Erfbelasting Balearen: belastingtarieven, vrijstellingen en kortingen in de tabel

Wie op Mallorca, Ibiza, Menorca of Formentera een woning bezit, vraagt zich vroeg of laat af wat de erfgenamen eigenlijk moeten betalen. De erfbelasting op de Balearen is geregeld in een eigen tabel, die sinds de hervorming eind 2023 duidelijk afwijkt van die in veel andere Spaanse regio's: echtgenoten, kinderen, kleinkinderen en ouders betalen dankzij een 100-procentkorting feitelijk geen erfbelasting meer. Duitse staatsburgers vormen met circa 35 procent de grootste groep buitenlandse vastgoedeigenaren op de Balearen, gevolgd door Britten (20 procent) en Fransen (8 procent) – voor hen is deze regeling bijzonder relevant. In deze gids lees je welke belastingklassen er zijn, hoe hoog de vrijstellingen en belastingtarieven zonder tegemoetkoming zouden zijn, waar de 120-procentgrens bij de referentiewaarde op de loer ligt en wat er sinds juli 2025 is veranderd voor broers en zussen, nichten, neven en schenkingen.

Staat er op Mallorca een nalatenschap te wachten of wil je tijdig voorzorgsmaatregelen treffen?

• Persoonlijke aanvraag indienen — we brengen je in contact met gecontroleerde belastingadviseurs en gespecialiseerde advocaten in het Spaanse erfrecht
• Erfenis uit Duitsland: belastingplicht in Spanje controleren

Wettelijke grondslagen: wie regelt wat?

De Spaanse erf- en schenkbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones, ISD) is een rijksbelasting waarvan de concrete invulling – vrijstellingen, kortingen en belastingtarieven – grotendeels is overgedragen aan de autonome regio's. De basis is de landelijke wet Ley 29/1987 van 18. Dezember over erf- en schenkbelasting. De Balearen hebben hiervan gebruikgemaakt met de Balearische erfbelastingwet (voor het laatst gecodificeerd in Decreto Legislativo 1/2014) en deze in 2023 en 2025 meerdere keren aangescherpt.

De belangrijkste hervorming kwam met wet 11/2023 van 23 november 2023 en het voorafgaande wetsdecreet 4/2023 van 18 juli 2023: sindsdien profiteren naaste familieleden – echtgenoten, kinderen, ouders, grootouders en adoptiekinderen – van een vrijwel volledige belastingvrijstelling. In juli 2025 volgde nog een aanpassing, die ook verder verwante familieleden (broers en zussen, nichten, neven, stiefkinderen, schoonkinderen) en schenkingen omvat.

Let op: tussen Duitsland en Spanje bestaat geen verdrag ter voorkoming van dubbele belasting voor erfbelasting. Het Balearische recht regelt uitsluitend de Spaanse belastingdruk – de Duitse erfbelasting moet je afzonderlijk controleren.

De 4 belastingklassen (groepen) op de Balearen

De landelijke wet deelt erfgenamen in 4 verwantschapsgroepen in. Deze indeling bepaalt welke vrijstelling en korting van toepassing zijn.

Let op: Ongehuwde, niet-geregistreerde partners vallen onder groep IV. Zij profiteren niet van de korting van 100 procent, ook niet als ze jarenlang hebben samengewoond. Wie dit wil regelen, doet er goed aan tijdig een spanisches Testament en zo nodig een EU-Erbrechtsverordnung-Rechtswahl te laten controleren.

Overzicht van de vrijstellingen

Voordat het belastingtarief en de korting worden toegepast, wordt eerst een persoonlijke vrijstelling van de waarde van de nalatenschap afgetrokken. Op de Balearen zijn deze vrijstellingen iets hoger dan in de nationale basiswetgeving.

Ter vergelijking: in Duitsland liggen de persoonlijke vrijstellingen, afhankelijk van de verwantschapsgraad, tussen 20.000 € en 500.000 €. Wie in Duitsland woont of daar fiscaal gevestigd was, moet daarom mogelijk ook rekening houden met de Duitse vrijstellingen.

Belastingtarieven zonder tegemoetkoming: het basistarief

Voordat de tegemoetkoming van 100 procent wordt toegepast, wordt eerst puur rekenkundig het basistarief gehanteerd. Dit laat zien hoe hoog de belastingdruk zonder de Balearische tegemoetkomingen zou zijn – belangrijk voor iedereen die niet onder Groep I of II valt.

Afhankelijk van de hoogte van het erfdeel loopt het wettelijke belastingtarief uiteen van 7,65 procent tot 34 procent.

Boven op het basistarief past de Spaanse staat, afhankelijk van de verwantschapsgraad en het reeds aanwezige vermogen van de erfgenaam, zogeheten vermenigvuldigingsfactoren toe. Die kunnen de belastingdruk verder verhogen als er geen belastingvermindering geldt, bijvoorbeeld voor groep III en IV. Voor groep I en II op de Balearen is dit basistarief sinds 2023 door de belastingvermindering van 100 procent in de praktijk nauwelijks nog van belang.

De belastingvermindering van 100 procent sinds 2023: zo werkt het

De kern van de Balearische hervorming: voor echtgenoten, kinderen, kleinkinderen, ouders, grootouders en adoptiekinderen wordt de berekende belasting voor 100 procent kwijtgescholden. In de praktijk zijn deze personen daardoor vrijgesteld van erfbelasting bij een erfenis, bijvoorbeeld van een woning op Mallorca, zonder bovengrens aan de waarde.

Voor onroerend goed geldt echter een belangrijke beperking:

Let op – de grens van 120 procent van de referentiewaarde: De fiscale waarde van een woning bij het aanvaarden van de erfenis mag niet hoger zijn dan 120 procent van de zogeheten referentiewaarde (de kadastrale referentiewaarde). Wordt deze waarde overschreden, dan vervalt de verstrekkende belastingvermindering. Laat de referentiewaarde vóór het aanvaarden van de erfenis altijd controleren door een gespecialiseerde advocaat of belastingadviseur.

Hervorming juli 2025: schenkingen en groep III

Sinds 25 juli 2025 is de tegemoetkoming op 2 belangrijke punten uitgebreid:

1. Schenkingen (Donaciones): De korting van 100 procent geldt sindsdien ook voor schenkingen onder levenden tussen de begunstigde groepen, en niet meer alleen voor erfenissen na overlijden.
2. Groep III: Sinds 25 juli 2025 geldt hier een korting op de cuota íntegra corregida, afhankelijk van de verwantschapsgraad (Art. 36 bis Decreto Legislativo 1/2014):

Belangrijk voor de duiding: Deze 60 en 35 procent zijn kortingen op de belastingschuld, geen belastingtarieven. In veel overzichten wordt dit verward. Er blijft dus altijd een bedrag te betalen — anders dan bij groep I en II, waar de korting 100 procent bedraagt.

Voor schenkingen onder levenden geldt sinds dezelfde datum de overeenkomstige regeling: groepen I en II krijgen een korting van 100 procent op de cuota líquida, groep III afhankelijk van de categorie 60 respectievelijk 35 procent.

Let op: Vóór juli 2025 gold er op de Balearen voor schenkingen praktisch geen noemenswaardige vrijstelling – schenkingen waren fiscaal aanzienlijk minder aantrekkelijk dan erfenissen. Wie een woning al tijdens zijn leven wil overdragen, doet er goed aan de huidige wetgeving vóór het sluiten van het contract door een gespecialiseerd advocaat te laten controleren.

Niet-ingezetenen: kiezen tussen nationale of Balearische wetgeving

Niet iedere erfgenaam met vermogen op de Balearen woont daar ook. Voor niet-ingezetenen gelden in principe de nationale regels, maar sinds 1 januari 2015 kunnen zij onder bepaalde voorwaarden kiezen voor de wetgeving van de regio waar het grootste deel van de nalatenschap in waarde is gelegen. Staat een woning op Mallorca of Ibiza dus centraal in de nalatenschap, dan kan een Duitse erfgenaam die in Duitsland woont doorgaans gebruikmaken van de Balearische wetgeving — en daarmee van de korting van 100 procent. Sinds 1 januari 2016 geldt bovendien een eigen Balearische belastingtabel voor deze gevallen.

Meer over je fiscale woonplaats lees je in het artikel Erfbelasting voor inwoners en in de gids Certificado de Residencia Fiscal.

Dubbele belasting: Duitsland en Spanje zonder verdrag

Tussen Duitsland en Spanje bestaat – anders dan voor de inkomstenbelasting – geen verdrag ter voorkoming van dubbele belasting voor erf- en schenkbelasting. Dat betekent dat een woning op Mallorca die deel uitmaakt van de nalatenschap van een Duitse staatsburger in principe zowel aan de Spaanse als aan de Duitse erfbelasting is onderworpen, tenzij de erflater uitsluitend fiscaal inwoner van Spanje was. Volgens het nationale recht van beide landen zijn er wel mogelijkheden om belasting met elkaar te verrekenen, maar voor hetzelfde vastgoed moet eerst in beide landen aangifte worden gedaan.

Omdat de Balearische bonificatie de Spaanse belasting voor groep I/II tot nul terugbrengt, is in de praktijk vaak alleen de Duitse erfbelasting relevant – met de daar geldende vrijstellingen tussen 20.000 € en 500.000 €. Meer details vind je in de gids Verdrag ter voorkoming van dubbele belasting Duitsland–Spanje en Erfenis uit Duitsland: belasting in Spanje.

Procedure: aangifte doen ondanks bonificatie

Ook als de belasting dankzij de bonificatie van 100% op nul uitkomt, blijft de aangifteplicht bestaan. Erfgenamen moeten de erfenis aangeven met formulier Modelo 650 (erfenis) of, bij schenkingen, met Modelo 651.

1. Verzamel de overlijdensakte, het testament of de verklaring van erfrecht en het NIE-nummer van de erfgenamen.
2. Bepaal de waarde van de nalatenschap en vraag voor vastgoed de referentiewaarde op bij het kadaster (houd rekening met de 120%-grens).
3. Vul formulier Modelo 650 of 651 in en vraag de bonificatie voor groep I/II of de korting voor groep III aan.
4. Dien de aangifte in bij de bevoegde belastingdienst – ook als je geen belasting hoeft te betalen.
5. Leg het bewijs van de ingediende aangifte voor bij de overschrijving in het kadaster en het eigendomsregister.

Let op: Zonder de ingediende en gewaarmerkte aangifte kun je een geërfde woning doorgaans niet op naam van de nieuwe eigenaar in het eigendomsregister laten overschrijven – de bonificatie vrijwaart je van betaling, niet van deze formaliteit.

Bij complexere nalatenschappen (meerdere erfgenamen, vermogen in het buitenland, bedrijfsbelangen) is het raadzaam om tijdig een afspraak te maken bij de belastingdienst via Cita Previa Hacienda of een Gestoría in te schakelen.

Vergelijking met andere Spaanse regio's

Dankzij de bonificatie van 100 % behoren de Balearen tot de voordeligste regio's van Spanje voor naaste familieleden – maar het is niet de enige regio met bijzondere regelingen.

Meest voorkomende fouten

• Grens van de referentiewaarde over het hoofd gezien: Wordt de waarde van de woning bij aanvaarding van de erfenis vastgesteld op meer dan 120 procent van de referentiewaarde, dan kan de volledige 100-procentbonificatie verloren gaan.
• Aangifte vergeten ondanks 0 belasting: Ook bij volledige bonificatie blijft het indienen van Modelo 650/651 verplicht – zonder deze aangifte wordt de overschrijving in het eigendomsregister vaak geblokkeerd.
• Duitse erfbelasting over het hoofd gezien: Omdat er op de Balearen geen Spaanse belasting verschuldigd is, wordt vaak vergeten dat er in Duitsland toch een aangifte- en betalingsplicht kan bestaan.
• Niet-geregistreerde levenspartners verkeerd ingedeeld: Zij vallen onder groep IV en profiteren niet automatisch van de bonificatie voor echtgenoten.
• Geen testament aanwezig: Zonder testament geldt de wettelijke erfopvolging, wat de indeling in belastinggroepen en daarmee de bonificatie kan compliceren.

Wat gebeurt er daarna?

Na het indienen van de belastingaangifte en de bonificatie volgen doorgaans verdere stappen: de overschrijving van de woning in het eigendomsregister en het kadaster, het aanpassen van bankrekeningen en contracten en – afhankelijk van de woonplaats van de erfgenamen – het controleren van verdere aangifteplichten, bijvoorbeeld voor buitenlands vermogen. Wie tijdig een testament opstelt, kan veel van deze stappen voor de eigen erfgenamen aanzienlijk vereenvoudigen. Een eerste overzicht van de noodzakelijke formaliteiten na een overlijden vind je in de gids Todesfall auf Mallorca.

Checklist: erfbelasting Balearen

• Belastinggroep (groep I tot IV) van de erfgenaam correct vastgesteld
• Vrijstelling voor de betreffende groep bepaald
• Referentiewaarde van de woning bij het kadaster opgevraagd en vergeleken met de grens van 120 procent
• Bonificatie (100 % respectievelijk vermindering voor groep III) in het formulier aangevraagd
• Modelo 650 respectievelijk 651 op tijd ingediend
• Duitse erfbelastingplicht afzonderlijk gecontroleerd
• Documenten indien nodig met apostille laten vertalen
• Testament of rechtskeuze volgens de EU-Erfrechtverordening vastgelegd

Conclusie

De erfbelasting op de Balearen behoort sinds de hervorming van 2023 tot de gunstigste regelingen van heel Spanje: echtgenoten, kinderen, kleinkinderen en ouders betalen dankzij een korting van 100 procent vrijwel geen erfbelasting meer. Sinds juli 2025 geldt dit ook voor schenkingen en inmiddels profiteren ook broers, zussen, nichten en neven van tegemoetkomingen. Wie de details – de grens voor de referentiewaarde, de juiste belastingklasse, de aangifteplicht ondanks 0 belasting en de nog altijd geldende Duitse erfbelastingplicht – goed in de gaten houdt, kan zijn erfgenamen veel zorgen en geld besparen. Voor een concrete berekening en de keuze van het juiste recht is advies van een gespecialiseerde belastingadviseur of advocaat ter plaatse vrijwel altijd de moeite waard.

Officiële bronnen

• Ley 29/1987, de 18 de diciembre, del Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones – https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1987-28141
• Decreto Legislativo 1/2014 (gecodificeerde Balearische erfbelastingwet) – https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2014-6925