Vermogensbelasting in Spanje: vrijstellingen en Modelo 714

Als je in Spanje woont of er vermogen bezit, krijg je vroeg of laat te maken met de Spaanse vermogensbelasting: de Impuesto sobre el Patrimonio, kortweg IP. Deze jaarlijkse belasting wordt geheven over je nettovermogen per 31 december. Je doet er aangifte van met Modelo 714. Sinds 2022 bestaat daarnaast de landelijke solidariteitsbelasting (Impuesto de Solidaridad de las Grandes Fortunas, IGF), die in heel Spanje geldt vanaf een nettovermogen van 3 miljoen €. De vermogensbelasting die je hebt betaald, wordt daarop in mindering gebracht. In deze gids lees je welke vrijstellingen gelden, hoe onroerend goed wordt gewaardeerd, wat het verschil is tussen inwoners en niet-inwoners, welke tarieven op de Balearen gelden, wanneer je Modelo 714 moet indienen en hoe de vermogensbelasting en solidariteitsbelasting op elkaar aansluiten om dubbele belasting te voorkomen.

• Overzicht van alle belastinggidsen

Wat is vermogensbelasting en voor wie geldt die?

De Spaanse vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio) is een jaarlijkse belasting over het nettovermogen van een persoon per 31 december. De belasting werd in 1977 voor het eerst ingevoerd via de Ley del Impuesto sobre el Patrimonio. De basisstructuur die nog steeds geldt, is vastgelegd in wet 19/1991.

Wie moet vermogensbelasting betalen?

Er zijn 2 groepen:

1. Fiscale inwoners van Spanje (mensen die meer dan 183 dagen per jaar in het land verblijven of van wie het economische middelpunt van hun leven in Spanje ligt) betalen belasting over hun wereldwijde vermogen.
2. Niet-inwoners die vermogen in Spanje bezitten (bijvoorbeeld een vakantiewoning op Mallorca), betalen alleen belasting over hun vermogen in Spanje.

Let op: de vermogensbelasting is een regionale belasting (impuesto cedido). Dat betekent dat de autonome regio’s binnen bepaalde grenzen zelf vrijstellingen, tarieven en belastingkortingen kunnen vaststellen. Voor niet-inwoners gelden de landelijke regels, tenzij een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting het Spaanse heffingsrecht beperkt.

De autonome regio Madrid is een bijzonder geval: daar werd de vermogensbelasting in de praktijk tot 0 teruggebracht door een belastingkorting van 100%. De landelijke solidariteitsbelasting, die in 2022 werd ingevoerd, moest dit effect tegengaan. Daarover lees je verderop meer.

Welk vermogen wordt belast?

Op de peildatum van 31 december wordt het totale nettovermogen van een persoon belast. Volgens onderzoek gaat het om de volgende soorten vermogen:

Van de totale waarde van alle bezittingen worden aftrekbare schulden afgetrokken, zoals hypotheken op vastgoed. Zo wordt het nettovermogen bepaald waarover de belasting wordt berekend.

Let op: Niet elke schuld is aftrekbaar. Welke schulden meetellen, hangt af van het soort vermogensbestanddeel. Bespreek dit met een belastingadviseur.

Hoe wordt vastgoed gewaardeerd voor de vermogensbelasting?

Voor veel eigenaren van vastgoed op Mallorca vormt hun vastgoed de grootste post in de aangifte vermogensbelasting. Voor de waardering gelden duidelijke regels:

Voor vastgoed wordt in principe uitgegaan van de hoogste van deze 3 waarden:

1. Kadastrale waarde (valor catastral)
2. Door de belastingdienst gecontroleerde of erkende waarde (valor comprobado por la Administración)
3. Aankoopprijs (de koopprijs volgens de notariële akte)

Bij vastgoed op Mallorca is in de praktijk vaak de aankoopprijs of de door de belastingdienst gecontroleerde waarde bepalend, vooral als het vastgoed recent is gekocht. De kadastrale waarde ligt vaak onder de marktwaarde, maar is niet automatisch de waarde die je moet opgeven.

Opmerking: Sinds 2022 publiceert het Spaanse ministerie van Financiën voor vastgoed de zogeheten Valor de Referencia Catastral (VRC). Of en hoe deze waarde meetelt voor de vermogensbelasting, moet per geval worden beoordeeld. Bespreek dit met je belastingadviseur: vooral bij exclusief vastgoed op Mallorca kunnen de verschillen aanzienlijk zijn.

Belastingvrije bedragen: wat blijft onbelast?

Algemene persoonlijke belastingvrije voet

De landelijke belastingvrije voet bedraagt 700.000 euro per persoon. Alleen het nettovermogen boven deze grens wordt belast. Voor Mallorca is dit echter niet het bedrag dat geldt: De Balearen hebben de belastingvrije voet per 1 januari 2024 verhoogd naar 3.000.000 euro per persoon (Ley 12/2023). Waar hieronder 700.000 euro wordt genoemd, gaat het om de landelijke regeling.

Extra vrijstelling voor de eigen woning

Voor de woning waarin je zelf woont (vivienda habitual) geldt een extra vrijstelling van maximaal 300.000 euro. Dit bedrag wordt van de waarde van de woning afgetrokken voordat die meetelt voor de belastinggrondslag.

Regionale verschillen

Let op: De exacte vrijstellingen kunnen per autonome regio verschillen. De genoemde bedragen zijn gebaseerd op de informatie die in dit onderzoek is bevestigd. Op de Balearen geldt sinds 1 januari 2024 op grond van Ley 12/2023 een verhoogde algemene vrijstelling van 3.000.000 Euro per persoon. Daardoor is de landelijke standaardvrijstelling van 700.000 Euro, plus een vrijstelling voor de eigen woning van maximaal 300.000 Euro, op Mallorca in de praktijk niet meer het bepalende bedrag.

Aangifte verplicht, ook als je geen belasting hoeft te betalen

Ook als je geen belasting hoeft te betalen, moet je Modelo 714 indienen wanneer je brutovermogen meer dan 2.000.000 Euro bedraagt. Het gaat dan om een informatieplicht, met als uitkomst „Steuerbetrag null".

Belastingtarieven: landelijk, op de Balearen en voor de solidariteitsbelasting

Landelijk tarief (Impuesto sobre el Patrimonio)

Het landelijke tarief loopt op van 0,2 % tot 3,5 %. Autonome regio’s kunnen hun eigen tarieven vaststellen. Doen ze dat niet, dan geldt het landelijke tarief.

Tarief op de Balearen

De Balearen hebben een eigen belastingtarief vastgesteld. Volgens het onderzoek ligt dit tarief tussen 0,28 % en 3,45 % van het belastbare nettovermogen.

Solidariteitsbelasting (IGF) – de aanvullende landelijke belasting

Belangrijk: De vermogensbelasting die je aan de autonome gemeenschap betaalt, kun je verrekenen met de solidariteitsbelasting. Je betaalt dus niet over het volledige bedrag dubbel belasting. Wel geldt er een minimumbelasting, zodat regionale nultarieven er niet toe kunnen leiden dat je helemaal geen belasting betaalt.

De solidariteitsbelasting geldt voor zowel inwoners als niet-inwoners als hun meetellende nettovermogen meer dan 3.000.000 euro bedraagt.

Modelo 714: het aangifteformulier en de indiening

Modelo 714 is het officiële formulier voor de jaarlijkse aangifte vermogensbelasting in Spanje. Je dient het digitaal in via het platform van de Agencia Tributaria (AEAT).

Wie moet aangifte doen?

• Inwoners met een wereldwijd nettovermogen boven de toepasselijke vrijstelling (op de Balearen 3.000.000 €, de landelijke standaard is 700.000 €, in beide gevallen eventueel verhoogd met de vrijstelling voor de eigen woning)
• Inwoners met een brutovermogen van meer dan 2.000.000 € (ook als ze geen belasting verschuldigd zijn)
• Niet-inwoners met een nettovermogen in Spanje boven de vrijstelling

Hoe dien je de aangifte in?

Je dient de aangifte uitsluitend elektronisch in, op 1 van deze manieren:

• Zelf, met je Certificado Digital of Cl@ve PIN
• Via een gemachtigde belastingadviseur (asesor fiscal) of advocaat

Stap voor stap: Modelo 714 indienen

1. Breng al je bezittingen per 31 december in kaart – vastgoed, bankrekeningen, effecten, voertuigen, sieraden en deelnemingen
2. Bepaal de waarde van je bezittingen – vooral van vastgoed, volgens de hierboven genoemde regels
3. Breng aftrekbare schulden in kaart – bijvoorbeeld openstaande hypotheekbedragen
4. Bereken je nettovermogen en vergelijk het met de vrijstelling die voor jou geldt
5. Bepaal welke autonome regio bevoegd is – Welke regio is voor jou bevoegd? (Bij residenten is je woonplaats bepalend; bij niet-residenten de locatie van je bezittingen)
6. Vul Modelo 714 elektronisch in en dien het in via het platform van de AEAT of via een belastingadviseur
7. Regel de betaling of automatische incasso als je belasting verschuldigd bent

Let op: Je dient Modelo 714 in tijdens de jaarlijkse aangifteperiode, die in Spanje doorgaans van april tot juli loopt – tegelijk met de aangifte inkomstenbelasting (IRPF). De AEAT stelt de precieze termijnen elk jaar opnieuw vast. Controleer de actuele data rechtstreeks op sede.agenciatributaria.gob.es.

Residenten en niet-residenten: de belangrijkste verschillen

Voor Duitse staatsburgers die fiscaal niet in Spanje wonen en een woning op Mallorca bezitten, geldt het volgende: zij worden als niet-ingezetenen alleen belast over hun vermogen in Spanje. Het dubbelbelastingverdrag Deutschland–Spanien kan het recht van Spanje om belasting te heffen beperken. Laat voor jouw situatie nagaan of dat zo is.

Overweeg je om je fiscale woonplaats naar Spanje te verplaatsen? Lees dan eerst onze gids over belastingen voor fiscaal ingezetenen (IRPF) en informeer je over de Residencia.

Vrijstellingen: welk vermogen blijft buiten de belasting?

Niet al je vermogen is belastbaar. Uit het onderzoek blijken de volgende relevante uitzonderingen:

• Hoofdverblijf (vivienda habitual): tot 300.000 euro van de waarde valt onder een aanvullende vrijstelling
• Ondernemingsvermogen en belangen in bedrijven: onder bepaalde voorwaarden, zoals actieve betrokkenheid, een bedrijf als belangrijkste inkomstenbron en een minimaal aandelenbelang, kunnen aandelen in een bedrijf vrijgesteld zijn van vermogensbelasting. De precieze voorwaarden zijn ingewikkeld; vraag hierover belastingadvies
• Kunstvoorwerpen en cultureel erfgoed: onder bepaalde omstandigheden gedeeltelijk vrijgesteld
• Pensioenproducten waarvan de uitkeringen nog niet zijn ingegaan: afhankelijk van de voorwaarden

Let op: voor de vrijstelling van ondernemingsvermogen (empresa familiar) gelden strenge voorwaarden. Gebruik je een holdingstructuur of bezit je vastgoed via een S.L.? Laat je dan tijdig adviseren door een belastingadviseur met ervaring met expats.

Vermogensbelasting en solidariteitsbelasting: hoe werken ze samen?

De solidariteitsbelasting (Impuesto de Solidaridad de las Grandes Fortunas, IGF) werd in 2022 ingevoerd als aanvullende nationale belasting. Ze geldt vanaf een nettovermogen van 3.000.000 euro, met tarieven van 1,70 % tot 3,50 %.

Hoe werkt de verrekening?

De vermogensbelasting (IP) die je aan de betreffende autonome regio betaalt, wordt verrekend met de solidariteitsbelasting. Dat betekent:

• Woon je in een regio met de gebruikelijke IP-tarieven (bijv. de Balearen), dan betaal je het verschil tussen de IGF en de IP. Is de IP gelijk aan of hoger dan de IGF, dan betaal je niets.
• Woon je in Madrid en heb je daar dankzij de regionale belastingkorting geen IP betaald, dan betaal je de volledige IGF.

Praktisch voorbeeld (vereenvoudigd): Nettovermogen van 5.000.000 euro, inwoner van Mallorca:

• De IP wordt berekend over het bedrag boven 3.000.000 € volgens het tarief van de Balearen
• De IGF wordt berekend over het bedrag boven 3.000.000 €
• De betaalde IP wordt verrekend met de verschuldigde IGF

Voor inwoners geldt de solidariteitsbelasting over hun nettovermogen wereldwijd. Voor niet-inwoners geldt deze belasting over hun nettovermogen in Spanje.

Heb je ook vermogen in het buitenland dat je via Modelo 720 moet aangeven, dan is het extra belangrijk om goed te plannen hoe deze aangiften op elkaar aansluiten.

De meestvoorkomende fouten bij de vermogensbelasting op Mallorca

1. Onroerend goed verkeerd gewaardeerd: Je gaat uit van de kadastrale waarde terwijl de aankoopprijs hoger is. Bij een controle kan dat tot een naheffing leiden.
2. Vrijstelling voor de hoofdwoning vergeten: Je maakt geen gebruik van de extra vrijstelling van maximaal 300.000 euro voor je eigen woning.
3. Vermogen buiten Spanje niet aangegeven: Inwoners moeten al hun bezittingen wereldwijd aangeven, niet alleen hun bezittingen in Spanje.
4. Schulden niet afgetrokken: Openstaande hypotheken of andere aftrekbare schulden worden over het hoofd gezien.
5. Regionaal tarief niet toegepast: Woon je op de Balearen, dan geldt het tarief van de Balearen en niet automatisch het landelijke tarief.
6. Aangifteplicht bij 0 euro belasting over het hoofd gezien: Bij een brutovermogen van meer dan 2.000.000 euro moet je Modelo 714 ook indienen als je geen belasting verschuldigd bent.
7. Aangiftetermijn gemist: De aangiftetermijn valt samen met de aangifteperiode voor de IRPF. Dien je te laat in, dan riskeer je toeslagen.
8. Solidariteitsbelasting over het hoofd gezien: Kom je boven de grens van 3 miljoen uit, dan moet je afzonderlijk rekening houden met de IGF, ook als je al IP betaalt.

Wat komt daarna? Andere belastingverplichtingen

Vermogensbelasting is zelden je enige belastingverplichting. Deze gidsen helpen je het totaalplaatje te begrijpen:

• Inkomstenbelasting als inwoner: Ben je fiscaal inwoner van Spanje, dan betaal je inkomstenbelasting over je wereldwijde inkomen → Belasting als inwoner (IRPF)
• Belasting voor niet-inwoners: Heb je een woning in Spanje maar ben je er geen fiscaal inwoner, dan krijg je ook te maken met de Impuesto sobre la Renta de No Residentes → Belasting voor niet-inwoners in Spanje
• Modelo 720 – vermogen in het buitenland melden: Fiscaal inwoners met vermogen in het buitenland boven bepaalde drempels moeten Modelo 720 indienen → Aangifteplicht voor Modelo 720
• ETF's en beleggingsfondsen: Heb je beleggingsproducten, dan is het goed om te weten hoe die worden belast → ETF's en indexfondsen in Spanje
• Beckham Law: Vakmensen en ondernemers die zich onlangs in Spanje hebben gevestigd, kunnen onder bepaalde voorwaarden kiezen voor een vast belastingtarief. Dat heeft ook gevolgen voor hun vermogensbelastingplicht → Beckham Law in Spanje
• IRPF-aftrekposten op de Balearen: Voor fiscaal inwoners van Mallorca gelden regionale bijzonderheden bij de inkomstenbelasting → IRPF-aftrekposten op de Balearen
• Luxegoederen: Boten, jachten en kostbare voertuigen tellen mee als belastbaar vermogen → Een luxeauto importeren op Mallorca | Een ligplaats in een jachthaven op Mallorca

Checklist: Moet ik op Mallorca vermogensbelasting betalen?

Loop deze punten 1 voor 1 na:

• Fiscale woonplaats bepalen: Ben ik fiscaal inwoner van Spanje (> 183 dagen / economisch middelpunt)?
• Bezittingen inventariseren: Breng alle bezittingen per 31 december in kaart, waaronder buitenlandse bankrekeningen, beleggingsfondsen en onroerend goed
• Schulden op een rij zetten: Noteer hypotheken en andere aftrekbare schulden
• Nettovermogen berekenen: Trek de aftrekbare schulden van de bezittingen af
• Belastingvrije bedragen toepassen: Op de Balearen geldt 3.000.000 € per persoon (landelijke norm: 700.000 €), plus maximaal 300.000 € voor je hoofdverblijf
• Regionaal tarief controleren: Woon je op de Balearen? → Dan geldt het tarief van de Balearen: 0,28–3,45 %
• Brutovermogen controleren: Is het hoger dan 2.000.000 €? → Dan moet je aangifte doen, ook als je geen belasting hoeft te betalen
• Solidariteitsbelasting controleren: Is je nettovermogen hoger dan 3.000.000 €? → Houd dan rekening met de IGF
• Modelo 714 op tijd indienen: Binnen de aangifteperiode voor IRPF/IP (doorgaans april–juli)
• Een belastingadviseur inschakelen: Vooral als je bezittingen in het buitenland of aandelen in een bedrijf hebt, of dicht bij de grensbedragen zit

Conclusie

De Spaanse vermogensbelasting is voor veel emigranten en kopers van onroerend goed op Mallorca geen theoretische kwestie, maar iets waar ze jaarlijks mee te maken krijgen. Het belastingvrije bedrag van 3.000.000 euro per persoon op de Balearen (landelijke norm: 700.000 euro), plus maximaal 300.000 euro voor het hoofdverblijf, zorgt ervoor dat de meeste mensen op Mallorca geen vermogensbelasting betalen. Maar als je een kostbare woning bezit, vermogen in het buitenland aanhoudt of boven de grens van 3 miljoen euro uitkomt, is een zorgvuldige planning nodig.

De Balearen hanteren een eigen tarief van 0,28–3,45 %, dat afwijkt van het landelijke tarief. Door de solidariteitsbelasting blijft er bovendien een minimumbelasting gelden, ook als een autonome regio de IP had afgeschaft.

Het is belangrijk om Modelo 714 correct en op tijd in te dienen, al je bezittingen volledig aan te geven en gebruik te maken van de mogelijkheden om IP en IGF met elkaar te verrekenen. Een ervaren belastingadviseur die het Duitse en Spaanse belastingrecht kent, is daarbij geen luxe maar een noodzaak. Dat geldt vooral als je wereldwijd bezittingen, aandelen in een bedrijf of luxegoederen hebt.

Officiële bronnen

• Agencia Tributaria (AEAT) – Modelo 714: https://sede.agenciatributaria.gob.es — formulieren, termijnen en online aangifte
• Ley 19/1991, de 6 de junio, del Impuesto sobre el Patrimonio (BOE): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1991-14392 — basiswet voor de Spaanse vermogensbelasting
• Ley 38/2022 – Impuesto de Solidaridad de las Grandes Fortunas (BOE): https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-2022-22138 — solidariteitsbelasting op grote vermogens
• Ley 22/2009 – financieringsstelsel van de autonome gemeenschappen (BOE): https://www.boe.es/buscar/pdf/2009/BOE-A-2009-20375-consolidado.pdf — grondslag voor regionale belastingbevoegdheid
• ATIB – Agència Tributària de les Illes Balears: https://www.atib.es — de belastingdienst van de Balearen die verantwoordelijk is voor regionale belastingen