Belastingen in Spanje: het complete overzicht voor Duitsers

Als je naar Spanje verhuist of daar een huis hebt, ontkom je niet aan het Spaanse belastingstelsel – en dat is ingewikkelder dan veel mensen denken. De belastingen in Spanje verschillen fundamenteel van de Duitse regelingen: er is geen inkomenssplitsing tussen echtgenoten, de bevoegdheid wordt gedeeld door de staat en de autonome regio’s, en alleen al de vraag of je überhaupt fiscaal ingezetene bent, is bepalend voor je totale wereldwijde inkomen. In deze gids kom je te weten vanaf wanneer je in Spanje belastingplichtig wordt, hoe IRPF en IRNR van elkaar verschillen, welke formulieren en deadlines echt belangrijk zijn, wat het dubbelbelastingverdrag met Duitsland inhoudt en waar je op moet letten bij je pensioen, vermogen en de aankoop van onroerend goed. Aan het eind weet je welke stappen je vervolgens moet nemen en waar je professionele hulp kunt krijgen.

Ga je naar Spanje verhuizen of heb je al een woning op Mallorca en weet je niet precies welke belastingen voor jou gelden?

• 📩 Stuur ons een persoonlijk verzoek — wij brengen je in contact met ervaren belastingadviseurs en advocaten op Mallorca
• Belastingen & financiën: de hele rubriek met adviesartikelen

Vanaf wanneer ben je belastingplichtig in Spanje?

Het belangrijkste uitgangspunt in het Spaanse belastingrecht is de fiscale woonplaats, de zogenaamde residencia fiscal. Die bepaalt of je in Spanje alleen belasting moet betalen over je Spaanse inkomsten of ook over je wereldwijde inkomen. Er zijn twee criteria nodig om door de Spaanse belastingdienst, de Agencia Tributaria, als ingezetene te worden aangemerkt – en één daarvan is al voldoende.

Veel emigranten onderschatten juist dit punt: als je bijvoorbeeld regelmatig meerdere maanden per jaar op Mallorca doorbrengt, maar officieel in Duitsland ingeschreven blijft, kun je toch in Spanje belastingplichtig worden zonder dat je het doorhebt – totdat er een brief van de belastingdienst in je brievenbus ligt.

Let op: de 183-dagenregel voor fiscale woonplaats is niet hetzelfde als de 90/180-dagenregel voor visumvrije verblijven van niet-EU-burgers. Beide regels hebben een ander doel en je moet ze niet door elkaar halen. Meer hierover vind je in de gids over de 90/180-dagenregel.

Als je permanent in Spanje wilt wonen, kun je sowieso niet om de Residencia en het Empadronamiento heen – beide registraties hangen nauw samen met je fiscale situatie.

IRPF en IRNR: de twee belastingwerelden

De Spaanse wet op de inkomstenbelasting kent twee totaal verschillende systemen, afhankelijk van of je als ingezetene wordt beschouwd of niet.

• IRPF (Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas) is de inkomstenbelasting voor fisieke personen die fiscaal in Spanje woonachtig zijn. Deze belasting geldt voor je wereldwijde inkomen en wordt progressief geheven.
• IRNR (Impuesto sobre la Renta de No Residentes) geldt voor mensen die wel inkomsten uit Spanje hebben – bijvoorbeeld uit verhuur of een woning – maar daar niet wonen.

De progressieve IRPF-belasting begint voor lopende inkomsten, zoals pensioenen, bij ongeveer 19–20 % en kan bij een heel hoog inkomen oplopen tot 45–48 %. Belangrijk: Hoeveel inkomstenbelasting je moet betalen, hangt ook af van de autonome regio in Spanje waar je woont, omdat de staat en de regio’s de bevoegdheid delen. Details over de belasting voor ingezetenen vind je in de gids Belastingen voor ingezetenen; voor niet-ingezetenen is er een apart artikel onder Belastingen voor niet-ingezetenen in Spanje.

Het dubbelbelastingverdrag tussen Duitsland en Spanje

Om te voorkomen dat dezelfde inkomsten dubbel worden belast, hebben Duitsland en Spanje een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting (VDB) gesloten. Het werd op 3 februari 2011 in Madrid ondertekend; de Duitse wetgever keurde het goed via de wet van 16 januari 2012. Het verdrag bepaalt welke staat het belastingrecht heeft voor welke soort inkomsten, en zorgt ervoor dat je niet twee keer hoeft te betalen voor hetzelfde inkomen.

Let op: Het belastingverdrag bepaalt welk land het recht heeft om belasting te heffen, maar het betekent niet automatisch dat je geen inkomsten in beide landen hoeft aan te geven. De daadwerkelijke verrekening gebeurt via je belastingaangifte in beide landen.

Vooral als het gaat om pensioenen, salarissen met een buitenlandse component of inkomsten uit beleggingen uit Duitsland, loont het de moeite om het verdrag eens goed door te nemen. Als je een Duits pensioen ontvangt en in Spanje woont, vind je in de gids ‘Belasting op Duits pensioen in Spanje’ de belangrijkste details over jouw specifieke situatie.

De belangrijkste belastingformulieren en deadlines

Het Spaanse belastingjaar valt samen met het kalenderjaar en loopt van 1 januari tot en met 31 december. Als je in Spanje woont, moet je de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting, het Modelo 100, tussen 3 april en 1 juli van het volgende jaar indienen. Als je in het buitenland vermogen hebt van meer dan 50.000 euro, moet je dit ook aangeven via het Modelo 720.

Let op: De aangifteplicht via het Modelo 720 geldt sinds maart 2013 en heeft betrekking op rekeningen, effecten en onroerend goed in het buitenland vanaf 50.000 euro. Als je je buitenlandse vermogen niet correct aangeeft, kan dat volgens deskundigen flinke gevolgen hebben. Lees er meer over in de gids over het Modelo 720.

Als je als zelfstandige (Autónomo) werkt, komen daar nog andere doorlopende verplichtingen bij – meer informatie hierover vind je in de gids over Modelo 303 & 130 en over de boekhouding als Autónomo.

Pensioen, beleggingsinkomsten & salaris: zo wordt je inkomen belast

Een punt dat veel Duitse gepensioneerden verbaast: Duitse pensioenen worden in Spanje in principe volledig belast, als je daar fiscaal ingezetene bent. Hoeveel je daadwerkelijk moet betalen, hangt echter af van verschillende factoren: de hoogte van je pensioeninkomen, de autonome regio waar je woont, het moment waarop je met pensioen gaat, het soort pensioen en eventuele andere inkomsten.

Het is interessant om te weten dat Spanje wat betreft inkomsten uit vermogen zelfs voordeliger kan zijn dan Duitsland: terwijl de definitieve belasting inclusief solidariteitstoeslag in Duitsland rond de 26,4 % ligt, worden inkomsten uit vermogen in Spanje vaak maar met 19–21 % belast.

Let op: in tegenstelling tot in Duitsland kent het Spaanse systeem geen inkomenssplitsing tussen echtgenoten. Als je als stel met een groot inkomensverschil naar Spanje verhuist, moet je hier bij je planning rekening mee houden.

Als je daarnaast op afstand voor een buitenlandse werkgever werkt of meerdere inkomstenbronnen hebt, is het de moeite waard om je te verdiepen in het concept van ‘pluriactividad’ en in werken op afstand op Mallorca.

Vermogensbelasting en successierechten op Mallorca

Naast de inkomstenbelasting speelt voor veel emigranten en huiseigenaren op Mallorca ook de vermogensbelasting een rol. De afgelopen jaren zijn de vrijstellingen op de Balearen flink verhoogd, waardoor een steeds groter deel van de eigenaren onder de relevante drempels blijft. Tegelijkertijd is de successierechten voor naaste familieleden op de Balearen zo ver verlaagd dat deze in de praktijk voor veel gezinnen nauwelijks nog een rol speelt.

Let op: of je daadwerkelijk vermogens- of successierechten moet betalen, en hoeveel, hangt sterk af van je persoonlijke vermogenssamenstelling, je woonstatus en de huidige vrijstellingen. Het is niet serieus mogelijk om hier een algemene uitspraak over te doen – laat je persoonlijk adviseren.

Als je je nalatenschap al vroeg wilt regelen, vind je meer informatie in de gids over het Spaanse testament. Ook de gids over overlijden op Mallorca helpt je met praktische vragen als het zover is.

Belastingen bij de aankoop van onroerend goed op Mallorca

Als je een woning op Mallorca koopt, moet je de bijkomende kosten realistisch inplannen. Als richtlijn kun je, bovenop de aankoopprijs, 11 tot 15 % rekenen voor belastingen, notaris, het kadaster en advocaatkosten – het exacte bedrag hangt sterk af van of je een nieuwbouwwoning of een bestaande woning koopt.

Deze belastingen moet je betalen, of je nu als ingezetene of als niet-ingezetene koopt. Voor de lopende jaarlijkse verplichtingen als eigenaar – bijvoorbeeld als je niet in Spanje woont – is het de moeite waard om de gids over de belasting voor niet-ingezetenen in Spanje eens door te nemen.

Beckham Law: Belastingvoordeel voor nieuwkomers

Voor werknemers die naar Spanje verhuizen en daar gaan werken, kan de zogenaamde Beckham-wet interessant zijn. Onder bepaalde voorwaarden kun je dan je Spaanse inkomen forfaitair laten belasten in plaats van volgens de progressieve IRPF-tabel.

Let op: de Beckham-wet is niet voor iedereen geschikt – als je veel inkomsten uit het buitenland hebt of als zelfstandige werkt, moet je de regeling goed doorrekenen met een belastingadviseur. Meer details vind je in de gids over de Beckham-wet in Spanje.

Belastingen voor niet-ingezetenen en verhuurders

Als je een woning op Mallorca hebt, maar daar niet woont, val je onder de beperkte belastingplicht (IRNR). Daarnaast is het van belang als je je woning aan vakantiegangers verhuurt: Sinds 1 juli 2016 geldt op de Balearen de Impuesto sobre Estancias Turísticas (ITS), in de volksmond ook wel Ecotasa genoemd. Deze belasting geldt voor overnachtingen in hotels, vakantieappartementen, agrotoeristische accommodaties en ook op campings.

Let op: financieel gezien is het de gast die dit betaalt, niet de verhuurder – de belasting wordt echter door de verhuurder of hotelexploitant geïnd, correct geboekt en aan de belastingdienst afgedragen. De tarieven zijn op alle bewoonde Balearen-eilanden uniform geregeld; er zijn geen gemeentelijke toeslagen.

Als je van plan bent je woning te verhuren, moet je je ook verdiepen in de fiscale meldingsplichten die je als verhuurder hebt. Ook een Spaanse bankrekening is vrijwel onmisbaar voor de dagelijkse afhandeling – meer hierover vind je in de gids ‘Een bankrekening openen in Spanje’.

Meest voorkomende fouten

• De 183-dagenregel wordt genegeerd. Wie regelmatig voor langere tijd in Spanje woont, maar officieel in Duitsland ingeschreven blijft, wordt toch fiscaal ingezetene – vaak zonder dat je het doorhebt, totdat er een brief van de Agencia Tributaria binnenkomt.
• Modelo 720 wordt vergeten. Vermogen in het buitenland van meer dan 50.000 euro moet je aangeven – ook al hoef je daar in Spanje zelf geen belasting over te betalen.
• Er wordt uitgegaan van dubbele belasting, terwijl die er niet is. Het belastingverdrag regelt veel gevallen heel duidelijk – maar toch geven sommigen per ongeluk hun inkomen in beide landen volledig aan.
• Pensioenen worden als belastingvrij beschouwd. Duitse pensioenen zijn in Spanje in principe volledig belastbaar als je daar woont.
• Regionale verschillen worden over het hoofd gezien. De inkomstenbelasting kan per autonome regio tot wel 4 % verschillen – dat speelt ook een rol bij beslissingen over de vestigingsplaats binnen Spanje.

Wat komt er daarna?

Zodra je fiscale woonplaats duidelijk is, volgen meestal deze volgende stappen: je aanmelden bij de Residencia en het Empadromiento, een digitaal certificaat aanvragen voor elektronische communicatie met de overheid, een Spaanse bankrekening openen en – indien van toepassing – je aanmelden als Autónomo. Tegelijkertijd moet je nagaan of je ziektekostenverzekering in Spanje voldoende dekking biedt.

• Een Certificado digital en Cl@ve aanvragen
• Een belastingadviseur voor expats in Spanje vinden
• Ziektekostenverzekering Spanje

Checklist: Je belastingaangifte in Spanje goed doen

1. Kijk eens of je de grens van 183 dagen overschrijdt of dat je economisch zwaartepunt in Spanje ligt.
2. Schrijf je in bij de Residencia en het Empadronamiento zodra je permanent in Spanje woont.
3. Vraag een digitaal certificaat aan, zodat je je belastingaangifte online kunt indienen.
4. Overleg met een belastingadviseur of de Beckham-wet voor jou in aanmerking komt.
5. Kijk eens of je volgens Modelo 720 verplicht bent om je buitenlandse vermogen aan te geven.
6. Dien het Modelo 100 binnen de gestelde termijn in, tussen 3 april en 1 juli.
7. Check bij onroerend goed of IRNR, ITP/IVA of lopende verhuurverplichtingen (Ecotasa) van toepassing zijn.
8. Bewaar alle Duitse belastingdocumenten, zodat je het belastingverdrag correct kunt toepassen.

Conclusie

Belastingen in Spanje volgen een eigen logica die duidelijk verschilt van die in Duitsland – van de 183-dagenregel en de wisselwerking tussen IRPF, IRNR en het dubbelbelastingverdrag tot speciale regelingen zoals de Beckham-wet. Als je er vroeg achter komt of en hoe je fiscaal inwoner wordt, welke formulieren en termijnen gelden en wat de gevolgen zijn van je pensioen, beleggingsinkomsten of onroerend goed, voorkom je nare verrassingen. Omdat veel details – bijvoorbeeld bij vermogens- of successierechten – sterk afhankelijk zijn van je specifieke situatie, is het in de meeste gevallen de moeite waard om individueel belastingadvies in te winnen voordat je grote beslissingen neemt.

Officiële bronnen

• Agencia Tributaria (AEAT) – Spaanse belastingdienst: https://sede.agenciatributaria.gob.es
• ATIB – Agencia Tributaria de les Illes Balears: https://www.atib.es
• Federaal Ministerie van Financiën – Wet inzake het dubbelbelastingverdrag tussen Duitsland en Spanje (BGBl. 2012 deel II nr. 2): https://www.bundesfinanzministerium.de
• Boletín Oficial del Estado (BOE) – Spaans staatsblad: https://www.boe.es