Vertrekbelasting Spanje: wat Duitsers moeten weten als ze naar Mallorca verhuizen

Voor veel mensen begint de droom van een leven op Mallorca met een nuchtere vraag: wat kost het me om uit Duitsland te vertrekken – fiscaal gezien? De vertrekbelasting in Spanje is geen mythe, maar een harde realiteit voor iedereen die aandelen in een GmbH heeft, een aandelenpakket boven de deelnemingsdrempel of andere stille reserves in kapitaalvennootschappen. Duitsland behandelt je vertrek als een fictieve verkoop van deze aandelen – ook al verkoop je in werkelijkheid helemaal niets. Deze gids legt uit op wie de regeling volgens § 6 AStG van toepassing is, hoe de EU-uitstelregeling werkt bij een verhuizing naar Spanje, wat het dubbelbelastingverdrag (DBA) regelt, welke aangifteformulieren je in Spanje moet invullen en hoe de Beckham-wet in de totale strategie past. Je komt ook te weten welke fouten emigranten het vaakst maken – en hoe je die kunt vermijden.

Ben je van plan om naar Mallorca te verhuizen en heb je aandelen in een GmbH of een aanzienlijk vermogen?

• 📩 Stuur een persoonlijk verzoek — wij brengen je in contact met ervaren belastingadviseurs die gespecialiseerd zijn in Spanje
• Belastingen & wetgeving op Mallorca in een notendop

Wat is de vertrekbelasting – en wie heeft er echt last van?

De vertrekbelasting volgens § 6 van de Duitse wet op buitenlandse belastingen (AStG) is een van de meest onderschatte belastinglasten bij emigratie. Het basisidee: wie in Duitsland stille reserves heeft opgebouwd in kapitaalvennootschappen, mag die niet belastingvrij mee naar het buitenland nemen.

De wet gaat er bij vertrek vanuit dat je de aandelen tegen de huidige marktwaarde verkoopt – ook al verkoop je niets en krijg je geen geld binnen. De waardestijging tussen de oorspronkelijke aankoopprijs en de marktwaarde op het moment van vertrek wordt belast tegen je persoonlijke inkomstenbelastingtarief.

Wie heeft hier concreet mee te maken?

Er moet aan drie voorwaarden tegelijk worden voldaan:

Let op: ETF’s, beleggingsfondsen en vrij verhandelbare aandelen vallen hier meestal niet onder – je persoonlijke deelnamepercentage ligt daar doorgaans ver onder de drempel van 1%.

Naast de klassieke verhuizing kan de belastingheffing ook in werking treden als je je aandelen via een schenking overdraagt of als het management van een bedrijf naar het buitenland wordt verplaatst. Zelfs bij een erfenis kan de vertrekbelasting de totale belastingdruk voor de erfgenamen flink verhogen – een aspect dat bij successieplanning vaak over het hoofd wordt gezien.

Hoe wordt het belastingbedrag berekend?

Duitsland behandelt de verhuizing als een fictieve verkoop van aandelen tegen de marktwaarde. Er wordt belasting geheven over het verschil tussen de marktwaarde op het moment van vertrek en de oorspronkelijke aanschafkosten.

Vereenvoudigd berekeningsschema

Let op: Voor de waardering van aandelen in een GmbH is in de praktijk een bedrijfswaarderingsrapport nodig. De kosten hiervoor liggen, afhankelijk van de complexiteit, meestal rond de enkele duizenden euro. De belastingdienst accepteert niet elke vereenvoudigde methode – je moet de aanpak van tevoren met een belastingadviseur afstemmen.

De EU-uitstelregeling: waarom Spanje hier een voordeel uit haalt

Hier zit het cruciale verschil met een verhuizing naar derde landen zoals Zwitserland of Dubai: omdat Spanje lid is van de EU, geldt de regeling voor rentevrije uitstel van betaling.

De rechtsgrondslag op Europees niveau is de EU-richtlijn ter bestrijding van belastingontwijking (ATAD, Richtlijn 2016/1164/EU), die de lidstaten verplicht om bij binnen-Europese verhuizingen een betaling in termijnen over minimaal vijf jaar mogelijk te maken, zodat de vrijheid van vestiging niet wordt beperkt.

Uitstel van betaling versus onmiddellijke betaling: een vergelijking

Als je naar Mallorca verhuist, kun je de uitgestelde belasting dus voorlopig even opzij zetten – je hoeft pas te betalen als je de aandelen daadwerkelijk verkoopt. Dat voorkomt het liquiditeitsprobleem dat je zonder uitstel zou krijgen: een hoge belastingschuld over een winst die je nog helemaal niet hebt gerealiseerd.

Belangrijk: het uitstel wordt niet automatisch verleend – je moet het aanvragen bij het bevoegde Duitse belastingkantoor. Als je de aanvraag niet indient, moet je de belasting meteen betalen.

Terugkeer naar Duitsland: de zevenjarenregel

Als je overweegt om na een paar jaar weer naar Duitsland terug te keren, is het goed om deze regel te kennen: als je binnen zeven jaar na je vertrek terugkeert, wordt de vertrekbelasting met terugwerkende kracht kwijtgescholden – op voorwaarde dat de aandelen nog niet zijn verkocht.

Dit biedt een mogelijkheid die in vakkringen bekend staat als de ‘proefverhuizing’: je verhuist tijdelijk uit Duitsland, bijvoorbeeld voor een verblijf van meerdere jaren op Mallorca, en keert terug voordat de termijn van zeven jaar is verstreken – de uitgestelde vertrekbelasting vervalt dan volledig.

Let op: Dit model is wettelijk toegestaan, maar er gelden strenge eisen voor de daadwerkelijke verplaatsing van je levenscentrum. Een schijnverblijfplaats wordt fiscaal niet erkend – de belastingdienst controleert dit heel nauwkeurig (trefwoord: „Boris-Becker-valkuil”). Je levenscentrum, sociale banden, verblijfsdagen en economische activiteiten moeten je verhuizing geloofwaardig aantonen.

Het belastingverdrag tussen Duitsland en Spanje: wat erin staat

Het dubbelbelastingverdrag tussen Duitsland en Spanje (van kracht sinds 2012, BGBl. 2012 II / BOE-A-2012-10212) bepaalt welk land het recht heeft om welke soort inkomsten te belasten. Het zorgt ervoor dat je niet in beide landen volledig belasting hoeft te betalen over dezelfde inkomsten.

Een aantal bepalingen uit het belastingverdrag tussen Duitsland en Spanje

Het belastingverdrag bevat echter een bijzonderheid met betrekking tot de vertrekbelasting volgens § 6 AStG: de vertrekbelasting is gekoppeld aan het moment van vertrek – dus nog op een moment waarop Duitsland de woonstaat is. Daarom kan het belastingverdrag de vertrekbelasting zelf meestal niet volledig uitsluiten. De uitstelregeling is daarom het belangrijkste instrument.

Aangifteverplichtingen in Spanje: Modelo 720 en meer

Als je naar Spanje verhuist en daar fiscaal inwoner wordt, krijg je te maken met een nieuw systeem van aangifteplicht. De belangrijkste formulieren voor mensen met vermogen in het buitenland:

Let op: het Modelo 720 is na een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in 2022 flink aangepast wat betreft de sanctieregeling. Maar je bent nog steeds verplicht om dit aan te geven. Als je buitenlandse bankrekeningen, effectenportefeuilles of onroerend goed hebt met een totale waarde van meer dan 50.000 €, moet je die aangeven. Te late aangifte kan flinke boetes tot gevolg hebben.

Beckham Law: De speciale belastingregeling voor nieuwkomers

De zogenaamde Beckham-wet (geregeld in art. 93 van de Spaanse wet op de inkomstenbelasting, LIRPF) biedt in aanmerking komende nieuwkomers de mogelijkheid om als quasi-niet-ingezetene te worden belast – met een vast tarief van 24 % op Spaans inkomen uit arbeid tot 600.000 € (daarboven 47 %).

Voor emigranten met aandelen in een GmbH kan de Beckham-wet aantrekkelijk zijn, omdat veel buitenlandse vermogens onder de speciale regeling in Spanje fiscaal minder zwaar worden belast dan onder de reguliere regeling voor ingezetenen.

Beckham Law in een oogopslag

Kritieke termijn: De aanvraag via het Modelo 149 moet binnen zes maanden na de relevante startdatum (meestal het begin van de socialezekerheidsplicht) worden ingediend. Wie deze termijn mist, verliest zijn recht onherroepelijk en valt dan onder het reguliere progressieve Spaanse belastingstelsel.

De Beckham-regeling en de Duitse vertrekbelasting volgens § 6 AStG vullen elkaar aan: uitstel van betaling van de Duitse vertrekbelasting is ook mogelijk als je in Spanje voor de Beckham-regeling kiest, omdat je fiscaal gezien in een EU-lidstaat woont. De precieze wisselwerking moet echter in elk afzonderlijk geval worden bekeken.

Vastgoed en vertrekbelasting: een belangrijk verschil

Hier is een onderscheid dat vaak door elkaar wordt gehaald: de Duitse vertrekbelasting volgens § 6 AStG geldt alleen voor aandelen in kapitaalvennootschappen – niet voor onroerend goed. Als je een appartement of huis in Duitsland hebt en naar Mallorca verhuist, hoef je dus geen vertrekbelasting te betalen.

Voor onroerend goed gelden andere regels als je verhuist:

• Inkomsten uit verhuur van Duitse onroerende goederen blijven in Duitsland belastbaar (beperkte belastingplicht volgens § 49 EStG).
• Voor een belastingvrije verkoop van onroerend goed na je vertrek gelden nog steeds de Duitse speculatietermijnen (meestal een houdperiode van 10 jaar voor verhuurde panden).

Als je van plan bent om na je verhuizing naar Mallorca een woning te kopen, is het de moeite waard om even naar de bijkomende kosten en de juridische procedures te kijken:

→ De bijkomende kosten bij het kopen van een huis op Mallorca in detail → Juridische procedure bij de aankoop van onroerend goed in Spanje

De meest voorkomende fouten bij een verhuizing naar Mallorca

Uit de praktijk van het advieswerk komen steeds weer dezelfde fouten naar voren:

1. Vergeet niet om uitstel aan te vragen: het uitstel van de EU geldt niet automatisch. Als je de aanvraag niet op tijd bij de Duitse belastingdienst indient, moet je meteen betalen – ook als je geen geld hebt uit een verkoop.

2. Taxatierapporten worden onderschat: aandelen in een GmbH moeten tegen marktwaarde worden getaxeerd. Als er geen betrouwbaar rapport is, stelt de belastingdienst de waarde zelf vast – wat vaak nadelig is voor de belastingplichtige.

3. Model 149 gemist: De termijn voor de Beckham-wet is zes maanden vanaf het relevante startmoment. Veel nieuwkomers komen er pas achter als de termijn al is verstreken.

4. Schijnwoonplaats: Als je alleen formeel naar Mallorca verhuist, maar je daadwerkelijke levenscentrum in Duitsland behoudt, loop je het risico dat de Duitse belastingdienst je verhuizing niet erkent. Je verblijfsdagen, huurovereenkomsten, adreswijzigingen en sociale banden worden gecontroleerd.

5. Vergeet het formulier Modelo 720 niet: als je als nieuwe inwoner van Spanje vermogen in het buitenland hebt van meer dan 50.000 € en dit niet voor 31 maart aangeeft, loop je het risico op boetes.

6. Schenking als uitweg: Het overdragen van aandelen in een GmbH via schenking vóór je vertrek kan ook leiden tot vertrekbelasting – bovenop de schenkingsbelasting. Deze poging om ‘achteruit te plannen’ pakt vaak verkeerd uit.

7. Niet ingecalculeerd bij overlijden: de vertrekbelasting kan bij overlijden leiden tot een flinke stijging van de totale belastingdruk als de erfgenamen in het buitenland wonen. Het is superbelangrijk om je op tijd bezig te houden met successieplanning.

→ Erfenissen en schenkingen op de Balearen

Wat komt er daarna? Je belastingzaken als inwoner van Mallorca

Na je verhuizing begint een nieuw hoofdstuk op belastinggebied als inwoner van Spanje. De belangrijkste lopende belastingverplichtingen op een rijtje:

→ De IBI-belasting in Spanje uitgelegd → Vermogensbelasting in Spanje → Belastingen bij de verkoop van onroerend goed in Spanje

Checklist: Verhuizen naar Mallorca met een aandeel in een bedrijf

6–12 maanden voor de verhuizing

• Schakel een belastingadviseur in met expertise op het gebied van Spanje en kennis van de Duitse AStG
• Controleer de deelnemingspercentages in alle kapitaalvennootschappen (≥ 1 %?)
• Een bedrijfswaarderingsrapport laten opstellen
• Een uitstelverzoek voorbereiden (bij verhuizing binnen de EU: renteloos uitstel aanvragen)
• Het belastingverdrag tussen Duitsland en Spanje bekijken: welke soorten inkomsten vallen waar onder?
• Controleer of je in aanmerking komt voor de Beckham-wet (minstens 5 jaar niet in Spanje gewoond?)
• Je opvolgings- en successieplanning doornemen

Op het moment dat je weggaat

• Je Duitse woonplaats daadwerkelijk en aantoonbaar opgeven (aan- en afmeldingen, beëindiging van contracten)
• Een Spaanse NIE/TIE aanvragen en je inschrijven bij de gemeente (empadronamiento)
• Een verzoek om uitstel indienen bij de Duitse belastingdienst

De eerste maanden in Spanje

• Dien model 149 in binnen 6 maanden na de start van je sociale verzekering (Beckham Law)
• Modelo 720 tot en met 31 maart voor buitenlandse vermogens > 50.000 €
• Een Spaans belastingnummer (NIF) aanvragen bij de belastingdienst
• De eerste IRPF-adviseur ter plaatse inschakelen

Conclusie

De vertrekbelasting in Spanje is voor de meeste emigranten geen onoplosbaar probleem – maar wel een ingewikkeld een. Als je een aandeel van minstens 1 % in een GmbH hebt en de afgelopen twaalf jaar minstens zeven jaar onbeperkt belastingplichtig was in Duitsland, dan moet je bij je vertrek belasting betalen over de stille reserves. Het grote voordeel als je naar Mallorca verhuist: Spanje is lid van de EU, je kunt uitstel van betaling aanvragen en de belasting hoef je pas te betalen als je je aandelen daadwerkelijk verkoopt.

Daarnaast zijn er nog de Beckham-wet met zijn forfaitaire tarief van 24% en het dubbelbelastingverdrag tussen Duitsland en Spanje, dat dubbele belasting voorkomt. Als je vroeg genoeg – het liefst twaalf maanden voor je geplande verhuizing – samen met een gespecialiseerde belastingadviseur gaat plannen, kun je alles zo regelen dat je verhuizing naar het eiland geen fiscale nachtmerrie of een duur verrassingspakket wordt.

Officiële bronnen

• § 6 van de Duitse wet op de buitenlandse belastingen (AStG) – Belasting bij vertrek: https://www.gesetze-im-internet.de/astg/__6.html
• EU-richtlijn ter bestrijding van belastingontwijking (ATAD), Richtlijn 2016/1164/EU: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/DE/TXT/?uri=CELEX%3A32016L1164
• Belastingverdrag Duitsland-Spanje (BGBl. 2012 II, BOE-A-2012-10212): https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-2012-10212
• Agencia Tributaria (AEAT) – Modelo 720, Formulier 149, Modelo 100: https://www.agenciatributaria.es
• Art. 93 LIRPF – Beckham-wet (Spaanse wet op de inkomstenbelasting): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2006-20764
• Federaal Ministerie van Financiën – Informatieblad over de belasting bij vertrek: https://www.bundesfinanzministerium.de