Successierechten op de Balearen voor broers en zussen: wat groep III echt betaalt

Als je een woning op Mallorca, Ibiza of Menorca nalaat aan broers, zussen, nichtjes of neefjes, kom je vaak voor een onaangename verrassing te staan: de royale belastingvrijstelling waar de Duitse media zo veel over berichten, geldt alleen voor kinderen, ouders en echtgenoten – dus groep I en II. Voor alle andere naaste familieleden, die onder groep III vallen, gelden op de Balearen aparte tarieven, aanzienlijk hogere belastingen en beperkte vrijstellingen. Sinds de hervorming van juli 2025 is de situatie echter merkbaar verbeterd. Deze gids laat je zien hoe hoog de successierechten op de Balearen concreet zijn voor broers en zussen en andere erfgenamen uit groep III, welke kortingen er nu gelden, hoe de termijnen lopen en welke planningsmogelijkheden je hebt – met echte cijfers in plaats van algemeenheden.

Behoor je tot groep III of erf je na het overlijden van je broer of zus een woning op Mallorca?

• 📩 Stel een persoonlijk vraag — Belastingdeskundigen en advocaten met ervaring op de Balearen geven direct antwoord
• Alle onderwerpen rond erfenissen en schenkingen op een rijtje

Familiegroepen op de Balearen: wie hoort waar bij?

De erfbelastingwetgeving van de Balearen verdeelt erfgenamen in vier groepen. Die indeling bepaalt de vrijstelling, het belastingtarief en mogelijke kortingen – en daar valt niet over te onderhandelen.

Broers en zussen vallen dus onder groep III A, net als nichtjes en neefjes. Ook wie zijn broer of zus erft, wordt in deze groep ingedeeld – met alle fiscale gevolgen van dien.

Let op: voor een ongehuwde partner zonder geregistreerd partnerschap valt het nog zwaarder uit: hij komt in groep IV terecht, met een vrijstelling van slechts 1.000 euro.

De vrijstellingen: wat blijft belastingvrij

Vrijstellingen worden in Spanje ‘reducciones’ genoemd – ze verlagen de belastinggrondslag voordat het tarief wordt toegepast.

Voor groep III geldt dus een vrijstelling van 8.000 euro. Dat betekent: als je als broer of zus een woning op Mallorca ter waarde van 600.000 euro erft, bedraagt de belastbare som 592.000 euro – en op dit bedrag worden dan de nationale belastingtabellen met Balearische aanpassingen toegepast.

Let op: In tegenstelling tot groep I en II zijn er voor groep III geen speciale extra vrijstellingen voor een handicap, hoofdverblijfplaats of andere persoonlijke omstandigheden die het bedrag flink zouden verlagen.

Belastingtarieven voor groep III: de nationale tabel is van toepassing

Terwijl de Balearen voor groep I en II een feitelijke vrijstelling van 100 procent hebben ingevoerd (mits de waarde van het onroerend goed binnen bepaalde waarderingsgrenzen blijft), geldt voor groep III en IV vrijwel de nationale belastingtabel – met progressieve tarieven die aanzienlijk hoger liggen.

Belastingtabel van de overheid (heffingsgrondslag na aftrek van de vrijstelling)

Daarnaast worden er vermenigvuldigingscoëfficiënten toegepast die afhangen van het vermogen dat de erfgenaam al heeft. Hoe meer eigen vermogen een erfgenaam al heeft, hoe hoger de coëfficiënt is – wat de effectieve belasting nog verder kan verhogen.

Let op: Voor groep I en II heeft de regering van de Balearen lagere tarieven ingevoerd, die bij vergelijkbare bedragen aanzienlijk onder de nationale tabel liggen. Deze lagere tarieven gelden niet voor groep III.

De hervorming van juli 2025: concrete verlichtingen voor groep III

Dit is het echte nieuws dat veel betrokkenen nog niet weten: in juli 2025 hebben de Balearen weer een belastinghervorming aangenomen, die voor het eerst ook groep III merkbaar ontlast.

Wat betekent dat in de praktijk?

• Als je broer zonder kinderen overlijdt en jij zijn appartement op Mallorca ter waarde van 400.000 euro erft, bedraagt de fiscale grondslag na aftrek van de vrijstelling ongeveer 392.000 euro. De belasting die daaruit voortvloeit volgens de overheidsschaal wordt dan met 60 procent verlaagd.
• Als je broer daarentegen kinderen heeft (directe nakomelingen) die ook erven, bedraagt de vermindering slechts 35 procent.

Let op: de korting geldt voor de berekende belasting, niet voor de heffingsgrondslag. De berekening verloopt in verschillende stappen: heffingsgrondslag → belastingtabel → vermenigvuldigingscoëfficiënt → korting.

Rekenvoorbeeld: een broer of zus erft een finca op Mallorca (600.000 €)

Scenario: Een broer (erfgenaam, groep III A) erft na het overlijden van zijn ongetrouwde zus een finca op Mallorca. Belastingwaarde: 600.000 euro. De overledene heeft geen kinderen.

Let op: dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld ter indicatie. De daadwerkelijke coëfficiënt hangt af van het vermogen dat de erfgenaam al had; de ATIB (Agència Tributària de les Illes Balears) berekent het definitieve bedrag op basis van de belastingaangifte. Vraag zeker deskundig advies voor jouw situatie.

Het cijfer maakt het duidelijk: ook na de hervorming blijft de belastingdruk voor groep III aanzienlijk – veel hoger dan het feitelijke nultarief dat kinderen en echtgenoten betalen. Toch is de korting van 60 procent een echte vooruitgang.

Termijnen en procedures: wat je wanneer moet doen

De procedure is in Spanje strikt geregeld. De termijnen lopen gewoon door, of je nu in Duitsland of op Mallorca woont.

1. Overlijdensdag → Begin van alle termijnen
2. Binnen 5 maanden: een verzoek tot verlenging van de termijn indienen (mogelijk als de termijn van 6 maanden niet gehaald kan worden)
3. Binnen 6 maanden na de overlijdensdatum: doe aangifte voor de successierechten en betaal de belasting – ook als je vrijgesteld bent van belasting, moet je toch aangifte doen
4. Bevoegde instantie: ATIB (Agència Tributària de les Illes Balears)
5. Aangifte indienen: Meestal via een in Spanje erkende belastingadviseur of advocaat, met het Spaanse NIE-nummer van de erfgenaam

Let op: De termijn van 6 maanden geldt ook voor erfgenamen die in Duitsland wonen en geen woonplaats op de Balearen hebben. Als je deze termijn overschrijdt, moet je toeslagen en rente betalen.

Benodigde documenten (selectie):

• Overlijdensakte (met apostille, eventueel met een gewaarmerkte vertaling)
• Testament of erfenisbewijs (Europees erfrechtcertificaat of Spaans testament)
• NIE-nummer van de erfgenaam
• Kadasteruittreksel en actueel uittreksel uit het kadaster van het onroerend goed
• Bewijs van de familierelatie

Wie betaalt de belasting? Ingezetenen en niet-ingezetenen

Een veelvoorkomend misverstand: veel Duitsers denken dat de belastingvoordelen op de Balearen alleen gelden voor inwoners van Mallorca. Dat klopt maar gedeeltelijk.

Het komt erop aan waar het vermogen zich bevindt en waar de erfgenaam zijn gewone verblijfplaats heeft:

• Als de overledene zijn gewone verblijfplaats op de Balearen had, valt zijn wereldwijde vermogen onder de Balearische successierechten (onbeperkte belastingplicht van de erfgenaam).
• Als de overledene in Duitsland woonde, maar een woning op Mallorca had, valt die woning ook onder de erfbelasting van de Balearen – de erfgenamen kunnen meestal de gunstigere regels van de Balearen toepassen.
• Ook niet-ingezetenen uit de EU kunnen sinds 2015 onder bepaalde voorwaarden kiezen voor de regionale belastingwetgeving van de Balearen.

Let op: Er is geen dubbelbelastingverdrag tussen Duitsland en Spanje voor successie- en schenkingsrecht. Dat betekent: een woning op Mallorca die in Spanje wordt geërfd, kan zowel in Spanje als in Duitsland onderworpen zijn aan successierechten, tenzij de overledene uitsluitend in Spanje fiscaal ingezetene was. Wederzijdse verrekening is mogelijk, maar je moet wel in beide landen aangifte doen.

Groep III vs. Groep IV: Waarom het verschil zo groot is

Veel mensen vragen zich af waarom neven en nichten of ongehuwde partners er nog slechter aan toe zijn. Een directe vergelijking:

Door de hervorming van 2025 is het verschil tussen groep III en IV nog groter geworden.

De meest voorkomende fouten bij erfenissen in groep III

1. De deadline missen De termijn van 6 maanden begint te lopen vanaf de dag van overlijden – niet vanaf het moment dat je weet dat je erft of vanaf de afwikkeling in Duitsland. Als je te laat bent met indienen, krijg je automatisch boetes.

2. Schakel geen Spaanse belastingadviseur in De berekening met vermenigvuldigingscoëfficiënt, vrijstelling, korting en waarderingsregels is ingewikkeld. Als je het zelf uitrekent, loop je het risico op fouten die de ATIB achteraf corrigeert – vaak in jouw nadeel.

3. Een Duits erfrechtcertificaat zonder apostille gebruiken Een Duits document van de erfrechtbank moet van een apostille worden voorzien en eventueel door een beëdigde vertaler in het Spaans worden vertaald, voordat het door de ATIB of een Spaanse notaris wordt erkend.

4. Overwaardering van het onroerend goed Voor groep I en II geldt: de fiscale waarde mag niet hoger zijn dan 120 procent van de referentiewaarde (valor de referencia), anders vervalt de belastingvrijstelling. Voor groep III is dit specifieke mechanisme weliswaar anders opgezet, maar ook hier is een correcte vastgoedtaxatie bepalend voor de hoogte van de belasting.

5. Dubbele belasting negeren Als je als Duitse belastingplichtige vanuit Spanje een woning erft, moet je ook in Duitsland een aangifte successierechten indienen. De in Spanje betaalde belasting kan worden verrekend – maar alleen als de transactie goed is gedocumenteerd.

6. Het erfpact als optie over het hoofd gezien Deze erfovereenkomst volgens het Balearische recht is alleen van toepassing op directe afstammelingen (ouders en kinderen). Voor broers en zussen is dit geen optie – als je als erflater je broers en zussen wilt bedenken, moet je andere manieren zoeken.

Wat komt er na de successierechten?

De successierechten zijn niet de enige belasting die je moet betalen als je onroerend goed op Mallorca erft.

Plusvalía Municipal (gemeentelijke vermogenswinstbelasting) Deze gemeentelijke belasting heeft betrekking op de waardestijging van het perceel tijdens de periode dat de erflater het in bezit had. De belasting wordt geheven door de betreffende gemeente en moet door de erfgenaam worden betaald. Het bedrag varieert per gemeente, de waarde van het perceel en de bezitsduur.

Verkoop van het geërfde pand op een later moment Als je het onroerend goed na de erfenis verkoopt, betaal je in Spanje inkomstenbelasting over de verkoopwinst (het verschil tussen de erfwaarde en de verkoopprijs). Belangrijk: de voor de successierechten vastgestelde marktwaarde geldt als aankoopwaarde bij een latere verkoop – dat kan fiscaal voordelig zijn. Meer hierover vind je in de gids over belastingen bij de verkoop van onroerend goed in Spanje.

Lopende belastingen als nieuwe eigenaar Als eigenaar van een woning op Mallorca moet je jaarlijks de IBI-belasting (onroerendgoedbelasting) betalen en eventueel ook de vermogensbelasting.

Checklist: Erfenis als erfgenaam van groep III op de Balearen

• Overlijdensdatum genoteerd en termijn van 6 maanden in de agenda gezet
• NIE-nummer van de erfgenaam is bekend (eventueel meteen aanvragen)
• Een in Spanje erkende abogado / gestor ingeschakeld
• Testament of Europees erfrechtcertificaat geregeld en van een apostille voorzien
• Kadastraal uittreksel van het pand op Mallorca aangevraagd
• Vastgoedtaxatie (referentiewaarde) gecontroleerd
• Gecertificeerd bewijs van verwantschap in Spaanse vertaling
• Verzoek om verlenging van de termijn ingediend (als 6 maanden niet genoeg zijn)
• Duitse aangifte voor successierechten tegelijkertijd opgesteld (controleer op dubbele belasting)
• Plusvalía bij de gemeente aangemeld

Conclusie: Groep III betaalt – maar in 2025 een stuk minder

De successierechten op de Balearen voor broers en zussen blijven een flinke financiële last. Als je als broer, zus, nichtje of neefje een woning op Mallorca ter waarde van enkele honderdduizenden euro's erft, betaal je ook na de hervorming van juli 2025 nog steeds een flinke belasting – in tegenstelling tot kinderen of echtgenoten, die in feite niets betalen. De belastingvermindering van maximaal 60 procent (als de overledene geen nakomelingen had) is toch een echte vooruitgang ten opzichte van de vroegere regels.

De belangrijkste punten op een rijtje:

• Vrijstelling groep III: 8.000 euro
• Belastingtabel: bijna dezelfde progressieve tabel als die van de overheid
• Korting vanaf juli 2025: 60 % (geen nakomelingen) of 35 % (wel nakomelingen)
• Termijn voor aangifte: 6 maanden vanaf de overlijdensdatum, op verzoek verlengbaar tot de 5e maand
• Geen dubbelbelastingverdrag tussen Duitsland en Spanje: beide landen mogen belasting heffen

Hoe eerder je je in de situatie verdiept – het liefst nog voordat je erft – hoe meer speelruimte je hebt. Als je als erflater broers, zussen of neven en nichten wilt bedelen, is het verstandig om samen met een deskundige te kijken of alternatieve manieren van overdracht (schenking bij leven, het opstellen van een testament, gestructureerde overdracht) de belastingdruk van tevoren kunnen verlagen. Meer over algemene belastingzaken vind je in het overzicht Belastingen & Recht en over het Pacto Sucesorio – ook al is dat laatste voor broers en zussen zelf niet bruikbaar, als erflater met kinderen is het wel heel relevant.

Officiële bronnen

• ATIB – Agència Tributària de les Illes Balears (de instantie die de successierechten op de Balearen regelt): https://www.atib.es
• Wet 29/1987 van 18 december inzake de successie- en schenkingsbelasting (nationale kaderwet): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1987-28141
• Wetsbesluit 1/2014 van 6 juni, waarbij de geconsolideerde tekst wordt goedgekeurd van de wettelijke bepalingen van de Autonome Gemeenschap van de Balearen op het gebied van door de staat overgedragen belastingen (Belastingwetgeving van de Balearen, gewijzigd door onder andere Wet 11/2023 en Wetsdecreet 4/2023): https://www.caib.es
• AEAT – Agencia Tributaria (algemene belastinginformatie Spanje): https://www.aeat.es
• BOE – Boletín Oficial del Estado (officieel staatsblad van Spanje): https://www.boe.es