen niet van tevoren aanvragen Verlaagde tarieven worden niet automatisch toegekend. Je moet ze zelf actief aanvragen in het kader van de zelfaangifte en aantonen dat je aan de voorwaarden voldoet.

Fout 3: De termijn van 30 werkdagen onderschatten Als je op vakantie iets koopt en daarna weer naar Duitsland reist, raak je al snel het overzicht kwijt. Een volmacht aan een lokale belastingadviseur beschermt je tegen dure toeslagen.

Fout 4: ITP en IVA door elkaar halen Als je bij de aankoop via een projectontwikkelaar per ongeluk ITP betaalt (of andersom), zit je met een serieus probleem — het ongedaan maken van de transactie is een heel gedoe en lukt niet altijd helemaal.

Fout 5: De nieuwe drempelwaarde gelijkstellen aan een belastingvrijstelling De grens van 307.089 € (vanaf maart 2026) geeft je recht op voordelen — het betekent niet dat je tot dat bedrag helemaal geen belasting hoeft te betalen.

Fout 6: Geen bewijs van inschrijving in het kadaster bewaren Zonder het betalingsbewijs van ATIB kun je je niet inschrijven in het Registro de la Propiedad.

Wat komt er daarna? Lopende belastingverplichtingen na de aankoop

De ITP is een eenmalige belasting. Na de aankoop heb je wel een aantal terugkerende verplichtingen:

• IBI (Impuesto sobre Bienes Inmuebles): Jaarlijkse onroerendgoedbelasting, wordt door de gemeente geheven en moet meestal in de herfst worden betaald.
• Vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio): Als je een hoog nettovermogen hebt op de Balearen, is het de moeite waard om dit even te checken.
• Belasting voor niet-ingezetenen (Modelo 210): Als je in Duitsland belastingplichtig blijft en het onroerend goed niet verhuurt, moet je een fictieve inkomstenbelasting over de huurinkomsten betalen.
• Verenigingskosten (Comunidad de propietarios): Bij appartementen in gemeenschappelijk eigendom moet je dit maandelijks betalen.

Meer hierover vind je in onze gids over de IBI-belasting in Spanje en over de vermogensbelasting.

Checklist: ITP Balearen — voor je afspraak bij de notaris

• Gecontroleerd: ITP of IVA? (Bestaande woning vs. nieuwbouw, particuliere verkoper vs. bedrijf)
• Referentiewaarde (Valor de referencia) opgevraagd bij het Catastro
• Progressieve ITP-berekening uitgevoerd (stapsgewijs, niet forfaitair)
• Vraag: Gaat de nieuwe drempel van 307.089 € (vanaf maart 2026) in?
• Beoordeling: komt er een toeslag? (Leeftijd, hoofdverblijfplaats, handicap, grootgezin)
• Belastingadviseur of advocaat die je vertegenwoordigt voor Modelo 600
• Er is geld beschikbaar voor bijkomende kosten (ongeveer 12–14 % van de aankoopprijs)
• De termijn van 30 werkdagen na de notarisafspraak is in de agenda genoteerd
• ATIB-betalingsbewijs voor inschrijving in het kadaster bewaard

Conclusie

Door de verhoogde waardedrempel (307.089 € op Mallorca, geldig vanaf 1 maart 2026) is de ITP op de Balearen in 2026 voor een grotere groep kopers toegankelijker geworden — als het om belastingvoordelen gaat. Maar dat verandert niets aan de progressieve basisstructuur: tarieven tussen 8 % en 13 % zijn mogelijk, en bij een typisch Mallorcaans pand van 800.000 € loopt de ITP al snel op tot 70.000 € of meer. Wie de fijne kneepjes kent – heffingsgrondslag, kortingen, het verschil tussen ITP en IVA, betalingstermijnen – betaalt niet meer dan nodig is en voorkomt naheffingen van de ATIB. Tijdig advies van een expert die gespecialiseerd is in het belastingrecht van de Balearen is hier geen luxe, maar een must.

Plan je aankoop verder met onze gids over het volledige proces van het kopen van onroerend goed in Spanje, of krijg een overzicht van alle bijkomende aankoopkosten op Mallorca.

Officiële bronnen

• ATIB – Agència Tributària de les Illes Balears (Belastingdienst van de Balearen, bevoegd voor ITP, Modelo 600): www.atib.es
• BOE – Boletín Oficial del Estado (Nationale wetgeving, kaderwet ITP – Ley del Impuesto sobre Transmisiones Patrimoniales y Actos Jurídicos Documentados): www.boe.es
• BOIB – Butlletí Oficial de les Illes Balears (Belastingwetten en wijzigingen van de Balearen): www.boib.cat
• Sede Electrónica del Catastro (referentiewaarde opvragen): sede.catastro.gob.es
• Registro de la Propiedad (Kadasterkantoren van de Balearen, inschrijving na betaling van de ITP): www.registradores.org